ΚΑΘΕΤΟΣ ΔΙΑΔΡΟΜΟΣ: Μπίζνες δισεκατομμυρίων, διπλωματία για λογαριασμό ομίλων και «ενεργειακή ασφάλεια»... κίνδυνος θάνατος

Είναι ένα ακόμα επεισόδιο στην προσπάθεια προώθησης των σχεδιασμών «ενεργειακής κυριαρχίας» του Λευκού Οίκου στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, όπου διπλωμάτες, κυβερνήσεις και επιχειρηματικοί όμιλοι μπλέκονται σε ένα κουβάρι ανταγωνισμών για συμβόλαια δισεκατομμυρίων πάνω στην επαναχάραξη του ενεργειακού χάρτη της ηπείρου, εν μέσω σφοδρών ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών και πολέμων, φωτίζοντας το πώς διαπλέκονται ενδοαστικές αντιθέσεις στις ΗΠΑ και ανταγωνιστικά γεωπολιτικά σχέδια.

Αποκαλύπτει - με πολύ γλαφυρό τρόπο και πολύ γρήγορα - ότι κανένα «εθνικό» συμφέρον δεν βρίσκεται στα σχέδια της αστικής τάξης και του κεφαλαίου, παρά μόνο το δικό τους «ωμό» συμφέρον, των κερδών, σημερινών και μελλοντικών. Οτι μπροστά σ' αυτόν τον στόχο δεν διστάζουν να ρίξουν τους λαούς σε ακόμα μεγαλύτερη ενεργειακή φτώχεια, να ανατρέψουν κυβερνήσεις και να βγάλουν τα μαχαίρια όχι μόνο απέναντι στα αντίπαλα ιμπεριαλιστικά κέντρα αλλά και εναντίον «συμμάχων και εταίρων», στην ανάγκη να ρίξουν τους λαούς στη φωτιά του ιμπεριαλιστικού πολέμου.

Αποδεικνύεται ότι κανένας από αυτούς τους σχεδιασμούς δεν προσφέρει «ασφάλεια και σταθερότητα», δεν κλείνει «κινδύνους» και «ευπάθειες» όπως λένε, αντίθετα προσθέτει νέους κρίκους στην αλυσίδα των ανταγωνισμών, ανοίγει περισσότερο τη βεντάλια των ανταγωνισμών, ενώ κάθε κίνηση στη «σκακιέρα» ταυτόχρονα κουνάει άλλα «πιόνια», ανταγωνιστικά σχέδια, φέρνει την αντίδραση καπιταλιστικών κρατών και ομίλων, και οδηγεί πιο βαθιά σε πολεμικά σχέδια.

Σε αυτό το κουβάρι μπλέκουν η κυβέρνηση και μαζί τα άλλα αστικά κόμματα τον ελληνικό λαό, γι' αυτό και είναι προκλητική η προσπάθεια των αστικών επιτελείων να παρουσιάσουν ως «εθνική» υπόθεση την προώθηση του Κάθετου Διαδρόμου, ή ως «απώλεια» την αποπομπή της Γκιλφόιλ. Αντίθετα, οι αποκαλύψεις δείχνουν ότι επείγει ο λαός να βάλει τη σφραγίδα του στις εξελίξεις, να δυναμώσει την πάλη του ενάντια στους «εθνικούς» στόχους του κεφαλαίου, να αντιπαλέψει τα σχέδιά του που τον βυθίζουν στη φτώχεια και στους πολέμους.

Οι αποκαλύψεις της «Wall Street Journal» για τις σχέσεις της Γκιλφόιλ με τον όμιλο «Aktor», τον επικεφαλής του, Αλέξανδρο Εξάρχου, και τον λομπίστα του, είχαν ήδη δώσει μια γεύση από το παρασκήνιο. Οι εξελίξεις που ακολούθησαν όμως φωτίζουν ακόμα πιο καθαρά το διακύβευμα, που αφορά το ποιος θα πουλάει το αμερικανικό LNG, από ποιες διαδρομές θα φτάνει στην Ευρώπη, ποιοι θα ελέγχουν τις υποδομές και ποιοι θα εισπράττουν τη μερίδα του λέοντος από την αναδιάταξη της ενεργειακής αγοράς.

