Η εκλογική νίκη του Σουηδικού Σοσιαλδημοκρατικού κόμματος

Γράφει ο Σίμος Ανδρονίδης, υποψήφιος διδάκτορας ΑΠΘ

 Στις βουλευτικές εκλογές της 14/9/2014 στη Σουηδία, το Σουηδικό Σοσιαλδημοκρατικό κόμμα κατέλαβε την πρώτη θέση. Συγκεκριμένα, οι Σοσιαλδημοκράτες  από κοινού με το κόμμα των Πρασίνων και την Αριστερά έλαβαν το 43.7% των ψήφων έναντι 39.3% του κόμματος των Μετριοπαθών του απερχόμενου πλέον πρωθυπουργού Φρέντικ Ράινφελντ. Ήδη στη Σκανδιναβική χώρα ξεκίνησαν οι διαβουλεύσεις μεταξύ των κομμάτων, διαβουλεύσεις που έχουν «στόχο» να οδηγήσουν στο σχηματισμό μίας βιώσιμης κυβέρνησης. Το Σοσιαλδημοκρατικό κόμμα της Σουηδίας θεωρείται το κόμμα-επίκεντρο της Ευρωπαϊκής Σοσιαλδημοκρατίας, το κόμμα εκείνο που έθεσε τις βάσεις για την συγκρότηση ενός διευρυμένου κράτους πρόνοιας το οποίο και έτεινε να συμφύεται οργανικά με τα συμφέροντα του μπλοκ των λαϊκών-υποτελών τάξεων της Σουηδίας.

 Είναι εντυπωσιακό το γεγονός ότι το Σοσιαλδημοκρατικό κόμμα Σουηδίας άσκησε κυβερνητικά καθήκοντα επί 44 συνεχόμενα έτη (1932-1976) λειτουργώντας και δρώντας στο κοινωνικό και στο πολιτικό επίπεδο ως κόμμα «συλλογικός» διανοούμενος που κατάφερε αφενός μεν να συναρθρώσει και να εκφράσει πολιτικά αλλά και κοινωνικά τα συμφέροντα του λαϊκού-εργατικού μπλοκ, αφετέρου δε λειτούργησε ως ιδεολογικός «επιταχυντής» διαχέοντας την προσίδια σοσιαλδημοκρατική ιδεολογία του στο ευρύτερο κοινωνικό μπλοκ των λαϊκών-καταπιεσμένων τάξεων.

 Ως εκ τούτου τέθηκαν  οι βάσεις για την κοινωνική, πολιτική και ιδεολογική του ηγεμονία, κάτι που είχε ως αποτέλεσμα την διαμόρφωση ενός «σταθερού» κομματικού και πολιτικού συστήματος, το οποίο για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα δεν γνώρισε το φαινόμενο των φυγόκεντρων τάσεων. Εντός του ευρύτερου κοινωνικού και πολιτικού πλαισίου, το «ζωντανό» και δρών Σοσιαλδημοκρατικό κόμμα Σουηδίας υιοθέτησε μέτρα και πολιτικές που έτειναν να βελτιώνουν το βιοτικό επίπεδο των Σουηδών εργαζομένων.

