Κυριακή, 03 Ιούλ, 2022

  • Υπό ρωσικό έλεγχο ολόκληρη η περιοχή του Λουγκάνσκ ανακοίνωσε ο υπουργός Άμυνας της Ρωσίας
  • Ο Νίκος Βάγιας για την Πανελλήνια Συνάντηση Επαναπατρισθέντων Πολιτικών Προσφύγων στη Νάουσα
  • Ημερήσια έκθεση επιδημιολογικής επιτήρησης λοίμωξης από το νέο κορωνοϊό 3/7
  • Και από εκεί, ΟΧΙ στις ανεμογεννήτριες, στο Βέρμιο!
  • ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ Δ. ΚΟΥΤΣΟΥΜΠΑ: Ο λαός να γράψει το δικό του σενάριο, με δυνατό ΚΚΕ, για να κερδίσει ανάσες και να ανοίξει τον δρόμο για τις δικές του ανάγκες
  • Εκδηλώσεις του ΣΥΡΙΖΑ στην Ημαθία
Υπό ρωσικό έλεγχο ολόκληρη η περιοχή του Λουγκάνσκ ανακοίνωσε ο υπουργός Άμυνας της Ρωσίας1 Ο Νίκος Βάγιας για την Πανελλήνια Συνάντηση Επαναπατρισθέντων Πολιτικών Προσφύγων στη Νάουσα2 Ημερήσια έκθεση επιδημιολογικής επιτήρησης λοίμωξης από το νέο κορωνοϊό 3/73 Και από εκεί, ΟΧΙ στις ανεμογεννήτριες, στο Βέρμιο!4 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ Δ. ΚΟΥΤΣΟΥΜΠΑ: Ο λαός να γράψει το δικό του σενάριο, με δυνατό ΚΚΕ, για να κερδίσει ανάσες και να ανοίξει τον δρόμο για τις δικές του ανάγκες5 Εκδηλώσεις του ΣΥΡΙΖΑ στην Ημαθία6

Το Σχόλιο της Ημέρας

Θερινό όνειρο...

Ονειρο θερινής νυκτός είναι πλέον για τους περισσότερους οι καλοκαιρινές διακοπές, όπως επιβεβαιώνει και σχετική δημοσκόπηση. Σε αυτήν, πάνω από τους μισούς (51,6%) απάντησαν αρνητικά στο ερώτημα αν θα πάνε διακοπές, ενώ από τις θετικές απαντήσεις (45,3%) μόλις το 6,5% θα καταφέρει να πάει περισσότερες μέρες από πέρυσι. Το πολυδιαφημισ... Περισσότερα

Παρουσιάστηκε στη Βέροια το βιβλίο της Έλσας Νικολαΐδου "ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ: Γιατί να διαβάζουμε τους αρχαίους φιλοσόφους;"

Τελευταία ενημέρωση από Η Άλλη Άποψη
Παρουσιάστηκε στη Βέροια το βιβλίο της Έλσας Νικολαΐδου "ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ: Γιατί να διαβάζουμε τους αρχαίους φιλοσόφους;"

Το βιβλίο της Έλσας Νικολαΐδου (με σύζυγο από τη Βέροια ) με τίτλο "ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ: Γιατί να διαβάζουμε τους αρχαίους φιλοσόφους;" παρουσιάστηκε το απόγευμα της Τετάρτης 27/4 στον Πολυχώρο Ελιά της Βέροιας. Για το βιβλίο και τη διδασκαλία της φιλοσοφίας στα σχολεία μίλησε ο φιλόλογος και κριτικός λογοτεχνίας Παντελής Τσαλουχίδης. Στη συνέχεια ο ηθοποιός Αντώνης Μομπαϊτζής διάβασε χαρακτηριστικά αποσπάσματα του βιβλίου. Στο τέλος τον λόγο πήρε η συγγραφέας Έλσα Νικολαΐδου, η οποία μίλησε για τους λόγους που την ώθησαν να γράψει το βιβλίο και υπέγραψε βιβλία της. 