Στο επίκεντρο των ανταγωνισμών που βγήκαν τώρα στην επιφάνεια βρίσκονται δύο αμερικανικές εταιρείες LNG, η «Venture Global» και η «Argent LNG». Και οι δυο θέλουν να κατακτήσουν μεγαλύτερο μερίδιο στην ευρωπαϊκή αγορά, αλλά δεν ακολουθούν την ίδια διαδρομή. Η αντιπαράθεσή τους δείχνει ότι πίσω από τη γενική σημαία της «ενεργειακής κυριαρχίας» των ΗΠΑ μαίνεται ένας συγκεκριμένος αγώνας για το ποιος θα ελέγχει τις πωλήσεις, τα δίκτυα και τις πύλες εισόδου του φυσικού αερίου στην Ευρώπη, αγώνας που διαπλέκεται και με τους στόχους των αστικών τάξεων της περιοχής, όπως τον ανταγωνισμό των αστικών τάξεων Ελλάδας και Τουρκίας για το ποια από τις δύο θα αναδειχτεί σε περιφερειακό «ενεργειακό κόμβο».

Η «Venture Global» διαθέτει ήδη λειτουργικές εξαγωγικές εγκαταστάσεις στις ΗΠΑ και μακροχρόνιες συμφωνίες πώλησης LNG. Στη Νοτιοανατολική Ευρώπη βασικός της μοχλός είναι η συνεργασία με την «Atlantic-SEE LNG Trade», την κοινοπραξία στην οποία συμμετέχουν η «Aktor» με 60% και η ΔΕΠΑ με 40%.

Η διαδρομή που έχουν επιλέξει αυτοί οι δύο όμιλοι για τον Κάθετο Διάδρομο έχει ως «πύλη εισόδου» την Ελλάδα με στόχο να διοχετεύει αμερικανικό LNG προς τα Βαλκάνια, τη Ρουμανία, την Ουκρανία και άλλες αγορές της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης.

Η «Argent LNG», αντίθετα, επιχειρεί να χτίσει ένα δίκτυο με βασικούς κόμβους την Τουρκία και την Αλβανία. Σχεδιάζει την κατασκευή νέου τερματικού σταθμού εξαγωγής LNG στο Port Fourchon της Λουιζιάνα, δυναμικότητας έως 25 εκατ. τόνων ετησίως, και αναζητεί από τώρα αγοραστές και διαδρομές για τη μελλοντική παραγωγή της. Η επένδυση δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμα, ούτε έχουν εξασφαλιστεί όλες οι αναγκαίες δεσμεύσεις για τη χρηματοδότηση και την πώληση της παραγωγής. Γι' αυτό και ο όμιλος προωθεί επιθετικά συμφωνίες και μνημόνια συνεργασίας με κρατικές εταιρείες και διαχειριστές δικτύων σε Τουρκία, Ρουμανία και Ουκρανία.

Και εδώ βρίσκεται μία από τις πιο αποκαλυπτικές πλευρές της υπόθεσης Γκιλφόιλ. Η σύγκρουση δεν είναι ανάμεσα σε εκείνους που θέλουν και σε εκείνους που δεν θέλουν το αμερικανικό LNG, αλλά ανάμεσα σε επιχειρηματικούς ομίλους που συμφωνούν ως προς τον γενικό στρατηγικό προσανατολισμό, συγκρούονται όμως για το ποιος θα πουλήσει, ποιος θα μεταφέρει, ποιος θα μεσολαβήσει και ποιος θα καρπωθεί τα κέρδη.

Η «Argent LNG» έχει καταγγείλει ότι δεν είχε την ίδια πρόσβαση στην Αμερικανίδα πρέσβειρα με τους ανταγωνιστές της. Ο διευθύνων σύμβουλός της, Τζόναθαν Μπας, δήλωσε χαρακτηριστικά στη «Wall Street Journal» όταν ρωτήθηκε αν η Γκιλφόιλ είχε προωθήσει την εταιρεία του στις επαφές της: «Οχι. Εχει τις προτιμήσεις της».

Η Αλβανία αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της αντιπαράθεσης. Τον Μάρτη η Γκιλφόιλ επισκέφτηκε χωρίς προηγούμενη ανακοίνωση τα Τίρανα, όπου συναντήθηκε με τον πρωθυπουργό Εντι Ράμα, συνοδευόμενη από τον επικεφαλής της «Aktor», Αλέξανδρο Εξάρχου.

