Την ώρα που οι ηγέτες της Κίνας, των ΗΠΑ και της Ρωσίας διαβεβαίωναν για τις ...καλές προθέσεις τους να πορευθούν «εν ειρήνη», συνέβαιναν τα εξής:Ο «Συνασπισμός των Προθύμων», που αποτελείται κυρίως από ευρωπαϊκά κράτη του ΝΑΤΟ, συνεδρίασε για να αποφασίσει ένα νέο γενναίο πακέτο βοήθειας στο καθεστώς Ζελένσκι και τους όρους μιας ενδεχ... Περισσότερα
Προϋπολογισμός φοροληστείας και βαθύτερης πολεμικής εμπλοκής
από Η Άλλη Άποψη
Με βασικά χαρακτηριστικά του τη νέα εκτίναξη της φοροληστείας, τα ματωμένα πρωτογενή πλεονάσματα και τη διατήρηση των δημοσιονομικών «κοφτών» στις λαϊκές ανάγκες, κατατίθεται σήμερα στη Βουλή ο κρατικός προϋπολογισμός για το 2027, ένας ακόμα προϋπολογισμός αναδιανομής προς όφελος των επιχειρηματικών ομίλων, με τον λαό να πληρώνει τον λογαριασμό της θωράκισης της καπιταλιστικής κερδοφορίας και της πολεμικής εμπλοκής για τα κέρδη και τα συμφέροντα της αστικής τάξης.
Το προσχέδιο προβλέπει μεταξύ άλλων τηνπαραπέρα εκτίναξη της φοροληστείας σε βάρος του λαού, με τα φορολογικά έσοδανα αναμένεται να φτάσουν τα 77,878 δισ. ευρώ, από75,729 δισ. το 2026,αυξημένακατά περίπου2,15 δισ. ευρώ, φτάνοντας σε νέα ύψη - ρεκόρ.Από αυτά, τα έσοδα από έμμεσους φόρους προβλέπεται να ανέλθουν σε 42,431 δισ. ευρώ, ενώ μόνο από τον ΦΠΑ που η κυβέρνηση αρνείται να ακουμπήσει μην τυχόν και θιγεί το «κεμέρι» του κεφαλαίου, το αστικό κράτος προσδοκά να εισπράξει 30,581 δισ. ευρώ, έναντι 29 δισ. το 2026. Ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης υπολογίζεται σε 7,312 δισ. ευρώ.
Παράλληλα, από τον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων αναμένονται επιπλέον έσοδα 620 εκατ. ευρώ, με το προσχέδιο να το αποδίδει μεταξύ άλλων και στις - ονομαστικές - αυξήσεις μισθών και συντάξεων, επιβεβαιώνοντας ότι στο πλαίσιο αυτής της πολιτικής ακόμη και ό,τι παρουσιάζεται ως «ενίσχυση του εισοδήματος» μετρά ταυτόχρονα ως πηγή πρόσθετων κρατικών εσόδων και απωλειών για τον λαό «από την άλλη τσέπη». Το πρωτογενές πλεόνασμα αναμένεται σύμφωνα με τις προβλέψεις του προσχεδίου του προϋπολογισμού να παραμείνει σε θηριώδη επίπεδα, στο3,3% του ΑΕΠ ή 9,152 δισ. ευρώ για το 2027, έναντι 9,548 δισ. ευρώ ή 3,6% του ΑΕΠ το 2026. Οι παραδοχές για το ΑΕΠ είναι +2% φέτος και +2,3% του χρόνου.
Τη συντριπτική πλειοψηφία όλων αυτών των φορολογικών βαρών - πάνω από το 95% - θα εξακολουθούν να τα πληρώνουν τα λαϊκά στρώματα, με τη δική τους φοροληστεία δηλαδή να αγγίζει τα 74 δισ. ευρώ. Με άλλα λόγια, το κράτος υπολογίζει να εισπράξει από τον λαό περίπου35 φορές περισσότερα από τα 2,2 δισ. ευρώ των παρεμβάσεων που παρουσιάζει η κυβέρνηση ως μέτρα στήριξης για το 2027(με τα περιβόητα «μέτρα της ΔΕΘ» που ψήφισε τις προάλλες με τη στήριξη του ΠΑΣΟΚ στα 2/3 των άρθρων) και που βέβαια έχουν εξανεμιστεί προ πολλού, στο πλαίσιο της πολιτικής που τσακίζει τον λαό.