 Σημαντικός επίσης ήταν και ο ρόλος των εργατικών συνδικάτων τα οποία, δραστηριοποιούμενα στο χώρο του κοινωνικού, συνέβαλαν σε μία προσίδια μετατόπισης κοινωνικής ισχύος προς την πλευρά της εργατικής σφαίρας. Και είναι εξόχως σημαντική η ανάλυση της συνδικαλιστικής διάστασης και «δράσης» όταν εστιάζουμε στην μελέτη της κοινωνικής και πολιτικής κίνησης στις χώρες του Ευρωπαϊκού Βορρά, ακριβώς διότι τα εργατικά συνδικάτα νοούνται ως δομές παραγωγής και άσκησης πολιτικών που επιδρούν στην «κίνηση» ενός δεδομένου κοινωνικοοικονομικού σχηματισμού. Και εδώ δύναται να «εντοπίσουμε» μία ειδοποιό διαφορά μεταξύ των εργατικών συνδικάτων του Ευρωπαϊκού Βορρά και του Ευρωπαϊκού Νότου. Ενώ τα εργατικά συνδικάτα, το ευρύτερο συνδικαλιστικό κίνημα στις χώρες του Ευρωπαϊκού Βορρά  (Γερμανία, Σουηδία, Δανία), έτειναν να παρεμβαίνουν άμεσα στον προσίδιο καταμερισμό εργασίας μεταξύ κεφαλαίου-εργασίας, υιοθετώντας τα σοσιαλδημοκρατικά προτάγματα περί αναδιανομής πλούτου και κοινωνικής «δύναμης» προς την πλευρά του λαϊκού-εργατικού μπλοκ, συμβάλλοντας με αυτόν τον τρόπο στον «μερικό» επικαθορισμό του κεφαλαιοκρατικού τρόπου παραγωγής, σε χώρες του Ευρωπαϊκού Νότου, (Ισπανία, Ιταλία, Ελλάδα) τα εργατικά συνδικάτα συνέβαλλαν, σε ένα αρχικό κοινωνικό και πολιτικό «στάδιο», στην εμπέδωση και στην ταυτόχρονη προσπάθεια εμβάθυνσης του εκδημοκρατισμού.

 Σε αυτό το πλαίσιο ακολούθησαν την πολιτική «κίνηση» των κομματικών σχηματισμών, κάτι ιδιαίτερα ευδιάκριτο εάν παρακολουθήσουμε τις πολιτικές μεταβολές που συνέβησαν σε χώρες όπως η Ελλάδα, η Ισπανία και η Πορτογαλία, κύρια μετά την κατάρρευση των στρατιωτικών καθεστώτων.  Μετά από μία οκταετία στην αντιπολίτευση (2006-2014), το Σουηδικό Σοσιαλδημοκρατικό κόμμα αναλαμβάνει εκ νέου κυβερνητικά καθήκοντα, σε ένα κοινωνικό και πολιτικό περιβάλλον τελείως διαφορετικό από την συγκεκριμένη  μεταπολεμική κοινωνική και πολιτική συγκρότηση. Ένα κοινωνικό και πολιτικό περιβάλλον που θα ορίσει και το πλαίσιο δράσης του Σοσιαλδημοκρατικού κόμματος Σουηδίας, το οποίο προφανώς θα επιδιώξει να ανανοηματοδοτήσει το πολιτικό, προγραμματικό και ιδεολογικό πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Σοσιαλδημοκρατίας.

 Σε αυτές τις βουλευτικές εκλογές έγινε ευδιάκριτη η διαμόρφωση και αποκρυστάλλωση δύο αντιθετικών κοινωνικών και πολιτικών μπλοκ: Από την μία πλευρά μία κοινωνική  συμμαχία του μπλοκ των λαϊκών τάξεων που έλαβε τα χαρακτηριστικά της «διακριτικής» πολιτικής συμπόρευσης των Σοσιαλδημοκρατών, των Πρασίνων και του κόμματος της Αριστεράς. Ενώ από την άλλη πλευρά συμπτύχθηκε μία κοινωνική συμμαχία στην «προμετωπίδα» της οποίας βρίσκονταν μερίδες του άρχοντος συγκροτήματος εξουσίας. Η συγκεκριμένη κοινωνική συμμαχία στήριξε το κυβερνών κόμμα των Μετριοπαθών. Η κατάσταση είναι ιδιαίτερα δύσκολη για τα ευρύτερα λαϊκά στρώματα της Σουηδίας.

