Και πάλι για την «παραβατικότητα» της νέας γενιάς

Του Αλέκου Χατζηκώστα*

Ήταν ουσιαστικά μια φιέστα συνόψισης μέτρων που έχουν νομοθετηθεί αυτή που έγινε πρόσφατα στο Μέγαρο Μαξίμου, κατά την παρουσίαση της «Εθνικής στρατηγικής για την πρόληψη της βίας και την αντιμετώπιση της παραβατικότητας ανηλίκων 2025-2030» με μότο «δίπλα στα παιδιά, απέναντι στη βία». Η πρόεδρος της Επιτροπής, που συστήθηκε πριν από έναν χρόνο, σημείωσε ότι η έκθεση διαρθρώνεται σε έξι πυλώνες, με τις εξής μορφές βίας: Ενδοοικογενειακή, ενδοσχολική βία και εκφοβισμός, διαδικτυακή, εξτρεμιστική, οπαδική και ρατσιστική βία. Με άλλα λόγια, στη στρατηγική αυτή συνοψίζεται ένα φάσμα εκδηλώσεων, σε βάρος ανηλίκων ή με ανήλικους «θύτες», κάτω από τη συνολική ομπρέλα της «βίας». Ωστόσο, μια λέξη για τις αιτίες του φαινομένου δεν καταγράφεται πουθενά. Καταγράφονται εκφράσεις, εκφάνσεις και δείκτες - όσοι υπάρχουν, γιατί η παραδοχή είναι ότι για πολλά από αυτά δεν υπάρχει καμία συστηματική μελέτη - χρήσιμοι μεν, αριθμοί μονάχα, δε. Επισήμανε, μάλιστα, ότι η εθνική στρατηγική «σηματοδοτεί αλλαγή οπτικής από τις μονοδιάστατες στις ολιστικές προσεγγίσεις, αλλαγή παραδείγματος και αυτή η αλλαγή θα επιφέρει και κοινωνική αλλαγή». Η έκθεση περιλαμβάνει 29 συνολικά πολιτικές, «εκ των οποίων 7 εμβληματικές και 5 οριζόντιες και 69 μέτρα». Οι πολιτικές αυτές και τα μέτρα αφορούν ένα πλήθος υπουργείων, από το υπουργείο Παιδείας μέχρι το υπουργείο Δικαιοσύνης.

Ορισμένες παρατηρήσεις:

1. Πρόκειται για ένα πλέγμα διοικητικών μέτρων και αυστηροποίησης των ποινών, με εμπέδωση της καταστολής και ενίσχυση της τιμωρίας. Για δράσεις και μέτρα που ούτε θέλουν ούτε μπορούν να αντιμετωπίσουν τα φαινόμενα θυματοποίησης και παραβατικότητας των ανηλίκων, απ' τη στιγμή που δεν αντιμετωπίζουν τη ρίζα που τα προκαλεί, ενώ όσα μέτρα θα μπορούσαν στοιχειωδώς να συμβάλλουν στην αντιμετώπιση του προβλήματος μένουν στα χαρτιά, γιατί οι αστικές κυβερνήσεις μετράνε τις λαϊκές - κοινωνικές ανάγκες με κριτήριο το κόστος - όφελος.

2. Από την πολυσέλιδη έκθεση απουσιάζει κάθε αναφορά στις κοινωνικές αιτίες αυτού του σύνθετου και πολυπαραγοντικού φαινομένου. Πίσω από εκεί κρύβονται οι ευθύνες της σημερινής και όλων των προηγούμενων κυβερνήσεων, συνολικά των απολογητών του συστήματος, που καλλιεργεί την αντίληψη «ο θάνατός σου η ζωή μου», αναπαράγει τις «αξίες» του ανταγωνισμού και του ατομισμού, σε βάρος της αλληλεγγύης και της αγωνιστικής στάσης ζωής.

