Δεν πέρασε πολύς καιρός από τις θριαμβολογίες της κυβέρνησης με αφορμή την αναπροσαρμογή των συντάξεων για το 2026 και το κλίμα ευφορίας που καλλιεργούσε πριν τρεις βδομάδες για την αναπροσαρμογή του κατώτατου μισθού. Μόλις σε λίγους μήνες αποδείχθηκε πόσο άνθρακας ήταν ο θησαυρός, καθώς σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ ο επίσημος πληθωρισμός σε ... Περισσότερα
«ΚΟΚΚΙΝΑ» ΤΡΑΠΕΖΙΚΑ ΔΑΝΕΙΑ:Φορτώνουν τα σπασμένα των επιχειρηματικών ομίλων στα λαϊκά στρώματα
από Η Άλλη Άποψη
Στα75,4 δισ. ευρώδιαμορφώνεται η μάζα με τα «κόκκινα» τραπεζικά δάνεια, σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδας (Ιούνης 2019) από14,8 δισ. στο τέλος του 2008,όταν εκδηλώθηκε η καπιταλιστική κρίση και στην ελληνική οικονομία. Σήμερα τα «κόκκινα» δάνεια ανά κατηγορία διαμορφώνονται ως εξής:Στεγαστικάστα24,8 δισ.,επιχειρηματικάστα42,7 δισ.και καταναλωτικά στα7,9 δισ. ευρώ.
Σε απόλυτα μεγέθη, η αύξηση σε σχέση με το 2008 φτάνει στα60,6 δισ.(+ 409%), ενώ το ύψος των «προβληματικών» δανείων σε σχέση με τη συνολική μάζα του δανεισμού διαμορφώνεται στο43,6%, έναντι5,7%στο τέλος του 2008.
Σε αυτό το φόντο, ο στόχος για την απομείωσή τους στην 3ετία2019-2021φτάνει στο αστρονομικό ύψος των53 δισ. ευρώ(αφορά τα «κόκκινα» δάνεια που εμφανίζονται στους ισολογισμούς των τραπεζών) και όπως χαρακτηριστικά επισημαίνεται από τους τραπεζίτες, η «προσπάθεια» αυτή θα συνεχιστεί με αμείωτη ένταση και μετά το συγκεκριμένο χρονικό ορόσημο, καθώς ο τελικός στόχος είναι η σύγκλιση με τον μέσο όρο στην ΕΕ που είναι στο5%επί του συνόλου των χορηγήσεων, δηλαδή στα επίπεδα που καταγράφονταν πριν από την εκδήλωση της καπιταλιστικής κρίσης.
Σε αυτό το πλαίσιο, όπως έχει τονίσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή,«θα χρειαστούν συνεχείς προσπάθειες προκειμένου τα "κόκκινα" δάνεια να υποχωρήσουν σε βιώσιμα επίπεδακαι να επιτρέψουν έτσι στα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα να εκπληρώσουν το ρόλο τους»,δηλαδή προκειμένου να ανοίξουν την κάνουλα της χρηματοδότησης στα «βιώσιμα και ανταγωνιστικά» επιχειρηματικά σχήματα. Σ' αυτό το πλαίσιο, η Κομισιόν επισημαίνει ότι «απαιτούνται περαιτέρω σημαντικές προσπάθειες», ενώ τα ήδη υπάρχοντα μέτρα (ηλεκτρονικοί πλειστηριασμοί, «πλαίσιο αφερεγγυότητας» νοικοκυριών και επιχειρήσεων), καθώς βέβαια και ηδευτερογενής αγορά «κόκκινων» δανείων «πρέπει» να εφαρμοστούν με συνέπεια.
Σε αυτή την προοπτική θα αξιοποιηθούν όλα τα διαθέσιμα εργαλεία, όπως οι μαζικοί πλειστηριασμοί στη λαϊκή κατοικία, οι τιτλοποιήσεις και πωλήσεις προβληματικών δανείων από τις τράπεζες σε funds και άλλα «κοράκια», καθώς και «βιώσιμες λύσεις» που θα δώσουν οι τράπεζες μέσω αναδιαρθρώσεων σε επιχειρήσεις.
«Θηλιές» πλειστηριασμών στη λαϊκή κατοικία
Θυμίζουμε ότι το υποτυπώδες σύστημα «προστασίας» που έχει απομείνει στην πρώτη κατοικία έχει ημερομηνία λήξης την31η Δεκέμβρη 2019,με βάση τη διάταξη της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, που βέβαια θα τηρήσει αυτή της ΝΔ στο πλαίσιο των μεταμνημονιακών «δεσμεύσεων».