Ολόκληρη η παρέμβαση του Παντελή Τσαλουχίδη

Ένα βιβλίο για τη φιλοσοφία, ακόμα και με τον δελεαστικό τίτλο «Φιλοσοφία για όλους» (δηλαδή χωρίς ιδιαίτερες γνώσεις φιλοσοφίας και άρα κατανοητό από οποιονδήποτε έχει τελειώσει έστω και την πρώτη βαθμίδα υποχρεωτικής εκπαίδευσης), παραμένει ένα βιβλίο που δύσκολα θα πείσει τον μέσο αναγνώστη να ασχοληθεί μαζί του. Η Φιλοσοφία ως επιστήμη έχει συνδεθεί με δύσκολες και νεφελώδεις έννοιες και η εμπειρία ακόμα και του καλοπροαίρετου αναγνώστη από τη διδασκαλία φιλοσοφικών κειμένων στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση δε βοηθά διόλου (μάλλον χειροτερεύει) την παραπάνω προσχηματισμένη εικόνα. Εξ αρχής λοιπόν το βιβλίο έχει να αντιμετωπίσει ένα δύσπιστο, στην καλύτερη περίπτωση, αναγνωστικό κοινό. Μένει να φανεί κατά πόσον μπορεί να κερδίσει το κοινό αυτό σε πρώτο επίπεδο και σε δεύτερο να ωθήσει κάποιους αναγνώστες να  προχωρήσουν ένα βήμα παραπάνω στην προσέγγιση του αρχαιοελληνικού και όχι μόνο φιλοσοφικού λόγου.
Δυο λόγια για την συγγραφέα: Η Έλσα Νικολαΐδου γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Θεσσαλονίκη. Σπούδασε στο ΑΠΘ Φιλοσοφία (προπτυχιακές και μεταπτυχιακές σπουδές) και Αριστοτελική Φιλοσοφία δίνοντας μια νέα ερμηνεία του Αριστοτελικού ορισμού της ψυχής (διδακτορική διατριβή). Από το 2005 διαμένει στη Λάρνακα της Κύπρου και διδάσκει Νεοελληνική Γλώσσα, Λογοτεχνία και Φιλοσοφία στην ιδιωτική εκπαίδευση, ενώ ταυτόχρονα είναι η Υπεύθυνη του Τμήματος Γλωσσών. Έχει λάβει μέρος με ανακοινώσεις σε πανελλήνια, διεθνή και παγκόσμια Συνέδρια Φιλοσοφίας. Έχει οργανώσει σεμινάρια Φιλοσοφίας με τον Οργανισμό Νεολαίας Κύπρου, καθώς και με το Ίδρυμα Πολιτιστικής Δημιουργίας για Παιδιά και Νέους και το Μουσείο Πιερίδη-Πολιτιστικό Ίδρυμα Τράπεζας Κύπρου. Από το 2018 έχει τακτική συνεργασία με την εφημερίδα της Κύπρου Ο Φιλελεύθερος, όπου διατηρεί τη στήλη «Φιλοσοφία και Ζωή».
Ήδη από τον πρόλογο η συγγραφέας ξεκαθαρίζει ότι το βιβλίο αυτό δεν είναι μια ιστορία φιλοσοφίας ούτε έχει την αξίωση μιας εισαγωγής στη φιλοσοφία, Στόχος του είναι να μπορεί να διαβαστεί από όλους, χωρίς καμιά προπαιδεία σε φιλοσοφικές σχολές και φιλοσόφους. Και να είναι κατανοητό. Τουλάχιστον αυτή την απαξίωση έχει: Να κάνει τη φιλοσοφία προσιτή σε όλους. Συνεπώς το βιβλίο στοχεύει ξεκάθαρα σε ένα σύνολο αναγνωστών που δεν έχουν ιδιαίτερη σχέση με τη φιλοσοφία και στοχεύει μέσα από τα όσο γίνεται πιο κατανοητά κείμενά του να φέρει τη φιλοσοφία πιο κοντά στον λιγότερο εξειδικευμένο αναγνώστη. Στην ίδια κατεύθυνση με τον πρόλογο και τα τρία κείμενα που ακολουθούν στην ενότητα «Γιατί Φιλοσοφία» λειτουργούν ως συνέχειά του και προέκτασή του. Το πρώτο με τον τίτλο «Φιλοσοφία για όλους. Καταρρίπτοντάς τους μύθους» παρουσιάζει τα αίτια της γέννησης της φιλοσοφίας στην Ιωνία, το δεύτερο με τίτλο «5+1 λόγοι να διαβάσεις φιλοσοφία» εξετάζει κάποιους από τους λόγους που μας ωφελεί η ανάγνωση φιλοσοφίας ενώ το τρίτο, «Οι φιλοσοφίες της ευτυχίας» καταγράφει με γλαφυρότητα και συντομία τις τοποθετήσεις των αρχαίων φιλοσόφων πάνω στο σημαντικότερη αναζήτηση στην ανθρώπινη ζωή, αυτή της ευτυχίας.

