Πόλεμος Ιράν/ΗΠΑ: Νέα κλιμάκωση επιθέσεων και επικίνδυνα χτυπήματα σε πυρηνικό σταθμό

Στο στόχαστρο των ΗΠΑ τέθηκαν ξανά μη στρατιωτικοί στόχοι μεταξύ των οποίων και η πόλη Μπουσέρ, όπου βρίσκεται σημαντικό ιρανικό λιμάνι και ο μοναδικός πυρηνικός ηλεκτροπαραγωγός σταθμός που εξακολουθεί να λειτουργεί. Ο πυρηνικός σταθμός έγινε το πρωί της Δευτέρας στόχος νέων αμερικανικών βομβαρδισμών, με τις ΗΠΑ να τζογάρουν ένα σοβαρό πυρηνικό «ατύχημα» με συνέπειες στην ευρύτερη περιοχή. Η επίθεση προκάλεσε την έντονη αντίδραση της Τεχεράνης, που κάλεσε τη Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας (ΙΑΕΑ) να την καταδικάσει.

Η στρατιωτική κλιμάκωση συνοδεύεται και από την πλήρη κατάρρευση των τελευταίων διπλωματικών εύθραυστων συμφωνιών, σε ένα από τα κεντρικά μέτωπα της ευρύτερης σύγκρουσης ΗΠΑ - Κίνας για την πρωτοκαθεδρία στο διεθνές ιμπεριαλιστικό σύστημα.

Με το Ιράν άλλωστε να συνεχίζει να χτυπά αμερικανικές βάσεις στην περιοχή, η ιρανική κυβέρνηση μέσα στο Σαββατοκύριακο κήρυξε «νεκρό» και τυπικά το αμερικανο-ιρανικό Μνημόνιο Κατανόησης της 17ης Ιούνη, με το οποίο υποτίθεται πως θα τερματίζονταν όλες οι συγκρούσεις στην ευρύτερη περιοχή και θα ξεκινούσε διάλογος για μία τελική συμφωνία.

Οι αμερικανικές επιθέσεις και δη εκείνες του Ισραήλ στον Νότιο Λίβανο είχαν κάνει το μνημόνιο «κουρελόχαρτο» εδώ και βδομάδες.

Οι ΗΠΑ συνεχίζουν να ενισχύουν τη στρατιωτική τους παρουσία στην ευρύτερη περιοχή, τροφοδοτώντας τα σενάρια για περαιτέρω διεύρυνση του πολέμου και ακόμη και για πιθανή χερσαία επέμβαση στο Ιράν, με επίκεντρο το στρατηγικής σημασίας νησί Χαργκ.

Αυξημένες ενισχύσεις αμερικανικών αεροπλάνων εναέριου ανεφοδιασμού και μαχητικών καταγράφονται στο αεροδρόμιο Μπεν Γκουριόν του Ισραήλ αλλά και σε βάσεις της ευρύτερης περιοχής που εκτείνεται από τη Μέση Ανατολή έως τη Βουλγαρία.

Χτες, για παράδειγμα, ο πρωθυπουργός της Βουλγαρίας, Ρούμεν Ράντεφ, ανακοίνωσε πως θα ζητήσει την απόφαση της Βουλής προτού αποφασίσει εάν θα αποδεχθεί αμερικανικό αίτημα για την ανάπτυξη οκτώ αμερικανικών αεροπλάνων εναέριου ανεφοδιασμού (τάνκερ) στην στρατιωτική βάση Bezmer (βρίσκεται στην ενδοχώρα της ΝΑ Βουλγαρίας μακριά από τη Μαύρη Θάλασσα και είναι μία από τις τέσσερις βάσεις που δημιουργήθηκαν με τη Συμφωνία Αμυντικής Συνεργασίας ΗΠΑ - Βουλγαρίας το 2006) στο πλαίσιο υποστήριξης των αμερικανικών στρατιωτικών επιχειρήσεων στη Μέση Ανατολή.

Πρόσφατο ρεπορτάζ της εφημερίδας «Wall Street Journal» ανέφερε πως ανάμεσα στα αεροσκάφη που μεταφέρονται στη Μέση Ανατολή είναι μαχητικά «F-16» από τη βάση Σπάγκνταλεμ στη Γερμανία και «F-35» από τη βάση Λέικενχιθ, στη Βρετανία.

Η εφημερίδα «New York Times», επικαλούμενη πηγές της στον Λευκό Οίκο, ανέφερε την ανάπτυξη περισσότερων μαχητικών, επισημαίνοντας πως η απόφαση είχε ληφθεί προτού γίνει γνωστό πως σκοτώθηκαν από ιρανικές επιθέσεις στην Ιορδανία δύο νεαροί Αμερικανοί στρατιώτες.

