Παρασκευή, 19 Ιούλ, 2019

  • ΚΚΕ: ΣΧΟΛΙΟ ΤΟΥ ΓΡΑΦΕΙΟΥ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΣΕΠΕ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ
  • Τα θυμητάρια της Φυτειάς εύθυμα και σοβαρά
  • Απέναντι στα νέα επεισόδια της ενιαίας αντιασφαλιστικής επίθεσης
  • ΠΑΜΕ: «Παρουσιάζουν το φαρμάκι... φάρμακο» για την ιδιωτικοποίηση της ΔΕΗ
  • «ΟΙ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΝΑ ΔΕΙΞΟΥΝ ΕΜΠΡΑΚΤΑ ΤΗΝ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ ΤΟΥΣ. ΕΠΑΝΑΠΡΟΣΛΗΨΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΌΜΕΝΩΝ ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΤΩΝ ΣΤΑ ΔΙΑΛΟΓΗΤΗΡΙΑ»
  • Συνέντευξη Τύπου του Συνδικάτου Γάλακτος, Τροφίμων, Ποτών Ημαθίας και Πέλλας
ΚΚΕ: ΣΧΟΛΙΟ ΤΟΥ ΓΡΑΦΕΙΟΥ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΣΕΠΕ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ1 Τα θυμητάρια της Φυτειάς εύθυμα και σοβαρά2 Απέναντι στα νέα επεισόδια της ενιαίας αντιασφαλιστικής επίθεσης3 ΠΑΜΕ: «Παρουσιάζουν το φαρμάκι... φάρμακο» για την ιδιωτικοποίηση της ΔΕΗ4 «ΟΙ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΝΑ ΔΕΙΞΟΥΝ ΕΜΠΡΑΚΤΑ ΤΗΝ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ ΤΟΥΣ. ΕΠΑΝΑΠΡΟΣΛΗΨΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΌΜΕΝΩΝ ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΤΩΝ ΣΤΑ ΔΙΑΛΟΓΗΤΗΡΙΑ»5 Συνέντευξη Τύπου του Συνδικάτου Γάλακτος, Τροφίμων, Ποτών Ημαθίας και Πέλλας6

Το Σχόλιο της Ημέρας

«Μακεδονία ξακουστή»: Η πραγματική ιστορία και οι καλλιεργούμενοι μύθοι πίσω από το εμβατήριο

print
email
Τελευταία ενημέρωση από Η Άλλη Άποψη
«Μακεδονία ξακουστή»: Η πραγματική ιστορία και οι καλλιεργούμενοι μύθοι πίσω από το εμβατήριο

Του Αλέκου Χατζηκώστα

Το σχετικό ρεπορτάζ , με αφορμή και τις παρελάσεις στις 16 και 28 Οκτωβρίου στη Βέροια (n.veria.gr) αναφέρει: «...Tόσο στις 16 Οκτωβρίου, όσο και στις 28 Οκτωβρίου η μπάντα παιάνισε κανονικά το "Μακεδονία Ξακουστή", όπως άλλωστε και το άλλο σχετικό εμβατήριο "Η Μακεδονία μας" (Δεν θα την πάρουνε ποτέ, την γη των Μακεδόνων...)… Τέλος, στην παρέλαση της 28ης Οκτωβρίου 2018 το "Μακεδονία Ξακουστή" το τραγούδησαν και οι μαθητές του 1ου Γυμνασίου Βέροιας περνώντας μπροστά από την εξέδρα των επισήμων, αποσπώντας θερμό χειροκρότημα (και χειροκροτούσαν - αμήχανα ή όχι δεν είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε - και ο εκπρόσωπος της Κυβέρνησης Γ.Γ. Μεταναστευτικής Πολιτικής και οι υπόλοιποι πολιτικοί που τάσσονται υπέρ της Συμφωνίας)…»

