Το δημοψήφισμα στη Σκωτία

Γράφει ο Σίμος Ανδρονίδης, υποψήφιος διδάκτορας ΑΠΘ

 Η διενέργεια δημοψηφίσματος στη Σκωτία, με το ερώτημα της απόσχισης ή της παραμονής της χώρας στο Ηνωμένο Βασίλειο, μονοπώλησε την πολιτική επικαιρότητα. Τα αποτελέσματα του δημοψηφίσματος έδειξαν μία σαφή υπεροχή του ‘όχι’ στην ανεξαρτησία της χώρας. Πιο συγκεκριμένα, το ‘όχι’ συγκέντρωσε το 55.3% των ψήφων έναντι 44.7% που συγκέντρωσε το ‘ναι’. Προφανώς οι Σκοτσέζοι ψηφοφόροι προσήλθαν στις κάλπες έχοντας κατά νου το επιχείρημα ότι η διατήρηση του «αδιαίρετου» Ηνωμένου Βασιλείου (Αγγλία, Σκωτία, Ουαλία, Βόρειος Ιρλανδία) αποτελεί εκ των ων ουκ άνευ προϋπόθεση για την διατήρηση και της «πολυπόθητης» (για την άρχουσα τάξη) κοινωνικής, πολιτικής και οικονομικής σταθερότητας. Και ήταν εξόχως σημαντικός ο ρόλος που διαδραμάτισαν οι ιδεολογικοί μηχανισμοί (βλ.ΜΜΕ), οι οποίοι και επιδόθηκαν σε μία προσπάθεια επηρεασμού και «προσεταιρισμού» κύρια του μπλοκ των λαϊκών-υποτελών τάξεων.

 Η προσπάθεια συγκρότησης ενός πλειοψηφικού μπλοκ υπέρ της παραμονής της Σκωτίας στο Ηνωμένο Βασίλειο συμφύθηκε οργανικά  με την ενεργοποίηση του διάφορων μερίδων του άρχοντος συγκροτήματος εξουσίας καθώς και των κύριων Βρετανικών πολιτικών σχηματισμών (Συντηρητικό κόμμα, Εργατικό κόμμα, κόμμα των Φιλελεύθερων Δημοκρατών). Το συγκεκριμένο κοινωνικό και πολιτικό μπλοκ συνεπικουρούμενο από τους ιδεολογικούς μηχανισμούς του Βρετανικού κράτους επιδόθηκε σε μία εκστρατεία προειδοποίησης για τις κοινωνικές και οικονομικές συνέπειες της απόσχισης της Σκωτίας από το Ηνωμένο Βασίλειο. Έτσι, επισήμαιναν τους κινδύνους «απομόνωσης» της Σκωτίας και της δυσκολίας να σταθεί σε έναν ρευστό, πολύπλοκο και μεταβαλλόμενο κόσμο.  Επ’ουδενί όμως η ανεξαρτησία μίας χώρας δεν ταυτίζεται και δεν ισούται με μία ιδιότυπη κοινωνική και πολιτική απομόνωση.

 Και εδώ έγκειται η αδυναμία του Εθνικού κόμματος της Σκωτίας (Scottish National Party), που με ηγέτη τον πρωθυπουργό Άλεξ Σάλμοντ,  δεν κατάφερε να αντιπαρατεθεί πολιτικά και ιδεολογικά με το «ενιαίο» κοινωνικό και πολιτικό μπλοκ υποστήριξης της παραμονής της Σκωτίας στο Ηνωμένο Βασίλειο, το οποίο «φιλτράροντας» και διαμεσολαβώντας την κυρίαρχη αστική ιδεολογία, κατάφερε να συγκροτήσει ένα εξόχως συστημικό ιδεολογικό υποσύνολο του φόβου και της προσίδιας αποτροπής «ανεπιθύμητων» εξελίξεων. (ανεξαρτησία). Το Εθνικό κόμμα της Σκωτίας δεν μπόρεσε να λειτουργήσει ως ο κομματικός πόλος έκφρασης, συνάρθρωσης και  τελικά πολιτικής αποκρυστάλλωσης μίας λαϊκής πλειοψηφίας που θα «κατηύθυνε» ιδεολογικά αφενός μεν την επιδίωξη ανεξαρτησίας αφετέρου δε θα τασσόταν ενάντια στο αστικό μπλοκ εξουσίας. 

