Πόλεμος Ιράν και ΗΠΑ: Συνέχιση επιθέσεων και απειλές Τραμπ για βομβαρδισμό πυρηνικών εγκαταστάσεων

Χτες, οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις βομβάρδισαν κυρίως στόχους στο νότιο και δυτικό Ιράν. Από την επανέναρξη των συγκρούσεων στις 7 Ιούλη, οι αμερικανικές επιθέσεις έχουν προκαλέσει τον θάνατο περισσότερων από 50 Ιρανών και τον τραυματισμό πάνω από 517 ακόμη.

Ο Αμερικανός Πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, μετά τη συνάντηση που είχε χτες στον Λευκό Οίκο με τον Λιβανέζο ομόλογό του, Ζ. Αούν, επανέλαβε τον ισχυρισμό πως οι Ιρανοί θέλουν «απεγνωσμένα» να συναντηθούν μαζί του και πως δεν ενδιαφέρεται για κάτι τέτοιο παρά μόνο «ώσπου να είναι έτοιμοι».

Υποστήριξε ακόμη ότι οι αμερικανικές δυνάμεις «τους έχουν υποβαθμίσει σε επίπεδα που κανένας δεν περίμενε», προειδοποιώντας πως «αν φύγουμε τώρα, θα χρειαστεί το Ιράν 20 με 25 χρόνια να ξανακτιστεί. Δεν έχουμε τελειώσει καθόλου. Δεν φεύγουμε τώρα». Παράλληλα, εξαπέλυσε νέες απειλές κατά των πυρηνικών εγκαταστάσεων του Ιράν, δηλώνοντας: «Θα επιτεθούμε και στο νέο μέρος που συζητούν... Οποιοδήποτε μέρος σκέφτονται για πυρηνικά όπλα, θα το χτυπήσουμε πολύ, πολύ δυνατά».

Σύμφωνα με νεότερες πληροφορίες του «Axios», ο Πρόεδρος των ΗΠΑ δείχνει να μελετά διάφορα ενδεχόμενα, όπως μία πρόταση μεσολαβητών για 10ήμερη «εκεχειρία» με το Ιράν, ώστε να ξεμπλοκάρουν (έστω και προσωρινά) τα στρατηγικά στενά. Παράλληλα, μελετά και το ενδεχόμενο κλιμάκωσης των επιθέσεων κατά της Τεχεράνης σε πιθανή συνεργασία με το (πάντα πρόθυμο) Ισραήλ. Ο Τραμπ φέρεται πως δεν έχει πάρει την τελική απόφαση.

Το σχέδιο μίας νέας, εύθραυστης εκεχειρίας που προτείνουν μεταξύ άλλων μεσολαβητές από Πακιστάν, Κατάρ, Αίγυπτο προβλέπει τον τερματισμό των συγκρούσεων για τουλάχιστον 10 μέρες, επαναφορά δύο βασικών ναυτιλιακών διαδρόμων στα Στενά του Ορμούζ (μία προς τις ακτές του Ιράν, μία προς τις ακτές του Ομάν) και εξομάλυνση συνθηκών για επαναφορά του αμερικανο-ιρανικού μνημονίου της 17ης Ιούνη, που πρακτικά έχει γίνει «κουρελόχαρτο».

Παράλληλα με τις διπλωματικές διεργασίες, το Πεντάγωνο συνεχίζει την προετοιμασία για το ενδεχόμενο περαιτέρω κλιμάκωσης. Τις τελευταίες ημέρες έχει ενισχύσει σημαντικά τις δυνάμεις του στην ευρύτερη περιοχή, αναπτύσσοντας επιπλέον μαχητικά αεροσκάφη, αεροσκάφη εναέριου ανεφοδιασμού και άλλα στρατιωτικά μέσα.

Παράλληλα, νέο ρεπορτάζ της εφημερίδας «Washington Post» κατέγραφε το μεγάλο κόστος του συνεχιζόμενου πολέμου κατά του Ιράν (ύψους πολλών δεκάδων δισ. δολαρίων) και πως ο υπουργός Πολέμου, Πιτ Χέγκσεθ, θα αναγκαστεί το επόμενο διάστημα να αρχίσει την άσκηση πίεσης του Κογκρέσου, ώστε να εξασφαλίσει νέα κεφάλαια χρηματοδότησης.