Το δημόσιο χρέος προβλέπεται να πέσει από 358,1 δισ. (136,7% του ΑΕΠ) σε 353,69 δισ. (128,8%), ενώ συνεχίζεται η πρόωρη αποπληρωμή δανείων, περίπου 12,8 δισ. για το 2026. Η κυβέρνηση παρουσιάζει αυτά τα μεγέθη ως απόδειξη δημοσιονομικής επιτυχίας, κρύβοντας και πως πίσω από το success story κρύβεται η λεηλασία του λαϊκού εισοδήματος και κυρίως ότι η μείωση αυτή αφορά την προσπάθεια να διασφαλιστεί φτηνότερος δανεισμός προκειμένου να ταΐσουν το κεφάλαιο και με νέο ζεστό χρήμα.
Η «κανονικότητα» της ακρίβειας και των καθηλωμένων μισθών
Την ίδια ώρα ακόμη και οι «αισιόδοξες» προβλέψεις του προσχεδίου προβλέπουν ότι μαζί με τη φοροληστεία και η ακρίβεια θα συνεχίζει να εξανεμίζει τα εισοδήματα.Ο πληθωρισμός προβλέπεται να διαμορφωθεί στο 3,6% το 2026 και στο 2,4% το 2027, ενώ το ενεργειακό κόστος μετακυλίεται στις τιμές των υπόλοιπων αγαθών και υπηρεσιών, την ώρα που ο μισθός τελειώνει στις 15 με 20 του μήνα και το 30% των πολιτών δαπανά πάνω από το 40% του εισοδήματός του για στέγαση, ενώ το πετρέλαιο θέρμανσης θα κοστίσει 40%-50% παραπάνω από πέρυσι, ακόμα και μετά τα υποτιθέμενα «μέτρα ανακούφισης» - κοροϊδίας.
Αυτά την ώρα που, όπως δείχνουν και τα πιο πρόσφατα στοιχεία του ΕΦΚΑ, οι μισθοί συνεχίζουν να βρίσκονται στα τάρταρα με τους μνημονιακούς νόμους και τις «κοινωνικές συμφωνίες» του κεφαλαίου: Ενδεικτικά και τα στοιχεία του ΕΦΚΑ, που δείχνουν ότι ομέσος μισθός τον Απρίλη του 2026 διαμορφώθηκε στα 1.234 ευρώ μεικτά, ενώ σε πραγματικούς όρους μειώθηκε κατά 1,72% σε έναν χρόνο,και βρίσκεται χαμηλότερα από εκεί που βρισκόταν το 2011...Για τους 603.794 εργαζόμενους με μερική απασχόληση, που αντιστοιχούν στο 20,9% των μισθωτών, ο μέσος μισθός ήταν μόλις 557,29 ευρώ μεικτά. Ενώ και η Κομισιόν, στις Φθινοπωρινές Προβλέψεις της προβλέπεινέα μείωση των πραγματικών μισθών το 2026, καθώς οι ονομαστικές αυξήσεις υπολείπονται του πληθωρισμού.
Στην άλλη όψη η θωράκιση των κερδών των ομίλων
Ολα αυτά αποτελούν άλλωστε και την άλλη όψη της καπιταλιστικής κερδοφορίας, με έναν ακόμα προϋπολογισμό να «δίνει τα ρέστα του» για την θωράκισή της, με φόντο και την ένταση των ανταγωνισμών και μια νέα καπιταλιστική κρίση που καραδοκεί, όπως και την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης.
Στο πλαίσιο αυτό ο προϋπολογισμός προβλέπει μεταξύ άλλων:
- Νέα«πλουσιοπάροχα πακέτα» για τους ομίλους με το ΠΔΕ να αυξάνεται κατά 1,2 δισ. ευρώ, στα 11 δισ., και πρόσθετες χρηματοδοτήσεις και εγγυήσεις για επιχειρήσεις της τάξης του 1,5 δισ.