Ας δούμε όμως την πραγματικότητα ,πίσω από τους καλλιεργούμενους μύθους σχετικά με το τραγούδι από δύο δημοσιογράφους και μία ειδικό που φυσικά δεν μπορούν να κατηγορηθούν για «ανθελληνισμό». Τις παραθέτουμε, χωρίς δικό μας σχολιασμό:

 

Πρώτη άποψη

Ο Παύλος Μεθενίτης στις Φεβρουαρίου 2018 στο www.news247.gr έγραψε σχετικά:

«Μακεδονία ξακουστή

του Αλεξάνδρου η χώρα,

που έδιωξες τους βάρβαρους

κι ελεύθερη είσαι τώρα!

ήσουν και θα ΄σαι ελληνική,

Ελλήνων το καμάρι,

κι εμείς Ελληνόπουλα

σου πλέκουμε στεφάνι».

Αυτές είναι οι πρώτες δύο, από τις πέντε στροφές του γνωστού εμβατηρίου « Μακεδονία ξακουστή», που εσχάτως επανέκαμψε δυναμικά στο ηχητικό τοπίο της Ελλάδας. Ο απόλυτος παιάνας για την ελληνικότητα της Μακεδονίας, έχει γίνει τον τελευταίο καιρό, με το ζήτημα της ονοματοδοσίας της γειτονικής χώρας, ο εθνικός ύμνος και το ιερό τροπάριο όλων όσοι απορρίπτουν μετά βδελυγμίας το ιστορικό γεγονός πως η Μακεδονία είναι μια μεγάλη γεωγραφική περιοχή, που ανήκει, από το τέλος των Βαλκανικών Πολέμων, στην Ελλάδα κατά 51%, στην τότε Σερβία (και νυν ΠΓΔΜ) κατά 38%, ενώ το 10% έχει προσαρτηθεί από τότε στη Βουλγαρία.

Η «Μακεδονία ξακουστή», όντως απηχεί, κυριολεκτικά και μεταφορικά, μια φαντασίωση – στην οποία οι απόγονοι του Μεγάλου Αλεξάνδρου, χωρίς στάλα βαρβαρικού αίματος στις φλέβες τους, καλπάζουν καβάλα στους Βουκεφάλες τους, με προτεταμένη τη σάρισά τους, προς τα πεπρωμένα της Φυλής. Όμως, ποιος είναι ο συνθέτης και ο στιχουργός αυτού του τραγουδιού, το οποίο, προσωπικά βαρέθηκα να τραγουδάω στο στρατό, σε πορείες, κατάκοπος, με τις αρβύλες να με χτυπάνε;

Εδώ τα πράγματα δυσκολεύουν και περιπλέκονται ολίγον. Διότι, στην πραγματικότητα, κανείς δεν ξέρει. Η Γουικιπίντια, η διαδικτυακή εγκυκλοπαίδεια, αναφέρει πως «η ακριβής προέλευση του τραγουδιού δεν είναι γνωστή. Σύμφωνα με εθνογραφική έρευνα σε χωριά των Σερρών και της Δράμας, παλαιότερα το τραγούδι δεν ήταν γνωστό, ούτε χορευόταν στην περιοχή. Γυναίκες από την την Άνω Ορεινή και την Πετρούσα αποδίδουν τους ελληνικούς στίχους και τη διδασκαλία του χορού σε κάποιον ανώνυμο δάσκαλο μετά τον Πόλεμο. Γυναίκες της Πετρούσας, πρώην εξαρχικού χωριού, ισχυρίζονται πως η μελωδία του τραγουδιού αποτελεί διασκευἠ μιας δικής τους τοπικής μελωδίας, που έγινε «κάπου πιο κεντρικά», και χορεύουν μία συγγενή μελωδία με σλαβικούς στίχους και διαφορετικά βήματα, όμοια με εκείνα άλλων τοπικών παραδοσιακών χορών».