Στο μεταξύ, ο εκπρόσωπος Τύπου του Πενταγώνου ανακοίνωσε χτες ότι ο Αμερικανός στρατιώτης που σκοτώθηκε στο Βόρειο Ιράκ την περασμένη Κυριακή από ιρανική επίθεση ήταν 26 ετών και πως περίπου 100 άλλοι Αμερικανοί στρατιώτες τραυματίστηκαν από την επανέναρξη των συγκρούσεων στις 7 Ιούλη.

Το Ιράν, από την πλευρά του, έπληξε χτες στρατιωτικές και άλλες αμερικανικές εγκαταστάσεις στο Μπαχρέιν, το Κουβέιτ και την Ιορδανία, ενώ καταγράφηκαν επιθέσεις σε τουλάχιστον τρία δεξαμενόπλοια που επιχείρησαν να διέλθουν από τα κλειστά Στενά του Ορμούζ. Παράλληλα, οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν ότι έθεσαν στο στόχαστρο υποδομή του αμερικανικού μονοπωλίου ηλεκτρονικού εμπορίου «Amazon» στο Μπαχρέιν, παρουσιάζοντας την επίθεση ως αντίποινα για το αμερικανικό πλήγμα στο εργοτάξιο του πυρηνικού σταθμού στο Νταρχοβίν.

Ιρανός στρατιωτικός υψηλόβαθμος αξιωματούχος, μιλώντας χτες στο ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων «Fars», προειδοποίησε πως το καθεστώς στα Στενά του Ορμούζ «δεν θα αλλάξει» και πως αυτά θα παραμείνουν κλειστά για την εμπορική ναυτιλία εξαιτίας των αμερικανικών επιθέσεων και παραβιάσεων του μνημονίου. «Δεν θα εκδοθούν άδειες για πλοία και τάνκερ, για να περάσουν από αυτό τον διάδρομο υπό καμία περίπτωση», ανέφερε ο ίδιος επαναλαμβάνοντας πως η κατάσταση δεν θα μεταβληθεί όσο συνεχίζονται «οι αμερικανικές απειλές και δραστηριότητες» στην περιοχή.

Το ίδιο διάστημα ο Ιρανός υπουργός Εσωτερικών, Εσκαντάρ Μομενί, συνεχίζει τις σημαντικές συναντήσεις με την πακιστανική πολιτική και στρατιωτική ηγεσία στο Ισλαμπάντ, έχοντας ήδη δει τον Πακιστανό επιτελάρχη, Ασίμ Μουνίρ, τον πρωθυπουργό, Σεχμπάζ Σαρίφ και τον ομόλογό του, Σιγέντ Μοχσίν Ρατζά Νακβί.

Παράλληλα με τις εξελίξεις στα Στενά του Ορμούζ, εντείνονται οι ανησυχίες για νέα εστία κλιμάκωσης στην περιοχή της Ερυθράς Θάλασσας και του στενού Μπαμπ αλ Μαντάμπ. Αφορμή αποτέλεσε η απόφαση των Σιιτών Χούθι (κινήματος Ανσάρ Αλλάχ) στην Υεμένη να επιβάλουν ναυτικό αποκλεισμό στη Σαουδική Αραβία, σε αντίποινα για τον βομβαρδισμό του διεθνούς αεροδρομίου της Σαναά στις αρχές του μήνα, μετά την παραβίαση του σαουδαραβικού εμπάργκο από αεροσκάφος της ιρανικής εταιρείας «Mahan Air».

Οι πρώτες συνέπειες έγιναν αισθητές ήδη χτες, όταν δύο δεξαμενόπλοια που μετέφεραν σαουδαραβικό πετρέλαιο αναγκάστηκαν να αλλάξουν πορεία ύστερα από προειδοποίηση των Χούθι για την επιβολή του ναυτικού αποκλεισμού.

Το ένα από αυτά ήταν, σύμφωνα με το «Bloomberg», το κινέζικο σούπερ τάνκερ Xin Long Yang που απέπλευσε από το λιμάνι του Γιανμπού τη Δευτέρα, μεταφέροντας περίπου 2 εκατ. βαρέλια σαουδαραβικού αργού με τελικό προορισμό λιμάνι της Κίνας. Ωστόσο, χτες σταμάτησε πριν πλησιάσει τις ακτές της Υεμένης και εθεάθη τελευταία φορά να κατευθύνεται βόρεια, καθώς αναγκάστηκε να κάνει αναστροφή στη νότια Ερυθρά Θάλασσα.