-Νέες φοροαπαλλαγές και λοιπά «κίνητρα», μεταξύ άλλων με επιταχυνόμενες αποσβέσειςγια επενδύσεις σε μηχανολογικό εξοπλισμό, υπερεκπτώσεις 100% και ειδικές φορολογικές διευκολύνσεις για επενδύσεις σε επιλεγμένους κλάδους.
- Επιπλέον«στοχευμένη στήριξη» και άλλα προνόμια σε στρατηγικούς τομείς όπως η πολεμική βιομηχανία(με υπερεκπτώσεις 100%), η φαρμακοβιομηχανία (με επιστροφή επενδυτικού Clawback σε έρευνα και τεχνολογία), η Ενέργεια (με επιπλέον 1 δισ. ζεστό χρήμα), οι κατασκευές (με προγράμματα όπως «το Σπίτι μου» που θα καταλήξουν στους κατασκευαστικούς ομίλους) και μεταφορές.
Και τα παραπάνω είναι αποκαλυπτικά για το πώς και ο φετινός κρατικός προϋπολογισμός λειτουργεί ωςεργαλείο ταξικής αναδιανομής υπέρ του κεφαλαίου, προκειμένου να θωρακιστούν τα τεράστια κέρδη των ομίλων, όπως αυτά αποτυπώνονται και στα στοιχεία για τις 144 εισηγμένες στο Χρηματιστήριο που δημοσίευσαν αποτελέσματα για το πρώτο εξάμηνο του 2026.
Θυμίζουμε πως σύμφωνα με αυτά, τακαθαρά κέρδη τους έφτασαν τα 7,6 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 32,7% σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025, ενώ ο τζίρος τους ενισχύθηκε κατά 16,5%, στα 57,95 δισ. ευρώ.Μάλιστα, 117 από τις 144 επιχειρήσεις ήταν κερδοφόρες, ενώ οι εκτιμήσεις ανεβάζουν τα συνολικά καθαρά κέρδη των εισηγμένων για το 2026 πάνω από τα 13,5 δισ. ευρώ, έναντι 12,1 δισ. το 2025. Τα ταμειακά τους διαθέσιμα αυξήθηκαν κατά 40,7%, φτάνοντας τα 29,14 δισ. ευρώ. Την ίδια ώρα οιτράπεζες στο τέρμα μιας τρελής κούρσας κερδοφορίας, έχουν καλύψει σε 4 χρόνια το 77% των «απωλειών» που είχαν κατά τη διάρκεια των χρόνων 2009-2021 και αναμένεται να τις υπερκαλύψουν του χρόνου.
Με φόντο τις «αβεβαιότητες»
Την ίδια ώρα, τα αντιλαϊκά «αντανακλαστικά» οξύνουν και οι «αβεβαιότητες» που προκαλούν οι ιμπεριαλιστικοί ανταγωνισμοί, οι πολεμικές συγκρούσεις και ο ενεργειακός πόλεμος, η επιβράδυνση της παγκόσμιας οικονομίας και το ενδεχόμενο μιας νέας καπιταλιστικής κρίσης, με τους διεθνείς οργανισμούς να αναθεωρούν προς τα κάτω τις προβλέψεις τους, αποτυπώνοντας τα αδιέξοδα και τις αντιφάσεις της καπιταλιστικής οικονομίας. «Αβεβαιότητες» που δεν αποκλείεται να αποτυπωθούν και σε αλλαγές σε ορισμένα από τα μεγέθη στο τελικό σχέδιο που θα κατατεθεί σήμερα.
Χαρακτηριστική είναι η απόσταση ανάμεσα στις κυβερνητικές εκτιμήσεις και τις προβλέψεις της Κομισιόν: Η κυβέρνηση υπολογίζει ανάπτυξη 2,3% για το 2027, ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβλέπει μόλις 1,5%. Παράλληλα, το ΔΝΤ προβλέπει πληθωρισμό 3,6% για το 2027, υψηλότερο από την κυβερνητική εκτίμηση του 2,4%. Η Κομισιόν συνδέει τις δυσμενέστερες προοπτικές με το ενεργειακό κόστος, την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης και τις αυστηρότερες συνθήκες χρηματοδότησης.
