Το κουβανικό βιβλίο αντιμετωπίζει μια πολυδιάστατη πολιορκία

Οι αριθμοί μιλούν από μόνοι τους. Ένας τόνος ομολόγων, που πριν από λίγα χρόνια θα μπορούσε να κοστίσει στη χώρα μεταξύ 700 και 800 δολαρίων, τώρα φτάνει τα 1.300. Στην περίπτωση της επίσημης εφημερίδας, από 500 ή 600 δολάρια, έχει αυξηθεί σε όχι λιγότερο από 1.000.

Ενώ οι πόροι που απαιτούνται για την έκδοση έχουν γίνει πιο ακριβοί παγκοσμίως, για την Κούβα το κόστος έχει πολλαπλασιαστεί. Δεν αρκεί καν να βρεθεί κάποιος πρόθυμος να πουλήσει στο νησί, παρά τον κίνδυνο να υποστεί κυρώσεις από την κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών. Ακόμα και αν γίνει αγορά, η διαδικασία μεταφοράς των υλικών στην Κούβα είναι επίπονη.

Τι θα έπρεπε λοιπόν να γίνει σε ένα έθνος που έχει διαμορφώσει την εκδοτική δομή μιας ανεπτυγμένης χώρας και όπου, από τον Ιανουάριο του 1959, τα βιβλία και η ανάγνωση έχουν θεωρηθεί ως μέρος του οικοσυστήματος των πολιτιστικών (και επομένως ανθρωπίνων) δικαιωμάτων των πολιτών του;

Για τον Juan Rodríguez Cabrera, πρόεδρο του Ινστιτούτου Κουβανικού Βιβλίου (ICL), το καθήκον όσων εργάζονται στο εκδοτικό σύστημα είναι να αναζητήσουν εναλλακτικές λύσεις για να συνεχίσουν να παράγουν όσο το δυνατόν περισσότερα βιβλία, σε φυσική και ηλεκτρονική μορφή: συνεργασίες, συνεκδόσεις, συνεργασίες...

Το είπε αυτό στη συζήτηση στρογγυλής τραπέζης με τίτλο «Πολιτισμός ενάντια στον αποκλεισμό: Περιορισμοί που επιβάλλονται από τον αποκλεισμό στην ανάπτυξη των κουβανικών εκδόσεων», την οποία το ICL προώθησε πριν από λίγες ημέρες στο πλαίσιο ενός προγράμματος αφιερωμένου στην 50ή επέτειο του Υπουργείου Πολιτισμού. Ο Rodríguez Cabrera πρόσθεσε δύο από τις βεβαιότητες του ICL: «Δεν μπορούμε να κλείσουμε εκδοτικούς οίκους λόγω του αποκλεισμού» και «η ανταλλαγή με τους συγγραφείς μας είναι θεμελιώδης».

ΓΙΑΤΙ ΤΟ ΕΡΓΟ ΕΙΝΑΙ ΑΚΟΜΑ ΖΩΝΤΑΝΟ;

Ο Μισέλ Τόρες Κορόνα, διευθυντής του εκδοτικού οίκου Nuevo Milenio, αναλογίστηκε αυτό που, κατά τη γνώμη του, θεωρεί τρεις διαστάσεις στις οποίες ο αποκλεισμός επηρεάζει το εκδοτικό έργο.

«Η υλική διάσταση είναι η πιο απτή, επειδή αυξάνει το κόστος και εμποδίζει την άφιξη προμηθειών (χαρτί, πιάτα, μελάνι...). Ήταν πάντα δύσκολο να τα προμηθευτούμε, τώρα είναι σχεδόν αδύνατο για εμάς.»

Μια άλλη διάσταση, σχολίασε, σχετίζεται με την απομόνωση, καθώς οι Κουβανοί συγγραφείς δυσκολεύονται να ενταχθούν σε διεθνή δίκτυα διανομής, πλατφόρμες πωλήσεων και να εισπράττουν δικαιώματα.