 Οι κοινωνικές, ταξικές και εισοδηματικές ανισότητες διευρύνονται καθημερινά, ενώ η ανεργία έχει φθάσει στο 8%, πρωτοφανές ποσοστό για μία «προηγμένη» Σκανδιναβική χώρα. Παράλληλα, έχουν αρχίσει να αναδύονται οι εγκάρσιες κοινωνικές τομές και ρήξεις που διατρέχουν οριζόντια το Σουηδικό κοινωνικό και πολιτικό γίγνεσθαι, αναδιαμορφώνοντας ταυτόχρονα τους «όρους» επιβολής της κυρίαρχης αστικής τάξης.

 Οι διαδηλώσεις των πενήτων νέων μεταναστών που συγκλόνισαν τα προάστια της πρωτεύουσας Στοκχόλμης, αναδεικνύουν και σκιαγραφούν με ευκρίνεια το «ολικό» και δομικό πλαίσιο του κοινωνικού και πολιτικού αποκλεισμού, ενός αποκλεισμού που σε φαντασιακό όσο και πραγματικό επίπεδο επισφραγίζει το «τέλος» του περίφημου Σουηδικού κοινωνικού και πολιτικού «προτύπου», το οποίο, κύρια την μεταπολεμική εποχή, κινήθηκε στους παρακάτω άξονες: 1. Σε μία περιώνυμη κοινωνική συναίνεση, ένα κοινωνικοπολιτικό consensus διευθυνόμενο και συγκροτούμενο από «τα πάνω». Αυτή η περιβόητη κοινωνική και πολιτική «θέσμιση της συναίνεσης», περιελάμβανε οργανικά και τα εργατικά συνδικάτα, ενώ στην πολιτική «κεφαλή» της έστεκε το Σουηδικό Σοσιαλδημοκρατικό κόμμα. 2. Στην συγκρότηση ενός διευρυμένου και «ανεπτυγμένου» κράτους πρόνοιας, η συγκρότηση του οποίου συμφύεται οργανικά αφενός μεν με την επιδίωξη αναδιανομής του κοινωνικά παραγόμενου «προϊόντος», αφετέρου δε με την όλη εξέλιξη του κεφαλαιοκρατικού τρόπου παραγωγής, ήτοι με τους μετασχηματισμούς του καπιταλισμού, ο οποίος, επιδιώκοντας την απρόσκοπτη και διευρυμένη αναπαραγωγή του, «άντλησε» κοινωνική συναίνεση «από τα κάτω».

 Θεωρούμε ότι το Σοσιαλδημοκρατικό κόμμα της Σουηδίας, όπως και τα κυριότερα κόμματα της Ευρωπαϊκής Σοσιαλδημοκρατίας, ανήλθαν στο επίπεδο της κομματικής-πολιτικής-κυβερνητικής αποκρυστάλλωσης της κοινωνικής κίνησης του κεφαλαιοκρατικού τρόπου παραγωγής, μία κίνηση που έτεινε να ενσωματώνει μεταρρυθμιστικές πολιτικές που δύνανται να επηρέαζαν και να επικαθόριζαν την θέση των εργαζομένων, επ’ουδενί όμως δεν συνέβαλλαν σε μία εν γένει προσπάθεια ανατροπής και υπέρβασης του κεφαλαιοκρατικού τρόπου παραγωγής. Το Σουηδικό Σοσιαλδημοκρατικό κόμμα εξέφρασε καλύτερα από κάθε άλλο Σοσιαλδημοκρατικό κόμμα αυτή τον ιδιότυπο κοινωνικό βολονταρισμό που όρισε την διαδικασία και την προσπάθεια άμβλυνσης των συνεπειών και των αντιφάσεων του κεφαλαιοκρατικού προτσές κίνησης.

Σχόλια

• Δεν υπάρχουν σχόλια για αυτό το άρθρο.

Δεν σας επιτρέπεται η υποβολή σχολίων. Παρακαλούμε συνδεθείτε.

Προηγούμενο άρθρο

 ΗΠΑ: Το 14% των Αμερικανών ζει κάτω από το όριο της φτώχειας

Επόμενο άρθρο

Το ΝΑΤΟ εχθρός της ειρήνης και της κοινωνικής προόδου