Οι κυβερνητικές εξαγγελίες κινούνται στην ίδια «λογική» με μέτρα που έχουν ληφθεί και ρίχνουν το βάρος στην καταστολή, αντί να θωρακίζουν την πρόληψη. Ακόμα και η αναφορά του πρωθυπουργού στην πλατφόρμα καταγγελιών για το bullying, ως ένα «μνημειώδες έργο», δείχνει ότι βαρόμετρο «επιτυχίας» του συγκεκριμένου μέτρου είναι ο αριθμός των καταγγελιών που έχουν υποβληθεί!

3. Στον αντίποδα, μια σειρά μέτρα που θα μπορούσαν έστω και να αμβλύνουν τέτοια φαινόμενα, πριονίζονται από το ίδιο το κράτος, καθώς η υλοποίησή τους εξαρτάται από το τι επιτρέπουν οι κρατικοί προϋπολογισμοί και οι δημοσιονομικοί κανόνες, που αντιμετωπίζουν ως κόστος τις ανάγκες μαθητών και γονιών. Ψέμα ολκής αποτελεί και η κυβερνητική δήλωση ότι η κυβέρνηση συζήτησε με τη νεολαία και τους μαθητές. Οι μαθήτριες και οι μαθητές "φωνάζουν" ότι ασφυκτιούν από ένα σχολείο που εξοντώνει την ίδια τους τη ζωή. Εχουν ανάγκη να δημιουργήσουν, να μορφωθούν και η στέρηση αυτών των δικαιωμάτων είναι που δημιουργεί όρους ανασφάλειας και αδιεξόδων. Όμως ενώ στη στρατηγική αναφέρεται ο ρόλος ψυχολόγων και κοινωνικών λειτουργών στα σχολεία, στην πράξη όλες διαχρονικά οι κυβερνήσεις υποχρηματοδοτούν την πρόσληψή τους και τους απαξιώνουν στην πράξη. Οσο δε για τα kids wallet, η διεθνής πείρα επιβεβαιώνει ότι όπου έχουν προχωρήσει αντίστοιχα μέτρα, δεν καταγράφεται επίλυση ούτε καν αναστροφή σε τέτοια φαινόμενα. Αντίθετα, η συγκεκριμένη εφαρμογή ανοίγει επικίνδυνους δρόμους για την κυκλοφορία προσωπικών δεδομένων ανήλικων παιδιών στο διαδίκτυο αλλά και για γενικευμένη ψηφιακή παρακολούθηση.

4. Η πολιτική της κυβέρνησης απέναντι στο υπαρκτό φαινόμενο κινείται στις ίδιες ράγες που το αναπαράγουν. Είναι έκφραση του ίδιου του συστήματος που ζει και αναπνέει από τη βία, την αναπαράγει ως υπαρξιακή αξία του, με πυλώνες την καταπίεση, τον αυταρχισμό, το δίκαιο του ισχυρού, τον ασίγαστο ανταγωνισμό. Η διέξοδος από την κοινωνία που ζει και αναπνέει από τη βία και γι' αυτό παράγει τους όρους της παραβατικότητας των ανηλίκων, βρίσκεται σήμερα στη συλλογική διεκδίκηση και δημιουργία, στα πολλά αντισώματα απέναντι στο άδικο. Αυτό είναι το πραγματικό αντίπαλο δέος που ανοίγει τον δρόμο για την πραγματικά ελεύθερη και δίκαιη κοινωνία, χωρίς εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο και πολέμους.

* Δημοσιογράφος-συγγραφέας

πρώτη δημοσίευση εφημερίδα ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ της Μαγνησίας 11/5

Σχόλια

• Δεν υπάρχουν σχόλια για αυτό το άρθρο.

Δεν σας επιτρέπεται η υποβολή σχολίων. Παρακαλούμε συνδεθείτε.

Προηγούμενο άρθρο

Πολεμική προετοιμασία με σλόγκαν και «κιτ 72 ωρών»

Επόμενο άρθρο

80 ΧΡΟΝΙΑ ΑΝΤΙΦΑΣΙΣΤΙΚΗΣ ΝΙΚΗΣ: Η αστική διαστρέβλωση και καπηλεία