Η ενότητα για τους Προσωκρατικούς καλύπτει περίπου το πρώτο ένα τρίτο του βιβλίου και ξεκινά με ένα συνοπτικό σημείωμα για το πέρασμα από τον μύθο στο λόγο και τις σχέσεις των υλοζωιστών φιλοσόφων αρχικά και των σοφιστών έπειτα με το θείο, ένα ζήτημα αρκετά περίπλοκο και επικίνδυνο για τον ίδιο τον φιλόσοφο σε δύσκολους καιρούς. Ακολουθούν μια σειρά από σημειώματα για τον Φερεκύδη, τον Θαλή, τον Αναξίμανδρο, τον Πυθαγόρα, τον Ηράκλειτο, τον Παρμενίδη, τον Αναξαγόρα, τον Εμπεδοκλή, τον Δημόκριτο και τον Διογένη τον Απολλωνιάτη. Ο κατάλογος είναι περιεκτικός, όχι εξαντλητικός και τα άρθρα χαρακτηρίζονται από συντομία, έμφαση στα βασικά στοιχεία της φιλοσοφίας του καθενός, προσπάθεια να μην βαρύνει το κείμενο με αχρείαστη ορολογία ή σχολαστικισμό και ανέκδοτα από τη ζωή του κάθε φιλόσοφου που φωτίζουν τη ζωή και τον τρόπο σκέψης του. Θεωρώ την ενότητα αυτή εξαιρετικά δελεαστική για έναν αναγνώστη χωρίς κάποια φιλοσοφική προπαιδεία και πιστεύω ότι εύκολα θα του κινούσε το ενδιαφέρον να ερευνήσει περισσότερο τον συναρπαστικό κόσμο των πρώιμων φιλοσόφων, την εποχή τους, τη δράση τους πνευματική και πολιτική, Σκέφτομαι πόσα λχ θα μάθαινε ένας μαθητής Γυμνασίου αν αποφάσιζε να ψάξει λίγο για την εποχή του Πυθαγόρα ή του Θαλή, του Αναξαγόρα μέσα από το έργο τους. Ή πόσο ενδιαφέρουσα είναι η ζωή και η αινιγματική φιλοσοφία του Ηράκλειτου (ο μόνος που του αφιερώνονται τρία σημειώματα). Ή και ακόμη πόσο κοντά έφτασε στη σύλληψη της σύγχρονης έννοιας του ατόμου ο Δημόκριτος. Στα μεγάλα συν του βιβλίου (ας ειπωθεί από τώρα) η βιβλιογραφία στο τέλος: για κάθε ενότητα του βιβλίου επιλέγονται τα πολύ βασικά, κλασικά εγχειρίδια με έμφαση σε όσο θα μπορέσει να διαβάσει ο μέσος αναγνώστης χωρίς να τρομάξει από τον όγκο των πληροφοριών ή τη λεπτολογία. Ο έμπειρος πάλι αναγνώστης θα επιδοκιμάσει και την ευστοχία των βιβλιογραφικών επιλογών αλλά και την πληρότητά τους παρά τον αντιπροσωπευτικό τους χαρακτήρα. Προσωπική εντύπωση: η ενότητα αυτή μου θύμισε τα χρωστούμενα που έχω σε βιβλία για τους προσωκρατικούς και τα οποία οφείλω κάποτε να καλύψω.