Αξιωματούχοι της κυβέρνησης των Χούθι στη Σαναά είχαν τη Δευτέρα, 20 Ιούλη, στείλει σε μεγάλες ναυτιλιακές εταιρείες μήνυμα ηλεκτρονικής αλληλογραφίας για το ναυτικό εμπάργκο που σκοπεύουν να εφαρμόσουν κατά της Σαουδικής Αραβίας αναφέροντας: «Απαγορεύεται στα πλοία να φορτώνουν ή να εκφορτώνουν φορτία σε ή από οποιοδήποτε λιμάνι της Σαουδικής Αραβίας. Συνιστούμε ανεπιφύλακτα στην εταιρεία σας να επιδεικνύει τη δέουσα επιμέλεια και τη μέγιστη προσοχή σε όλες τις συναλλαγές της». Το ίδιο μήνυμα κατέληγε πως όσοι δεν συμμορφωθούν «ενδέχεται να αποτελέσουν στόχο σε οποιαδήποτε τοποθεσία εντός της επιχειρησιακής εμβέλειας των Ενόπλων Δυνάμεων της Υεμένης».

Στο Ριάντ, ο εκπρόσωπος Τύπου του αποκαλούμενου «Συνασπισμού για την Αποκατάσταση της Νομιμότητας στην Υεμένη», αντιστράτηγος Τούρκι αλ Μάλκι, απείλησε πως θα απαντήσει «με στρατιωτική ισχύ» και πως οι απειλές των Χούθι για ναυτικό αποκλεισμό εμπίπτουν στην περίπτωση της ναυτικής πειρατείας».

Χαρακτήρισε, επίσης, «ψευδείς» τους ισχυρισμούς των Χούθι για τον ναυτικό αποκλεισμό κατά της Σαουδικής Αραβίας κατηγορώντας τους πως αυτοί «ευθύνονται για το κλείσιμο του Διεθνούς Αεροδρομίου της Σαναά, την καταστροφή του στόλου αεροσκαφών της "Yemenia Airways"», προσθέτοντας πως «αρνήθηκαν όλες τις πρωτοβουλίες» για την επανέναρξη των πτήσεων από και προς το αεροδρόμιο της Σαναά.

Στο φόντο αυτό, ο επικεφαλής της Διεθνούς Υπηρεσίας Ενέργειας (IEA), Φατίχ Μπιρόλ, προειδοποίησε τις παγκόσμιες αγορές Ενέργειας πως η κλιμάκωση των συγκρούσεων στον Περσικό Κόλπο αυξάνει την αβεβαιότητα για τον ενεργειακό εφοδιασμό παρότι οι αγορές πετρελαίου εξακολουθούν να διαθέτουν «σημαντικές δικλίδες ασφαλείας».

Σύμφωνα με τον επικεφαλής του ΙΕΑ, οι εξελίξεις στα Στενά του Ορμούζ και οι απειλές για το κλείσιμο του στρατηγικού περάσματος Μπαμπ ελ-Μαντέμπ ενισχύουν τους φόβους για περαιτέρω διαταραχές στις παγκόσμιες ροές πετρελαίου και LNG, καθώς πρόκειται για δύο από τις σημαντικότερες θαλάσσιες οδούς μεταφοράς Ενέργειας διεθνώς. Ο Φατίχ Μπιρόλ προειδοποίησε, επίσης, για τη μεγάλη μείωση των στρατηγικών πετρελαϊκών αποθεμάτων διεθνώς, τονίζοντας πως είναι στο χαμηλότερο επίπεδο από το 1983 και πως πλέον «δεν υπάρχει κανένα περιθώριο εφησυχασμού» στην ενεργειακή ασφάλεια.

Σύμφωνα με τον Μπιρόλ, οι αυξημένες εξαγωγές LNG από ΗΠΑ και Καναδά έχουν καλύψει το 70% των απωλειών που προκλήθηκαν από τη μείωση των ροών μέσω των Στενών του Ορμούζ, αλλά οποιαδήποτε περαιτέρω καθυστέρηση στην πλήρη αποκατάσταση των εξαγωγών LNG από τις χώρες του Κόλπου θα διατηρήσει την αγορά σε συνθήκες στενότητας για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Σημείωσε δε πως η εξέλιξη αυτή αφορά άμεσα τις αγορές ενέργειας της Ευρώπης και πως η αποκατάσταση της ομαλότητας στις ενεργειακές αγορές προϋποθέτει την επίτευξη συμφωνίας που θα διασφαλίζει την πλήρη και άνευ όρων επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ. Την ίδια ώρα, η τιμή του πετρελαίου brend τραβάει ...την ανηφόρα με το βαρέλι να φτάνει τα 90 δολάρια, προμηνύοντας νέες αυξήσεις στην ενεργειακή αγορά.