Πράγματι, αυτό το τραγούδι, ακόμα και στα απαίδευτα ώτα ενός μη μουσικολόγου, ακούγεται άσχετο με τη μουσική παράδοση της Μακεδονίας – δεν είναι όπως τα δημοτικά τραγούδια, που λες και αποτελούν συνέχεια του τοπίου, των ανθρώπων και των έργων τους. Ακούγεται φτιαχτό, δημιουργημένο: δεν τραγουδιέται σε σημαντικές περιστάσεις της κοινωνικής ζωής, όπως είναι οι γάμοι, και δεν χορεύεται αυθορμήτως – φαίνεται πως κάποιος κάθισε και το έγραψε, κι όχι πολλοί, σε βάθος χρόνου. Ίσως να είναι αυτός ο ανώνυμος δάσκαλος, τις αρχές του εικοστού αιώνα, όταν οι Βούλγαροι κομιτατζήδες ρήμαζαν τη Μακεδονία. Ένα στοιχείο που συνηγορεί υπέρ αυτής της άποψης είναι πως ο τρίτος στίχος, «που έδιωξες τους βάρβαρους», αρχικά ήταν «που έδιωξες τους Βούλγαρους». Προφανώς άλλαξε, για λόγους πολιτικής ορθότητας...

Πάντως, το ωραίο, σχετικά με το εμβατήριο, είναι πως υπάρχει και άλλη μία εκδοχή σχετικά με την προέλευσή του. Που θα στενοχωρήσει σφόδρα τους υπερεθνικιστές και λοιπούς πατριδοκάπηλους, οι οποίοι βλέπουν παντού συνωμοσίες εναντίον τους, κυρίως σιωνιστικές... Λοιπόν, διαβάζω πάλι στη Γουικιπίντια πως ο «μουσικολόγος Μάρκος Δραγούμης εντόπισε μία κασέτα με ισπανοεβραϊκά τραγούδια της Θεσσαλονίκης, στην οποία περιλαμβάνεται η μελωδία του τραγουδιού ως σύνθεση που πραγματοποιήθηκε για τα εγκαίνια της Schola de la Alianza, του πρώτου εβραϊκού σχολείου της Θεσσαλονίκης, το 1873. Ο Δραγούμης πιθανολογεί ότι είτε η μελωδία δημιουργήθηκε για τα εγκαίνια του εβραϊκού σχολείου και έπειτα μεταδόθηκε σε άλλους λαούς της περιοχής ή είχε δημιουργηθεί αρχικά στα μέσα του 19ου αιώνα από κάποιον Δυτικό συνθέτη για τον Οθωμανό σουλτάνο και έπειτα χρησιμοποιήθηκε από τις εβραϊκές κοινότητες»...

Αν είναι έτσι, οι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης έδωσαν και κάτι παραπάνω στην ελληνική Μακεδονία μας, εκτός από τις περιουσίες τους, οι οποίες, ως δια μαγείας, πέρασαν μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, (και το Ολοκαύτωμα...) στα χέρια κάποιων τίμιων πατριωτών Ελλήνων Μακεδόνων. Έδωσαν κάτι περισσότερο από τις ταφόπλακες των προγόνων τους για να πλακοστρωθεί το προαύλιο του Αγίου Δημητρίου – έδωσαν και το εν λόγω εμβατήριο. Αλλά κανένα συλαλλητήριο δεν έγινε, κι ούτε θα γίνει ποτέ, γι’ αυτές τις ακούσιες προσφορές τους στη ξακουστή Μακεδονία μας.