Στο ίδιο πλαίσιο, οι «αβεβαιότητες» που επικαλούνται τα επιτελεία αφορούν την εξέλιξη του πολέμου στην Ουκρανία και στη Μέση Ανατολή, τις διαταραχές στις ενεργειακές ροές, τις εμπορικές εντάσεις και την πιθανότητα νέας ανόδου των επιτοκίων. Την ίδια ώρα, η Κομισιόν επισημαίνει την ανάγκη ενίσχυσης των ιδιωτικών επενδύσεων και καταγράφει την αύξηση των αμυντικών δαπανών ως παράγοντα επιβάρυνσης των ευρωπαϊκών δημοσιονομικών.
Απέναντι στις κοινές δεσμεύσεις τους η απάντηση βρίσκεται στον οργανωμένο αγώνα
Μέσα σε αυτές τις συνθήκες, κυβέρνηση και κόμματα της βολικής αντιπολίτευσης αναπαράγουν, με διαφορετικές παραλλαγές, το αφήγημα της «δίκαιης ανάπτυξης» και του «νέου παραγωγικού μοντέλου» και ετοιμάζονται να διασταυρώσουν τα ξύλινα σπαθιά τους για το ποιος και πώς μπορεί να διασφαλίσει τα κέρδη των ομίλων, που παρουσιάζουν ως «προϋπόθεση» της λαϊκής ευημερίας. Οι διαφωνίες τους αφορούν κυρίως το μείγμα διαχείρισης και όχι τη στρατηγική κατεύθυνση της οικονομίας και τις δεσμεύσεις απέναντι στην ΕΕ, το ΔΝΤ και τον ΟΟΣΑ, τους «κόφτες» των λαϊκών αναγκών, τους στρατηγικούς στόχους της αστικής τάξης. Αυτές τις δεσμεύσεις ασπάζονται όλοι, ενώ αποτυπώνονται και τα «κοστολογημένα» προγράμματά τους που περνάνε «πριονοκορδέλα» τις λαϊκές ανάγκες, ενώ «δεν έχουν όρια» για τη στήριξη των επιχειρηματικών ομίλων.
Αυτά βρίσκονται και πίσω από τα περί «περισσότερων παραγωγικών επενδύσεων», «ενίσχυσης της μεταποίησης», «ψηφιακού μετασχηματισμού», «βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας» και της παραγωγικότητας, όπως και από τον καβγά για το αν η κυβέρνηση αξιοποίησε το υπερμνημόνιο του Ταμείου Ανάκαμψης αποτελεσματικά για τα κέρδη των ομίλων, αν έχει εξασφαλίσει αντίστοιχους πακτωλούς και για τα επόμενα χρόνια.
Απέναντι σε αυτή την πολιτική, η απάντηση δεν βρίσκεται στην αναζήτηση ενός διαφορετικού μείγματος διαχείρισης, που θα διατηρεί άθικτες τις ίδιες προτεραιότητες, αλλά στην οργανωμένη διεκδίκηση και σύγκρουση με την εργοδοσία, το κράτος και τα κόμματα που υπηρετούν τα συμφέροντα του κεφαλαίου.
Η πανεργατική απεργία της 25ης Νοέμβρη αποτελεί σημαντικό σταθμό σε αυτή την κατεύθυνση, με σύνθημα «Καμία θυσία για τα κέρδη και τους πολέμους τους». Με τις διεκδικήσεις των συνδικάτων για ουσιαστικές αυξήσεις στους μισθούς, Συλλογικές Συμβάσεις, μέτρα προστασίας του εισοδήματος και κάλυψη των σύγχρονων λαϊκών αναγκών, οι εργαζόμενοι μπορούν να βάλουν στο στόχαστρο την πολιτική που μετατρέπει τις ανάγκες τους σε κόστος και τις θυσίες τους σε προϋπόθεση για την κερδοφορία των λίγων.