Σωκράτης και Πλάτωνας η επόμενη ενότητα ή καλύτερα ο Σωκράτης μέσα από τον Πλάτωνα καθώς ό,τι γνωρίζουμε για τη σωκρατική φιλοσοφία περνά μέσα από τους πλατωνικούς κυρίως διαλόγους. Κύρια θέματα που εξετάζονται, με την ίδια απλότητα  και κατανοητό λόγο που είδαμε στους Προσωκρατικούς είναι η γνώση, η ηθική, η ομορφιά η ευτυχία, ο θάνατος. Η Πολιτεία πάλι είναι το έργο που καταλαμβάνει σε υποενότητα τα μισά από τα σημειώματα για τον Πλάτωνα. Επιλέγονται πτυχές της πλατωνικής φιλοσοφίας που έχουν σχέση με την διακυβέρνηση μιας πόλης αλλά κυρίως με το βασικό θέμα της δικαιοσύνης, άλλωστε Λόγος περί δικαιοσύνης είναι ο τίτλος της Πολιτείας. Ξεχωρίζω το σημείωμα για τον εσχατολογικό μύθο του Ηρός του Αρμενίου που θα μπορούσε όπως είπε ο Σωκράτης στον Γλαύκο «να σώσει και εμάς» και τον διδάσκοντα στο πώς μπορεί να εξηγήσει τι ακριβώς σημαίνει ελεύθερη βούληση και τι βούληση δεσμευμένη από το φόβο της ποινής.
Ακολουθεί ο Αριστοτέλης που καταλαμβάνει λόγω της έκτασης του έργου του αναλογικά το μεγαλύτερο κομμάτι του βιβλίου, Τρεις υποενότητες: Εκπαίδευση, Επιστήμη και Ηθική. Ενδεικτικοί τίτλοι: «διδασκαλία η ύψιστη γνώση» «Συμβουλές προς μαθητές: πώς να αποφύγετε τους ψευδείς λόγους», «Οι θεωρίες για την ψυχή», «η σημασία των ονείρων», «Τα αίτια του φθόνου». «Πας εκών κακός», «Μαθαίνουμε να ευτυχούμε». Παρατηρούμε ότι σε κάθε περίπτωση ο τίτλος είναι σύντομος μεν δελεαστικός δε. Η επιλογή που έχει γίνει από ένα χαώδες έργο στοχεύει και εδώ όπως και στον Πλάτωνα σε συγκεκριμένα ζητήματα που πραγματεύεται ο φιλόσοφος και μπορούν να ενδιαφέρον τον σημερινό άνθρωπο αν παρουσιαστούν ευσύνοπτα και παραστατικά, όπως γίνεται. Επίσης (κάτι που ισχύει για όλο το βιβλίο) πετυχημένη είναι η επιλογή ενδεικτικών παραθεμάτων από το έργο κάθε φιλόσοφου: σύντομα, σε καλή μετάφραση και κατανοητά συμπληρώνουν εύστοχα το κείμενο.
Η φιλοσοφία μετά τον Σωκράτη καλύπτει το τελευταίο από τα τρία περίπου ισομεγέθη τμήματά του βιβλίου . Εξετάζει πρώτα και σαρκερά συστηματικά (πάντα όμως χωρίς σχολαστικότητα) τους Κυνικούς και τη σχέση τους με τα ζητήματα της ηδονής και της ευτυχίας Διογένης(Αντισθένης, Αρίστιππος ο Κυρηναίος, Ηγησίας ο Πεισιθάνατος, Διογένης ο Κυνικός, Ιππαρχία η Κυνική), τον σκεπτικισμό του Πύρρωνα του Ηλείου - και το πώς συνδέεται με το ζήτημα της ευτυχίας, ο Θεόφραστος που θέτει πρώτος σε θεωρητικό επίπεδο το ζήτημα της κρεοφαγίας, ο Καρνεάδης και η επικίνδυνη (για τα ήθη των νέων Ρωμαίων κατά τον Κάτωνα τον Τιμητή) ρητορική του δεινότητα. Ξεχωριστή περίπτωση ο σχετικά άγνωστος κυνικός φιλόσοφος  Δημώναξ ο Κύπριος που τον βίο του κατέγραψε εντυπωσιασμένος από τη φιλοσοφία του ο Λουκιανός και από εκεί έφτασε να επηρεάσει τον Ανώνυμο της Ελληνικής Νομαρχίας αλλά και τον Νίκο Καζαντζάκη ακόμη -παράξενες και γοητεύτηκες διαδρομές των βιβλίων.