Η Τεχεράνη συνέχισε τα αντίποινα σε χώρες της περιοχής με αμερικανικές βάσεις, που θεωρεί πως συμμετέχουν ενεργά στις επιθέσεις εναντίον της, καταφέρνοντας από αργά το βράδυ της Παρασκευής και το Σαββατοκύριακο το θάνατο τριών Αμερικανών στρατιωτών εκ των οποίων δύο (ηλικίας 19 και 25 ετών) στην Ιορδανία και ένας στο Βόρειο Ιράκ. Από την επίθεση σε αεροπορική βάση στην Ιορδανία, που χρησιμοποιείται από τον αμερικανικό στρατό, αγνοείται και ένας Αμερικανός στρατιώτης και τραυματίστηκαν αρκετοί άλλοι κατά χτεσινό ρεπορτάζ της εφημερίδας «New York Times», που υποστηρίζει πως ο αριθμός τους αποσιωπήθηκε σκοπίμως από το Πεντάγωνο (για να μην πληγεί περαιτέρω το γόητρο του αμερικανικού στρατού).

Μετά από αυτήν την εξέλιξη, αυξάνεται σε τουλάχιστον 17 ο αριθμός των νεκρών Αμερικανών στρατιωτών από ιρανικές επιθέσεις από τον Μάρτιο του 2026 έως σήμερα. Πολλές δεκάδες (αν όχι εκατοντάδες) θεωρούνται οι Αμερικανοί στρατιωτικοί που τραυματίστηκαν από ιρανικά αντίποινα σε χώρες του Κόλπου με αμερικανικές βάσεις.

Στο μεταξύ ο αμερικανικός στρατός ανακοίνωνε νυχτερινές επιδρομές που στοχοποίησαν «ιρανικά κέντρα στρατιωτικής διοίκησης, εγκαταστάσεις αντιαεροπορικής άμυνας και παράκτιας επιτήρησης, θαλάσσιες δυνατότητες, εγκαταστάσεις εκτόξευσης πυραύλων και drones, καθώς και δίκτυα επικοινωνιών». Ταυτόχρονα ο Τραμπ, πανηγύριζε θεωρώντας πως σε αυτές τις επιθέσεις οι Ιρανοί επλήγησαν «πολύ σκληρά ξανά απόψε». Αργότερα, χτες βράδυ, σε νέα ανάρτησή του στο «Truth Social» προετοίμασε το έδαφος για σφοδρότερες επιθέσεις κατά του Ιράν, με αφορμή το θάνατο των τριών Αμερικανών στρατιωτών, αναφέροντας: «Κάθε φορά που το Ιράν σκοτώνει έναν Αμερικανό στρατιώτη, θα πληρώνει γι' αυτόν τον φόνο πολλαπλάσια! Η εντολή αυτή έχει διαβιβαστεί στον υπουργό Πολέμου Πιτ Χέγκσεθ, στον πρόεδρο του Μεικτού Επιτελείου Ενόπλων Δυνάμεων Νταν Κέιν και σε κάθε ηγετικό στέλεχος των Ενόπλων Δυνάμεων».

Μέρος στο «γαϊτανάκι» δηλώσεων στον Λευκό Οίκο πήρε μετά και ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, αναχωρώντας για τις Φιλιππίνες ενόψει της συνόδου του ASEAN. Και σε μια ακόμα ...ένδειξη της «αμερικανικής υπερχοχής» στο πεδίο του πολέμου, ο Ρούμπιο καλούσε ξανά τη «διεθνή κοινότητα» να ασκήσει πίεση στο Ιράν «για να "προστατευτεί η διεθνής ναυσιπλοΐα» στα Στενά του Ορμούζ. «Αλλες χώρες πρέπει να αρχίσουν να εντείνουν τις προσπάθειές τους και να συνεισφέρουν βοήθεια για να μοιραστεί αυτό το βάρος, είτε πρόκειται για υλικό είτε για χρηματοδότηση» είπε, υποστηρίζοντας πως παρ' όλα αυτά «οι ΗΠΑ παραμένουν πάντα ανοικτές σε διπλωματική λύση». «Το έχουμε αποπειραθεί πολλές φορές με το Ιράν και θα συνεχίσουμε να προσπαθούμε», πρόσθεσε, μην αποκλείοντας να συζητήσει τις εξελίξεις με επίκεντρο το Ιράν στη Μανίλα με τους ομολόγους του από Ρωσία και Κίνα.

Από την πλευρά τους, οι «Ιρανοί Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης» ανέφεραν το πρωί της Δευτέρας ότι στοχοποίησαν αμερικανικές εγκαταστάσεις σε βάση του Κουβέιτ, μεταξύ των οποίων αμερικανικό ραντάρ έγκαιρης προειδοποίησης, αποθήκη εξοπλισμού και πολεμικών ανταλλακτικών αλλά και υπόστεγο με drone τύπου MQ-9 στην αεροπορική βάση Αλί Αλ Σαλίμ με αποτέλεσμα να αρπάξουν φωτιά «πολλά» τέτοια σκάφη. Στο Κουβέιτ επλήγη μεταξύ άλλων ξανά σταθμός αφαλάτωσης νερού και σταθμός παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος.