«Υπάρχει το συμβολικό επίπεδο. Ο αποκλεισμός είναι μέρος ενός συστήματος πολέμου κατά της Κούβας, που στοχεύει στο να κάνει τους ανθρώπους να μην πιστέψουν στο κουβανικό σχέδιο, να σπείρουν την απελπισία και να τους εμποδίσουν να σκεφτούν οτιδήποτε άλλο εκτός από τις ελλείψεις».

«Αυτό επηρεάζει τους δημιουργικούς ορίζοντες των Κουβανών συγγραφέων. Πώς το ξεπερνούν αυτό για να επιτύχουν ένα μεγαλύτερο δημιουργικό αποτέλεσμα ή πώς αποφεύγουν να γίνουν ένας απλός θάλαμος ηχούς για την ίδια καμπάνια;»

Ο Ενρίκε Ουμπιέτα, διευθυντής του περιοδικού Revolución y Cultura, του παλαιότερου στον πολιτιστικό τομέα στην Κούβα, εξήγησε όχι μόνο τις προκλήσεις της προετοιμασίας ενός τεύχους της έκδοσης υπό αυτές τις συνθήκες (οι οποίες περιλαμβάνουν ακόμη και τη μεταφορά υπολογιστών από το ένα μέρος στο άλλο σε αναζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας), αλλά και κάτι που θεωρεί απαραίτητο: την εστίαση στον αποδέκτη του έργου τέχνης ή του πολιτιστικού γεγονότος, γιατί γι' αυτό δημιουργήθηκε η Επανάσταση.

«Η κατανόηση του πώς ο κουβανικός λαός δεν χάνεται και γιατί αυτό είναι ένα ζωντανό έργο, περιλαμβάνει τον πολιτισμό, εξ ου και τη θέληση να διατηρηθεί αυτός ο πυλώνας».

Ο συγγραφέας Ronel González Sánchez επιβεβαίωσε την αδυναμία δημοσίευσης από την Κούβα σε μεγάλες πλατφόρμες όπως το Amazon και άλλες, και την αδυναμία λήψης οποιουδήποτε εισοδήματος από αυτήν, καθώς και το πόσο δύσκολο είναι για έναν δημιουργό να μην βλέπει το έργο του σε έντυπη μορφή ή να το βλέπει μόνο σε πολύ λίγα αντίτυπα. Μίλησε επίσης για τις δυσκολίες της καθημερινής ζωής και τον αντίκτυπό τους στη γραφή.

Ωστόσο, υπενθύμισε ότι σε εξίσου δύσκολες εποχές αναδύθηκε το Σύστημα Εδαφικών Εκδόσεων, και δημιουργήθηκαν και δόθηκαν επίσης chapbooks, βιβλία με αποκόμματα, «μια μορφή προώθησης που μας έκανε τόσο καλό».

Στη φετινή Έκθεση Βιβλίου – είπε ο Ροντρίγκεζ Καμπρέρα – πουλήθηκαν 240.000 έντυπα αντίτυπα, «σε μια ασυνήθιστη εποχή, χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα, με αφόρητη ζέστη».

Το 2027, το ICL θα γιορτάσει την 60ή επέτειό του και – επιβεβαίωσε – αντί να θρηνεί και να παραδίδεται, η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου θα είναι και πάλι προετοιμασμένη.

Σχόλια

• Δεν υπάρχουν σχόλια για αυτό το άρθρο.

Δεν σας επιτρέπεται η υποβολή σχολίων. Παρακαλούμε συνδεθείτε.

Επόμενο άρθρο

ΔΗΠΕΘΕ ΒΕΡΟΙΑΣ:Στέλλα Μιχαηλίδου/ Οι ΚΟΥΡΔΙΣΜΕΝΟΙ/ Σκηνοθεσία: Χρήστος Κυπαρισσόπουλος