Για την ώρα, ως μεταβατικό καθεστώς, βρίσκεται σε λειτουργία ηηλεκτρονική πλατφόρμα για «κόκκινα» στεγαστικά δάνεια, που με τη σειρά της αποτελεί έναν ακόμη κρίκο με κατεύθυνση την κλιμάκωση των πλειστηριασμών και των εκβιασμών από την πλευρά των τραπεζών.
Αποκαλυπτικά είναι τα στοιχεία της Ειδικής Γραμματείας Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους, σύμφωνα με τα οποία από την 1η Ιούλη, όταν ξεκίνησε η λειτουργία της «πλατφόρμας», μέχρι τις 20 Οκτώβρη:
-- Εχουν υποβληθεί και διαβιβαστεί στις τράπεζες167 αιτήσεις.
-- Εχουν δοθεί21 προτάσεις ρύθμισης από τις τράπεζες.
-- Εχουν γίνει αποδεκτέςμόλις 8 προτάσεις ρύθμισηςκαι εκκρεμεί η αποδοχή των υπολοίπων.
Βέβαια, τα παραπάνω συνδέονται με τους διαδοχικούς «κόφτες» (εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια) στην όποια παρεχόμενη προστασία. Λεόντειοι όροι προβλέπονται και για τις ρυθμίσεις «διευκόλυνσης» που προσφέρουν οι τράπεζες σε όσους ενταχθούν στη ρύθμιση. Ενδεικτικά, η «πρόταση ρύθμισης του πιστωτή» αποτελεί «εκτελεστό τίτλο». Αυτό σημαίνει ότι σε περίπτωση «αθέτησης των υποχρεώσεων αποπληρωμής» η τράπεζα θα μπορεί άμεσα να προχωρά σε πλειστηριασμό χωρίς τη διαμεσολάβηση των δικαστηρίων.
Την ίδια ώρα, στα σκαριά βρίσκονται η πλήρης ανάπτυξη και η ενεργοποίηση του αντιλαϊκού νομικού πλαισίου σε ό,τι αφορά την κλιμάκωση των πλειστηριασμών απέναντι στη λαϊκή στέγη και την πρώτη κατοικία, ενώ δρομολογούνται και παραπέρα παρεμβάσεις με στόχο την απαλλαγή των τραπεζών από τα «βαρίδια» των «κόκκινων» δανείων.
Θέμα χρόνου είναι η πλήρης λειτουργία της νέαςηλεκτρονικής πλατφόρμας,για τον έλεγχο τόσο των υποθέσεων πουήδη έχουν ενταχθείσε καθεστώς «προστασίας», όσο και αυτών πουεκκρεμούν στα δικαστήρια.
Η διαδικασία προβλέπει την απευθείας πρόσβαση των τραπεζών (μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας) στα φορολογικά στοιχεία που τηρούνται στοTaxis, προκειμένου να διαπιστώνουν κατά πόσο τηρούνται τα εισοδηματικά και άλλα κριτήρια «προστασίας», που ενδέχεται να έχουν μεταβληθεί στη συνέχεια (π.χ. λόγω οριακής αύξησης των εισοδημάτων του λαϊκού νοικοκυριού). Βέβαια, οι τράπεζες με συνοπτικές διαδικασίες θα μπορούν να προσκομίζουν στα δικαστήρια τα στοιχεία που αντλούν μέσω της πλατφόρμας.
Νέες κρατικές εγγυήσεις στις τράπεζες
Στα σκαριά βρίσκεται και το νομοσχέδιο αναφορικά με την παροχή καινέας δέσμης κρατικών εγγυήσεων, που θα ενεργοποιηθούν σε περίπτωση που οι τράπεζες και άλλοι εμπλεκόμενοι «επενδυτές» εμφανίσουν χασούρα στο πλαίσιο της διαχείρισης των κάθε είδους προβληματικών δανείων.
Πρόκειται για το νέο εργαλείο κρατικής στήριξης των τραπεζών και των επιχειρηματικών ομίλων, που θα φέρει την «κωδική» ονομασία «Ηρακλής». Λόγος γίνεται για παροχή κρατικών εγγυήσεων της τάξης των9 δισ. ευρώ.Οι τράπεζες, από την πλευρά τους, θα τιτλοποιήσουν και στη συνέχεια θα μεταβιβάζουν σε επενδυτές προβληματικά δάνεια ύψους μέχρι30 δισ. ευρώ.Σε αυτό το πλαίσιο, το ελληνικό κράτος αναμένεται να δώσει εγγυήσεις για το τμήμα των προβληματικών δανείων που έχουν ισχυρές διασφαλίσεις, όπως για παράδειγμα η ύπαρξη υποθήκης στην πρώτη κατοικία ή άλλα περιουσιακά στοιχεία.