Αποδέκτης ισχυρών ιρανικών αντιποίνων έγινε ξανά το Μπαχρέιν και στρατιωτική βάση στην Ιορδανία. Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ωστόσο, απέφυγαν ξανά το ιρανικό σφυροκόπημα, στο πλαίσιο διαφαινόμενης διμερούς συμφωνίας με σοβαρά ανταλλάγματα υπέρ της Τεχεράνης.

Επίσης, τη Δευτέρα, οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν ότι επιτέθηκαν σε «κέντρο διοίκησης του εχθρού» στην περιοχή Αλ Τανφ στη Συρία, όπου διατηρούσε έως την έναρξη του πολέμου ΗΠΑ - Ιράν βάση ο αμερικανικός στρατός.

Στο φόντο αυτών των επιθέσεων, ο Ιρανός Πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν, δήλωσε χτες πως η χώρα του πλέον διεξάγει «πλήρους κλίμακας πόλεμο» έναντι των ΗΠΑ, τονίζοντας πως «πρέπει να είμαστε ρεαλιστές και να αποδεχθούμε τις φυσικές συνέπειες αυτής της αντίστασης».

Επιπλέον, ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγκαεΐ, επιβεβαίωσε πως η ιρανική κυβέρνηση έχει δεχθεί προτάσεις και ιδέες «από αρκετούς μεσολαβητές» με σκοπό τη μείωση των εντάσεων με τις ΗΠΑ. Τόνισε επίσης πως οι διπλωματικές προσπάθειες του Ιράν συνεχίζονται παράλληλα «με την απάντηση των ενόπλων δυνάμεων» και πως εάν ο Αμερικανός Πρόεδρος προτείνει επανάληψη των συνομιλιών το Ιράν θα επιστρέψει σε αυτές, επισημαίνοντας πως δεν είναι προς το συμφέρον του Ιράν ένα «δίλημμα» ανάμεσα σε «διαπραγμάτευση ή πόλεμο και διπλωματία ή πόλεμο».

Στη συνέχεια, ανακοινώθηκε πως ο Ιρανός υπουργός Εσωτερικών Εσκαντάρ Μομενί θα μετέβαινε αργότερα χτες στο Πακιστάν, που μεσολαβεί στον πόλεμο ΗΠΑ - Ιράν.

Ισραηλινά ΜΜΕ μετέδιδαν πως κυκλοφορεί το τελευταίο 24ωρο πρόταση για 10ήμερη εκεχειρία ΗΠΑ - Ιράν, επισημαίνοντας παράλληλα τη νέα δήλωση του Ισραηλινού επιτελάρχη αντιστράτηγου Εγιάλ Ζαμίρ πως το Ισραήλ είναι έτοιμο για «άμεσες στρατιωτικές επιχειρήσεις» κατά του Ιράν σε περίπτωση που δεχθεί ιρανική επίθεση ή του ζητηθεί από τις ΗΠΑ.

Στο μεταξύ, μία βδομάδα από τη σαουδαραβική επίθεση στο διεθνές αεροδρόμιο της Σαναά (πρωτεύουσα της Υεμένης που ελέγχουν οι Χούθι) αξιωματούχοι της κυβέρνησης των Χούθι ανακοίνωσαν χτες πως θα επιβάλουν ναυτικό αποκλεισμό της Σαουδικής Αραβίας. Επέρριψαν την ευθύνη στο Ριάντ προειδοποιώντας ότι η περαιτέρω κλιμάκωση της έντασης από τη Σαουδική Αραβία θα αντιμετωπιστεί με μια «ολοκληρωμένη και σκληρή» απάντηση.

Ενώ, την Κυριακή, οι ηγέτες της «Οικονομικής Κοινότητας Χωρών Δυτικής Αφρικής» (ECOWAS) υπέγραψαν στη Σιέρα Λεόνε συμφωνία για υποστήριξη των σχεδίων κατασκευής ενός αγωγού μήκους 6.800 χιλιομέτρων κόστους άνω των 25 δισ. δολαρίων που θα συνδέσει 13 αφρικανικές χώρες με στόχο τη μεταφορά φυσικού αερίου έως τις «πύλες» της Ευρώπης. Από το Μαρόκο, ο αγωγός θα συνδεθεί με τον υφιστάμενο αγωγό Maghreb-Europe Gas Pipeline, που καταλήγει στην Ισπανία.

Η ιδέα του αγωγού διατυπώθηκε προ δεκαετίας από το Μαρόκο αλλά ο πόλεμος ΗΠΑ - Ιράν έχει επιταχύνει τις εξελίξεις.