Με την ίδια προσοχή και έμφαση στα ζητήματα που θέτει η φιλοσοφία τους εξετάζονται ο Επίκουρος και οι Επικούρειοι. Εδώ δίνεται ιδιαίτερη προσοχή στα ζητήματα της ηδονής τόσο στο επίπεδο της φιλοσοφικής διατύπωσης όσο και πώς η τελευταία ερμηνεύτηκε και παρερμηνεύτηκε, των επιθυμιών και του θανάτου. Στο ταξίδι του ενός και μοναδικού χειρογράφου που περιείχε το για χίλια χρόνια χαμένο ποίημα του Λουκρήτιου De rerum Natura, (Περί της φύσεως των πραγμάτων) και το οποίο διέσωσε ολόκληρη σχεδόν την επικούρεια φιλοσοφία καθώς και πώς επηρέασε αυτό την επιστήμη. Στη σχέση της ηδονής με την επιστήμη κατά τον Επίκουρο αλλά και τον θάνατο ως γιορτή της ευτυχισμένης ζωή, την άρνηση στο φόβο του θανάτου δηλαδή, στη φιλοσοφία του Μητρόδωρου του Λαμψακηνού, αφοσιωμένου μαθητή του Επίκουρου.
Οι Στωικοί αντιπροσωπεύονται από τον Ζήνωνα από το Κίτιο (ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα η προσέγγιση στο ζήτημα της αυτοκτονίας ως δικαίωμα στο θάνατο), τον Επίκτητο, τον Σενέκα με πέντε σημειώματα (ξεχωρίζω το «Πέντε συμβουλές του Σενέκα για “βίο μακρύ”» και τον Μάρκο Αυρήλιο με τέσσερα σημειώματα (ξεχωρίζω τον «διάλογο» Μάρκου Αυρήλιο με Carl Sagan). Και εδώ να προσέξουμε ότι συστηματικά το βιβλίο φροντίζει να μας υπενθυμίζει τη στενή σχέση που διατηρεί η αρχαία φιλοσοφία με τη σύγχρονη επιστημονική σκέψη και πάντα με έναν τρόπο γοητευτικό που αφήνει τον αναγνώστη με τη διάθεση να ψάξει παραπάνω τι και πώς). Για το λόγο αυτό άλλωστε η ενότητα των Στωικών κλείνει με δυο σημειώματα που τον συσχετίζουν με το σήμερα: «Ο Στωικισμός σήμερα» και «Τα καλά, τα κακά και τα αδιάφορα». Το βιβλίο κλείνει με τρία σημειώματα Bertrand Russel για την ευτυχία, Nozic για την εμπειρία και ένα σημείωμα για ένα κλασικό ηθικό δίλημμα («Εσύ πόσους θα σκότωνες»}
Μια βιβλιοπαρουσίαση έχει πάντα έναν διπλό στόχο, Να παρουσιάσει το περιεχόμενο του βιβλίου και να πείσει τον υποψήφιο αναγνώστη ότι αξίζει να το διαβάσει. Το ανά χείρας βιβλίο έχει ένα μεγάλο πλεονέκτημα. Δεν γίνεται ποτέ βαρετό και ταυτόχρονα ιντριγκάρει τον αναγνώστη να διαβάσει κάτι παραπάνω για τον φιλόσοφο που παρουσιάζει το άρθρο ή ακόμα και να ψάξει που μπορεί να έχει εφαρμογή η  φιλοσοφία του σήμερα. Νομίζω όμως ότι ακόμα περισσότερο, απαντώντας με ιδιαίτερη επιτυχία στα σημειώματα του το γιατί πρέπει να διαβάζουμε τους αρχαίους, συμφιλιώνει, στο βαθμό που αυτό μπορεί να κάνει ένα μόνο βιβλίο, τον μέσο αναγνώστη με ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία του αρχαιοελληνικού πολιτισμού που η εκπαίδευσή μας συστηματικά κακοποιεί. Ας σκεφτούμε μόνο πόσο μπορεί να αγαπήσει μαθητής τον Αριστοτέλη ή τον Πλάτωνα όταν είναι υποχρεωμένος να διυλίσει ως και το κόμμα (κυριολεκτικά) σε αποσπάσματα του έργου τους στα οποία θα εξεταστεί πανελλαδικά…


