Στη Βέροια παρουσιάστηκε το βιβλίο του Περικλή Παυλίδη "Το έργο των εκπαιδευτικών στην κοινωνία της γνώσης”

Το βιβλίο του καθηγητή του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης του ΑΠΘ, Περικλή Παυλίδη, με τίτλο «Το έργο των εκπαιδευτικών στην ''κοινωνία της γνώσης”» παρουσιάστηκε το πρωϊ της Κυριακής 12/2 στην Βέροια. Τη διοργάνωση είχε ο Σύνδεσμος Φιλολόγων Ημαθίας, η ΕΛΜΕ Ημαθίας, οι εκδόσεις ΚΨΜ και το βιβλιοπωλείο ΗΛΙΟΤΡΟΠΙΟ.

Την εκδήλωση συντόνισε η φιλόλογος Δέσποινα Καρυπίδου που παρουσίασε το βιογραφικό του συγγραφέα και στην εργογραφία του .  Χαιρετισμό έκανε από μέρους της ΕΛΜΕ ο Αλέκος Μόσχος, ενώ το παρών έδωσαν ο Π. Περπερίδης Συντονιστής Φιλολόγων του 3^ου ΠΕΚΕΣ Κ. Μακεδονίας, Κ. Παπαγεωργίου Συντονίστρια Εκπαιδευτικών Α/θμιας Εκπαίδευσης Ημαθίας, Ε. Παπαδοπούλου καθηγήτρια του Τμήματος Χωροταξίας και Περιβάλλοντος Πολυτεχνείου Θες/νικη κ.α

Για το βιβλίο μίλησε η Ευγενία Καβαλλάρη, πρόεδρος Συνδέσμου Φιλολόγων νομού Ημαθίας και ο ίδιος ο συγγραφέας που με μεστό και ταυτόχρονα επιστημονικό λόγο αναφέρθηκε στο περιεχόμενο του βιβλίου, στις ενότητες του, με ιδιαίτερη αναφορά στα ζητήματα αξιολόγησης που προωθεί η κυβέρνηση , απάντησε σε ερωτήσεις του κοινού και υπέγραψε αντίτυπα του βιβλίου του.

Ολόκληρη η παρέμβαση της Ευγενίας Καβαλλάρη

Ο Περικλής Παυλίδης παιδαγωγός, φιλόσοφος και δάσκαλος με το βιβλίο του “Το έργο των Εκπαιδευτικών στην κοινωνία της γνώσης» που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις ΚΨΜ επιχειρεί μια σημαντική και άκρως αναγκαία παρέμβαση στην πολιτικοιδεολογική αντιπαράθεση για το ρόλο της εκπαίδευσης και του εκπαιδευτικού στη σύγχρονη κοινωνικοοικονομική πραγματικότητα, στη σύγχρονη κεφαλαιοκρατική κοινωνία.

Η έκδοση του βιβλίου στη συγκεκριμένη συγκυρία της νεοφιλελεύθερης επέλασης σε βάρος του δημόσιου σχολείου που απεργάζεται τη μετάλλαξη του σε οικονομική μονάδα, προλεταριοποιεί τους εκπαιδευτικούς, καταδικάζει την πλειοψηφία των μαθητών των λαϊκών στρωμάτων στην ημιμάθεια και μεθοδεύει τη χειραγώγηση όλων, μέσω της αξιολόγησης και του συνόλου των αντιδραστικών αναδιαρθρώσεων, προσφέρει πλούσια πολιτικά και θεωρητικά εφόδια στην εκπαιδευτική αριστερά συμβάλλοντας έτσι στην ανάπτυξη ενός μαχητικού, δυναμικού και διεκδικητικού εκπαιδευτικού κινήματος. Ενός κινήματος ικανού να αναλύει, να ερμηνεύει διαλεκτικά, όλες τις επιχειρούμενες αλλαγές στη δομή, λειτουργία και προσανατολισμό του εκπαιδευτικού συστήματος, στο εργασιακό καθεστώς των εκπαιδευτικών, και έτσι με αποφασιστικό και πειστικό τρόπο να εμπνέει, να οργανώνει τους αγώνες και να διαμορφώνει το διεκδικητικό του πλαίσιο και εν τέλει να συμβάλει στην υπεράσπιση της δημόσιας εκπαίδευσης και της θέσης των εκπαιδευτικών.