Το σχετικό νομοσχέδιο αναμένεται να κατατεθεί στη Βουλή το αμέσως επόμενο διάστημα, ενώ προωθούνται και νομοθετικές διατάξεις γύρω από το«πτωχευτικό δίκαιο» των νοικοκυριών,τη «βελτίωση» του πλαισίου για τουςηλεκτρονικούς πλειστηριασμούς,την «επιτάχυνση» τωνδικαστικών διαδικασιών, καθώς επίσης για επιχειρηματικές πτωχεύσεις,όπως για τη διευκόλυνση «ρευστοποίησης μετοχών» από την πλευρά των τραπεζών και άλλων πιστωτών, με στόχο να επιταχυνθούν οι διαδικασίες των αναδιαρθρώσεων σε «προβληματικές» επιχειρήσεις. Παράλληλα, έρχεται προς ψήφιση η ρύθμιση σχετικά με την παρεχόμενηνομική προστασία σε τραπεζικά στελέχηπου εμπλέκονται σε αναδιαρθρώσεις επιχειρηματικών δανείων.
Οι νέες κρατικές «εγγυήσεις» και διασφαλίσεις προς τους τραπεζικούς ομίλους έρχονται να προστεθούν σε αυτές των προηγούμενων ετών. Υπενθυμίζεται ότι την περίοδο2012 - 2015πραγματοποιήθηκαν3 ανακεφαλαιοποιήσειςσυνολικού ύψους51,7 δισ. ευρώ. Τα32 δισ.ευρώ(περίπου 62%) καλύφθηκαν από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας,μέσω των δανείων που χορηγήθηκαν προς το ελληνικό κράτος και φορτώθηκαν απευθείας στις πλάτες του λαού.Τα 19,7 δισ. ευρώ προήλθαν από ιδιώτες επενδυτές. Αυτοί, με τη σειρά τους, σε πρώτη φάση «ρεφάρουν» από τις κάθε είδους κυβερνητικές παρεμβάσεις από ΣΥΡΙΖΑ και ΝΔ και για τη συνέχεια προσδοκούν να αποκομίσουν σημαντικά κέρδη.
Εκτίναξη πλειστηριασμών, «ευκαιρίες» για τα «αρπακτικά»
Τα παραπάνω έχουν αποτέλεσμα ήδη τα «κόκκινα» δάνεια που έχουν μεταβιβαστεί από τις τράπεζες και διαχειρίζονται «Εταιρείες Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις» να ανέρχονται, σε όρουςονομαστικής αξίας, στα 17,4 δισ. ευρώ.
Ειδικότερα, σύμφωνα με τα στοιχεία από την Τράπεζα της Ελλάδας, το ποσό αυτό αφορά καταναλωτικά δάνεια ονομαστικής αξίας περίπου 10 δισ. ευρώ, στεγαστικά 361 εκατ., επιχειρηματικά 5 δισ. και δάνεια σε επαγγελματίες και ατομικές επιχειρήσεις 2 δισ.
Παράλληλα, σύμφωνα με εκτιμήσεις εγχώριων τραπεζιτών, από τις21 εταιρείες διαχείρισηςπου έχουν πάρει άδεια από την Τράπεζα της Ελλάδας, θα απομείνουνπολύ λιγότερες, με μεγαλύτερους «παίχτες» εκείνες που ιδρύουν οι ίδιες οι τράπεζες σε σύμπραξη με άλλους επενδυτές - μεγαλομετόχους.
Σε κάθε περίπτωση, οι πλειστηριασμοί λαϊκής στέγης τόσο από την πλευρά των τραπεζών όσο και από τα άλλα «κοράκια» προσλαμβάνουν μαζικές διαστάσεις.
Χαρακτηριστικά, εξάλλου, είναι και τα στατιστικά των τραπεζών που είδαν το φως της δημοσιότητας τις προηγούμενες μέρες και δείχνουν αύξηση των πλειστηριασμών κατά 20% τους τελευταίους μήνες, οπότε «ωριμάζουν» ορισμένες από τις παρεμβάσεις της προηγούμενης και της σημερινής κυβέρνησης, που «αδυνάτισαν» παραπέρα το υποτυπώδες προστατευτικό πλαίσιο για τη λαϊκή κατοικία. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, το δ' τρίμηνο του 2019 που ήδη «τρέχει», είναι προγραμματισμένοι 6.425 πλειστηριασμοί, ενώ μόνο τον Σεπτέμβρη δρομολογήθηκε η εκποίηση 3.195 ακινήτων, καταγράφοντας αύξηση κατά 18% σε σχέση με πέρυσι. Για τον Οκτώβρη ήταν προγραμματισμένοι άλλοι 3.214 πλειστηριασμοί, προκειμένου στα τέλη του χρόνου να έχει πιαστεί ο στόχος για 25.000 - 30.000 πλειστηριασμούς ακινήτων, έναντι 22.447 το 2018.