Έχει διαβαστεί 599 φορές

Σχόλια

  • Δεν υπάρχουν σχόλια για αυτό το άρθρο.
 
Παρακαλώ περιμένετε...

Δεν σας επιτρέπεται η υποβολή σχολίων. Παρακαλούμε συνδεθείτε.

Αναζήτηση

advertisement
advertisement
advertisement
advertisement
advertisement
advertisement
advertisement
advertisement
advertisement
advertisement
advertisement
advertisement
advertisement
advertisement

Συνέντευξη τύπου της πρέσβειρας της Κούβας Zelmys María Domínguez Cortina

Το βιβλιοχαρτοπωλείο «EΠΙΚΑΙΡΟ» κοντά σας με υπηρεσία Delivery!

advertisement
advertisement
advertisement
advertisement

Το βιβλιοχαρτοπωλείο «ΗΛΙΟΤΡΟΠΙΟ» κοντά σας με υπηρεσία Delivery!

advertisement

«Η Εθνική Αντίσταση στη Βέροια: Ένα οδοιπορικό στους δρόμους της πόλης μας και στη ιστορία της χώρας μας»

«Άτιμη Ασφαλιστική»

advertisement
advertisement
advertisement
advertisement
advertisement
advertisement
advertisement

Ο Καιρός στη Βέροια



Ο καιρός τώρα

Λιακάδα
Λιακάδα
Θερμοκρασία 33 °C
Άνεμος ΑΝΑ 2-5 μποφόρ

Κυριακή, 03 Ιουλίου

Κυρίως λιακάδα
Κυρίως λιακάδα
Θερμοκρασία 22 ως 34 °C
Άνεμος ΝΝΔ 2-4 μποφόρ

Δευτέρα, 04 Ιουλίου

Μερική λιακάδα
Μερική λιακάδα
Θερμοκρασία 22 ως 33 °C
Άνεμος ΑΒΑ 2-4 μποφόρ

Ποιός είναι online

Έχουμε online 410 επισκέπτες και 0 μέλη.