Στις 28 Απρίλη υπεγράφη συμφωνία διάρκειας 20 ετών μεταξύ της «Aktor LNG USA», της κρατικής αλβανικής εταιρείας φυσικού αερίου ALBGAZ και του αρμόδιου υπουργείου, για την προμήθεια περίπου 1 δισ. κυβικών μέτρων φυσικού αερίου ετησίως από το 2030. Η συμφωνία αποτιμάται σε περίπου 6 δισ. δολάρια και υπεγράφη παρουσία της Γκιλφόιλ και του Ράμα.

Στις 9 Σεπτέμβρη όμως η αλβανική κυβέρνηση υπέγραψε μη δεσμευτικό μνημόνιο συνεργασίας με τον Τζ. Μπας της «Argent LNG» για τη διερεύνηση κατασκευής τερματικού σταθμού εισαγωγής, αποθήκευσης και επαναεριοποίησης LNG στην Αλβανία, δυναμικότητας έως 5 εκατ. τόνων ετησίως. Το σχέδιο φιλοδοξεί να εξυπηρετήσει όχι μόνο την αλβανική αγορά αλλά και γειτονικές χώρες των Δυτικών Βαλκανίων και της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, με πιθανές διαδρομές προς την Ουκρανία. Λίγες μέρες μετά κυκλοφόρησε το πρώτο από τα πολλά δημοσιεύματα σχετικά με τον ρόλο της Γκιλφόιλ ως ντίλερ συγκεκριμένων επιχειρηματικών συμφερόντων.

Ακόμα πιο αποκαλυπτική είναι η περίπτωση της Ρουμανίας, όπου οι πιέσεις για την προώθηση συμφωνιών LNG συνάντησαν τις επιφυλάξεις κρατικών εταιρειών για το κόστος και τη βιωσιμότητά τους, προκαλώντας - σύμφωνα και με τις περιβόητες πλέον «προφητείες» της Γκιλφόιλ μπροστά σε κυβερνητικά στελέχη - την παρέμβαση των ΗΠΑ και την ανατροπή της κυβέρνησης Μπολοζάν τον περασμένο Μάη.

Τον Νοέμβρη του 2025 οι ρουμανικές εταιρείες «Nova Power & Gas» και «Transgaz» υπέγραψαν στην Αθήνα, στο περιθώριο του ενεργειακού συνεδρίου P-TEC, μη δεσμευτικό μνημόνιο για τη διερεύνηση προμήθειας αμερικανικού LNG μέσω του Κάθετου Διαδρόμου, σε συνεργασία με την «Atlantic-SEE».

Τον επόμενο μήνα η κρατική εταιρεία «Romgaz» εξέτασε πρόταση της «Atlantic-SEE», αλλά έκρινε ότι η σύναψη συμφωνίας «δεν δικαιολογούνταν από οικονομική, εμπορική και στρατηγική άποψη». Σύμφωνα με το σχετικό έγγραφο, οι πιθανοί κίνδυνοι μπορούσαν να οδηγήσουν σε ζημιές από 50 έως 300 εκατ. ευρώ ετησίως.

Η απάντηση αυτή δεν φαίνεται να συμβάδιζε με την πολιτική πίεση για την προώθηση του σχεδίου. Τον Γενάρη του 2026 ο τότε υπουργός Ενέργειας της Ρουμανίας, Μπογκντάν Ιβάν, απέστειλε επιστολές προς τον Πρόεδρο και τον πρωθυπουργό της χώρας, ζητώντας να προχωρήσουν οι διαδικασίες για διακυβερνητική συμφωνία με τις ΗΠΑ σχετικά με το LNG.

Στις επιστολές του επικαλέστηκε «κίνδυνο διπλωματικής εμπλοκής στις σχέσεις με τον στρατηγικό εταίρο, τις ΗΠΑ» και ζήτησε την κινητοποίηση των αρμόδιων κρατικών υπηρεσιών για την προώθηση της συνεργασίας με την αμερικανική κυβέρνηση για την εισαγωγή LNG.

Σύμφωνα με ρουμανικά δημοσιεύματα, τον Φλεβάρη του 2026 ο Ιβάν φέρεται να άσκησε πιέσεις σε τηλεδιάσκεψη με τις διοικήσεις των «Romgaz» και «Transgaz» για την αγορά περίπου 1,5 δισ. κυβικών μέτρων αμερικανικού LNG μέσω Ελλήνων μεσαζόντων. Η «Romgaz» φέρεται να αρνήθηκε ξανά να προχωρήσει.