 Όμως, όπως επισημαίνει και ο Άρης Χατζηστεφάνου, «δυστυχώς για τον λαό της Σκωτίας οι μέχρι στιγμής αποφάσεις για την αποχώρηση ή την πρόσδεση στο άρμα του Λονδίνου λαμβάνονταν από τους οικονομικά κυρίαρχους».[1]

Η όλη αντιπαράθεση για το δημοψήφισμα στη Σκωτία, για τα υπέρ και τα κατά της ανεξαρτησίας, διεξήχθη με τους όρους μίας εκ των «άνω» επιβολής, με τους όρους μίας προσίδιας και «ορισμένης» κοινωνικής και πολιτικής κίνησης διαφόρων μερίδων της κυρίαρχης αστικής τάξης. Η επιδίωξη διάχυσης της ιδεολογία τους στο κοινωνικό «σώμα», συνοδεύτηκε από μία προσπάθεια «απόκρυψης» των ζωτικών λαϊκών-εργατικών αναγκών και συμφερόντων. Σε αυτό το κοινωνικό και πολιτικό περιβάλλον, υπήρξε μία εν γένει «δομική» και «ολική» αποσιώπηση των αιτημάτων και των στόχων της εργατικής «σφαίρας».

 Πέρα και πάνω από την διατήρηση της κοινωνικής και πολιτικής σταθερότητας, πέρα και πάνω από την χάραξη μίας «ανεξάρτητης» πολιτικής και οικονομικής στρατηγικής, δεν έγινε επ’ουδενί λόγος για το υψηλό ποσοστό ανεργίας, τις περικοπές στις δημόσιες δαπάνες, για τους ιδιαίτερα χαμηλούς μισθούς και συντάξεις, για την αποδόμηση του κράτους πρόνοιας, για το υψηλό κόστος διαβίωσης κ.α. Το Εθνικό κόμμα Σκωτίας επικέντρωσε την εκστρατεία του στην αναγκαιότητα εκδίωξης των «προνομιούχων του Ουεστμίνστερ», (Βρετανικό Κοινοβούλιο) αφήνοντας έξω από το πλαίσιο της ανάλυσης του την συγκεκριμένη και «ορισμένη» κίνηση των κοινωνικών τάξεων και μερίδων τάξεων, τον ρόλο που διαδραμάτισαν τα Βρετανικά πολιτικά κόμματα, την προσίδια ενεργοποίηση και δραστηριοποίηση των ιδεολογικών μηχανισμών του κράτους καθώς και την ζωτικής σημασίας αναγκαιότητα πολιτικής συσπείρωσης του μπλοκ που τασσόταν υπέρ της ανεξαρτησίας.

 Η αντιπαράθεση που γίνεται για τις ευρύτερες κοινωνικές, πολιτικές και κοινωνικές προεκτάσεις ενός δημοψηφίσματος για την ανεξαρτησία περιλαμβάνει τις κοινωνικές τάξεις εν συνόλω, οι οποίες κρίνουν και αποφασίζουν με γνώμονα και κριτήριο τα ιδιαίτερα τους συμφέροντα. Τα κοινωνικά και πολιτικά μπλοκ (υπέρ ή κατά της ανεξαρτησίας) που συγκροτούνται σε αυτές τις περιπτώσεις είναι εξ ορισμού και εξ αντικειμένου πολυσυλλεκτικά, περιλαμβάνοντας στις «τάξεις» τους κοινωνικές τάξεις και μερίδες τάξεων με εκ διαμέτρου αντίθετα κοινωνικά και πολιτικά συμφέροντα.

Για το λαϊκό-εργατικό μπλοκ της Σκωτίας η «μάχη» ήταν εκ προοιμίου «χαμένη» παρά την προσπάθεια που έγινε τις τελευταίες ημέρες πριν από την διεξαγωγή δημοψηφίσματος. Όλο το προηγούμενο διάστημα, είχε διαμορφωθεί μία κοινωνική πλειοψηφία που τασσόταν υπέρ της παραμονής της Σκωτίας στο Ηνωμένο Βασίλειο. Η συγκεκριμένη κοινωνική πλειοψηφία αποκρυσταλλώθηκε πολιτικά και εκλογικά, συγκεντρώνοντας το 55% των ψήφων, κάτι που προκάλεσε μία «ομοιογενή», θα λέγαμε, σύγκλιση ακριβώς πάνω στο πεδίο της διατήρησης της Σκωτίας στην ευρύτερη πολιτική συσσωμάτωση που λέγεται Ηνωμένο Βασίλειο (United Kingdom).

Από την άλλη πλευρά, όπως αναφέρει ο Alan Woods, «είναι σημαντικό ότι η ψήφος υπέρ του ‘ναι’, κέρδισε την πλειοψηφία στη Γλασκώβη, την καρδιά του Σκωτσέζικου προλεταριάτου».[2] Και ακριβώς, το προλεταριάτο στη Σκωτία πρέπει να προχωρήσει στη δομική αντιπαράθεση του με το κυρίαρχο αστικό μπλοκ δυνάμεων.

Σχόλια

• Δεν υπάρχουν σχόλια για αυτό το άρθρο.

Δεν σας επιτρέπεται η υποβολή σχολίων. Παρακαλούμε συνδεθείτε.

Προηγούμενο άρθρο

Δεν υπάρχει ζωή που δεν μετανιώνεις

Επόμενο άρθρο

Για τις σχέσεις μεταξύ κυβέρνησης και Χρυσής Αυγής