Αποψη δεύτερη

Ο Παντελής Μπουκάλας στι 6/2/2018 γράφει στην ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

«…Και επειδή ο λόγος περί μουσικής, για να μάθω για το «Μακεδονία ξακουστή», που εκπαίδευσε στο βλακώδες μίσος σειρές και σειρές φαντάρων μας, ανοίγω άλλο βιβλίο, του 2016, μάλλον «ανθελληνικό», αφού μιλάει για πράγματα που το εθνικώς φρόνιμο θα ήταν να τα περιλάβει η σιωπή στη δικαιοδοσία της, ας πούμε για την επινόηση παράδοσης. Παραθέτω από το βιβλίο της Μαρίκας Ρόμπου-Λεβίδη «Επιτηρούμενες ζωές: Μουσική, χορός και διαμόρφωση της υποκειμενικότητας στη Μακεδονία» (Εκδόσεις Αλεξάνδρεια): «Στις μέρες μας, οι περισσότερες παραστάσεις ή ανεπίσημες παρουσιάσεις μακεδονικών χορών που πραγματοποιούνται στη Μακεδονία ή σε υπερτοπικό επίπεδο συμπεριλαμβάνουν –και συχνά ανοίγουν– με το καθιερωμένο πια τραγούδι και χορό “Μακεδονία ξακουστή”. [...]

Σε εθνικό πλαίσιο, αυτό το τραγούδι έχει λάβει διαστάσεις ύμνου της μακεδονικότητας. [...] η διερεύνηση του συγκεκριμένου μουσικού και χορευτικού συνόλου έδειξε ότι πρόκειται για το πιο ηχηρό παράδειγμα πολιτισμικής κατασκευής. [...] Πρώτον, μουσικολογικά δεν πρόκειται για “παραδοσιακή” μελωδία. Δεύτερον, κινησιολογικά, το χορευτικό βήμα παρουσιάζει έλλειμμα εντοπιότητας, δημιουργικής φαντασίας και “αυθεντικότητας”. Τρίτον, μορφολογικά, ο στίχος δεν παραπέμπει στις συμβάσεις του δημοτικού τραγουδιού. Τέλος, τέταρτον, το περιεχόμενο του στίχου επίσης διαφέρει από αυτό των δημοτικών τραγουδιών και είναι καθαρά εθνικιστικού χαρακτήρα».

Αν τους κακότεχνους στίχους του τραγουδιού τους έφτιαξε όντως κάποιος δάσκαλος (σαν μετωνυμία του εκπαιδευτικού συστήματος), δεν έχει αποδειχθεί. Η μουσική του πάντως, κατά τον μουσικολόγο Μάρκο Δραγούμη, αντλεί από σεφαραδίτικο τραγούδι, που δημιουργήθηκε για τα εγκαίνια του πρώτου εβραϊκού σχολείου της Θεσσαλονίκης, το 1873. Η προσέγγιση του Δραγούμη, τονίζει η Ρόμπου-Λεβίδη, «δείχνει ότι μια μελωδία που πρωτοακούστηκε στην πολυεθνοτική Θεσσαλονίκη του τέλους του 19ου αιώνα επικράτησε σταδιακά στο συγκεκριμένο αστικό κέντρο της Μακεδονίας και παρείχε το βασικό υλικό για τη διαμόρφωση ενός μουσικού, στιχουργικού και χορευτικού συνόλου που αντιμετωπίστηκε από τα πάνω σαν υποσχόμενο σύμβολο της φαντασιακής μακεδονικότητας και ελληνικότητας». Και αυτή η μουσική πτυχή θα μπορούσε να ενδιαφέρει τον Μίκη Θεοδωράκη. Κάποιον από τους πολλούς πολιτικούς εαυτούς του τέλος πάντων.»

 

Και η Τρίτη άποψη

Η ερευνήτρια Μαρίκα Ρόμπου-Λεβίδη στο βιβλίο της με τίτλο «Επιτηρούμενες ζωές - Μουσική, χορός και διαμόρφωση της υποκειμενικότητας στη Μακεδονία» (Εκδόσεις Αλεξάνδρεια, Αθήνα 2016). Γράφει, λοιπόν, η συγγραφέας:

«Δεν διαθέτουμε στοιχεία για να προσδιορίσουμε με ακρίβεια πότε, πού και από πότε επινοήθηκε το μουσικό και χορευτικό σύνολο “Μακεδονία ξακουστή”. Ούτε μπορούμε να εκτιμήσουμε πόσο ρεαλιστική είναι η αναγωγή της επινόησης στον ανώνυμο εκπαιδευτικό της Πετρούσας ή της Ανω Ορεινής. Τέλος, δεν έχουμε λεπτομερείς πληροφορίες για τις μεθόδους με τις οποίες το τραγούδι διείσδυσε στο εκπαιδευτικό σύστημα[...]. Ωστόσο, έχουμε στη διάθεσή μας ένα πολύ ενδιαφέρον σχόλιο, που σε μεγάλο βαθμό ξεκλειδώνει τα παραπάνω ερωτήματα. Το διατύπωσε ο μουσικολόγος Μάρκος Δραγούμης σε προφορική μας συνομιλία και στη συνέχεια το τεκμηρίωσε βιβλιογραφικά σε γραπτό του κείμενο (2007). Αναφέρει ότι η μελωδία του συνδέεται με τη σεφαραδίτικη κοινότητα της Θεσσαλονίκης. Υποστηρίζει ότι μια κασέτα που κυκλοφόρησε στην Ισπανία (1992) περιλαμβάνει ένα τραγούδι, του οποίου η σύνθεση πραγματοποιήθηκε για τα εγκαίνια του πρώτου εβραϊκού σχολείου της Θεσσαλονίκης (Schola de la Alianza) το 1873. Μάλιστα, σε προφορική συνομιλία, ο Δραγούμης ανέφερε ότι η συγκεκριμένη μελωδία απαντά και σε άλλους λαούς. Πιθανολόγησε ότι είτε δημιουργήθηκε για τη Schola de la Alianza της Θεσσαλονίκης και στη συνέχεια ταξίδεψε αλλού ή ότι δημιουργήθηκε από Δυτικό συνθέτη για κάποιον Οθωμανό σουλτάνο και χρησιμοποιήθηκε ύστερα από τη Schola de la Alianza της Θεσσαλονίκης, όπως και από άλλες εβραϊκές κοινότητες. Οπως σημειώνει ο Δραγούμης, “30 χρόνια αργότερα, η μελωδία αυτή επαναπροσαρμόστηκε σε ελληνικό πατριωτικό κείμενο, που παρακινεί τους Ελληνες να πολεμήσουν ενάντια στους εχθρούς της Μακεδονίας”».

Και καταλήγει η συγγραφέας: «Αυτή είναι η μοναδική τεκμηριωμένη πληροφορία που μπόρεσα να εντοπίσω σχετικά με την προέλευση της μελωδίας και του στίχου. Αλλά είναι ισχυρή».

Έχει διαβαστεί 481 φορές

Σχόλια

Δεν υπάρχουν σχόλια για αυτό το άρθρο.

Δεν σας επιτρέπεται η υποβολή σχολίων. Παρακαλούμε συνδεθείτε.

Αναζήτηση

Συνέντευξη με την πρέσβειρα της Κούβας Zelmys María Domínguez Cortina

advertisement
advertisement
advertisement
advertisement
advertisement
advertisement
advertisement
advertisement

Τα Πιο Δημοφιλή

Ο Καιρός στη Βέροια



Ο καιρός τώρα

Κυρίως λιακάδα
Κυρίως λιακάδα
Θερμοκρασία 26 °C
Άνεμος Β 1 μποφόρ

Παρασκευή, 19 Ιουλίου

Μερική λιακάδα
Μερική λιακάδα
Θερμοκρασία 18 ως 29 °C
Άνεμος Α 1-2 μποφόρ

Σάββατο, 20 Ιουλίου

Κυρίως λιακάδα
Κυρίως λιακάδα
Θερμοκρασία 18 ως 30 °C
Άνεμος ΑΒΑ 1-2 μποφόρ

Ποιός είναι online

Έχουμε online 124 επισκέπτες και 0 μέλη.

Αρχική σελίδα για κινητά