Λίγο αργότερα η «Nova Power & Gas» ανακοίνωσε ότι το μνημόνιο συνεργασίας με την «Atlantic-SEE» και την «Transgaz» έληξε χωρίς εμπορική συμφωνία, και χωρίς να συνταχθεί σχέδιο σύμβασης. Μάλιστα αποκάλυψε ότι προσκλήθηκε να συμμετάσχει στο μνημόνιο με τη θυγατρική της «Aktor» μόλις μία μέρα πριν την υπογραφή του, στις 6 Νοέμβρη, από εκπροσώπους της «Transgaz», της ρουμανικής κυβέρνησης και του υπουργείου Ενέργειας. Οπως ισχυρίζεται η εταιρεία, το σχέδιο του μνημονίου τής παραδόθηκε το απόγευμα της ίδιας μέρας.

Διευκρίνισε μάλιστα ότι συνεχίζει να συζητά με άλλους Αμερικανούς εμπόρους για εισαγωγές LNG στη Ρουμανία...

Οι εξελίξεις εκθέτουν ανεπανόρθωτα την ελληνική κυβέρνηση, όχι μόνο γιατί έσπευσε - όπως και όλα τα υπόλοιπα ευρωατλαντικά κόμματα - να υποδεχτεί την Γκιλφόιλ με «πάθος», αποκρύπτοντας τον ρόλο και τις παρεμβάσεις της, όχι μόνο γιατί ακόμα και σήμερα παριστάνουν ότι δεν ήξεραν τίποτα για τη σαπίλα που πάει χέρι χέρι με τέτοια ντιλ και συνολικά την πολιτική τους. Αλλά και επειδή συνεχίζουν να παρουσιάζουν τον Κάθετο Διάδρομο ως έργο «εθνικής» στρατηγικής, «ενεργειακής ασφάλειας» και «γεωπολιτικής αναβάθμισης», συνεχίζοντας ακάθεκτοι την ενεργειακή συνεργασία με τις ΗΠΑ, ανεξάρτητα από το αν οι παίκτες στο τραπέζι ζήτησαν ...αλλαγή του «κρουπιέρη».

Η αποπομπή της Γκιλφόιλ και οι εξελίξεις σε Αλβανία και Ρουμανία δείχνουν ότι η μάχη για το αμερικανικό LNG συνεχίζεται, με ή χωρίς την ίδια στην Αθήνα. Και επιβεβαιώνουν ότι οι ανταγωνισμοί για τις αγορές και τις υποδομές δεν είναι μια παράπλευρη δυσλειτουργία της «ενεργειακής κυριαρχίας». Είναι μέρος της. Και όσο η Ενέργεια αποτελεί εμπόρευμα και εργαλείο ισχύος στο πλαίσιο των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών, τόσο οι λαοί θα πληρώνουν το κόστος των σχεδιασμών που άλλοι βαφτίζουν «εθνικό» συμφέρον.

Πίσω από τις μεγαλόστομες διακηρύξεις για τη «γεωπολιτική αναβάθμιση» της Ελλάδας κρύβεται η αναβάθμιση των μεγάλων κινδύνων για τον λαό, ένα πολύπλοκο κουβάρι από συμβόλαια, ανταγωνισμούς και πιέσεις που οδηγεί τον λαό όλο και πιο γρήγορα σε μεγάλους κινδύνους.

Κουβάρι που μόνο ο ίδιος ο λαός με την πάλη του μπορεί να «λύσει», ενάντια στα σχέδια του κεφαλαίου, και για απεμπλοκή από τους ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς. Για την Ελλάδα του σοσιαλισμού, όπου τα μέσα παραγωγής, η εξουσία και η ενεργειακή κυριαρχία θα βρίσκονται στα χέρια τα δικά του, για τις δικές του ανάγκες.

Σχόλια

• Δεν υπάρχουν σχόλια για αυτό το άρθρο.

Δεν σας επιτρέπεται η υποβολή σχολίων. Παρακαλούμε συνδεθείτε.

Προηγούμενο άρθρο

Ο λαός και η νεολαία «μιλούν» στη Γαλλία και συγκρούονται με την πολιτική του κέρδους και των πολέμων

Επόμενο άρθρο

ΣΥΝΟΔΟΣ ΚΟΡΥΦΗΣ ΤΗΣ ΕΕ: Παζάρια σε κλίμα σφοδρής αντιπαράθεσης για την πολεμική προετοιμασία και το μοίρασμα της «πίτας»