Ως οργανικός διανοούμενος και ο ίδιος ο Περικλής Παυλίδης προσεγγίζει με επιστημονική μεθοδολογία το έργο και τα χαρακτηριστικά των εκπαιδευτικών, τον ρόλο και το περιεχόμενο της εκπαίδευσης στη σύγχρονη κεφαλαιοκρατική κοινωνία, όπου η επιστημονική γνώση καθίσταται παραγωγική δύναμη εκτοξεύοντας τη δυνατότητα χειραφέτησης του ανθρώπου, ενώ παράλληλα εξυφαίνει πολλαπλούς κινδύνους βαθύτερων δεσμών εξάρτησης και εκμετάλλευσης.

Μέσα στο πλαίσιο της “κοινωνίας της γνώσης” που είναι θεμελιωμένη στη συστηματική δημιουργία και εφαρμογή επιστημονικών γνώσεων αναπόφευκτα αναβαθμίζεται η οικονομική και κοινωνική σημασία της εκπαίδευσης. “Η κοινωνία της γνώσης” ουσιαστικά γίνεται αντιληπτό, όπως επισημαίνει ο συγγραφέας, ως κοινωνία της εκπαίδευσης και της μάθησης. Μετά τη διεξοδική ανάλυση των νέων δεδομένων που διαμορφώθηκαν, ο Περικλής Παυλίδης αναδεικνύει τις βασικές πτυχές του εκπαιδευτικού έργου ως μορφής διανοητικής δραστηριότητας, μελετά τις συνθήκες προλεταριοποίησης και αλλοτρίωσης των εκπαιδευτικών, και ολοκληρώνει τη μελέτη του με την αναφορά στους αγώνες των εκπαιδευτικών στην εκπαίδευση και στην κοινωνία.

Στο α΄ κεφάλαιο με μεθοδικό τρόπο καταγράφει και εξηγεί τις αντιφάσεις και αντινομίες που λειτουργούν μέσα στο κεφαλαιοκρατικό σύστημα καθώς η κοινωνία της γνώσης αντί να απελευθερώνει τον άνθρωπο από την άγνοια, την πολύωρη εργασία, την εκμετάλλευση και τους καταναγκασμούς, έχει διαμορφώσει εφιαλτικές συνθήκες ζωής με κύρια χαρακτηριστικά την ευέλικτη και επισφαλή εργασία, την ανεργία, την προώθηση της κατάρτισης έναντι της γνώσης για την πλειοψηφία των ανθρώπων. Και αυτό γιατί η επιστήμη και η γνώση έχουν πλήρως υπαχθεί στην καπιταλιστική αναπαραγωγή και στην επιδίωξη του κέρδους. Επομένως η εκπαιδευτική διαδικασία ως μέσο διαμόρφωσης της εργατικής δύναμης ωθείται στην καλλιέργεια συγκεκριμένων δεξιοτήτων προκειμένου να υπηρετηθούν οι ανάγκες της αγοράς και μόνο, δεν διασφαλίζει την ευρεία διάδοση της γνώσης σε όλους τους ανθρώπους και την καθιστά εμπόρευμα και όχι κοινωνικό αγαθό.

Ωστόσο, η ταχύτατη και η ραγδαία ανάπτυξη της επιστήμης και της τεχνολογίας προβάλλει ως απολύτως αναγκαία την κοινωνική οικειοποίηση της γνώσης ως δημόσιου αγαθού που θα συμβάλλει στην περαιτέρω ανάπτυξη “της κοινωνίας της γνώσης”

Στο β΄ κεφάλαιο, ο Περικλής Παυλίδης επιχειρεί την προσέγγιση του έργου των εκπαιδευτικών  ως μορφής διανοητικής δραστηριότητας που συμβάλλει στη διαμόρφωση και ανάπτυξης της προσωπικότητας των ανθρώπων. Επειδή όμως εργάζονται ως φορείς νόησης και συνείδησης, χρησιμοποιούν όχι μόνο τις γνώσεις τους, αλλά και τα συναισθήματα τους, τις ηθικές τους αρχές, τις φιλοσοφικές κοσμοθεωρίες τους, το σύνολο της προσωπικότητας τους, γίνεται κατανοητό πως θεμελιώδες ζήτημα είναι η διαμόρφωση κατάλληλων συνθηκών (εργασιακών, οικονομικών) για την ανάπτυξη της προσωπικότητας τους. Ωστόσο αυξάνονται εκείνοι οι παράγοντες και δυνάμεις που υπομονεύουν τη διαδικασία αυτή, όπως π.χ. η επισφαλής εργασία, ο ανταγωνισμός, ο γραφειοκρατικός έλεγχος και η αξιολόγηση, καταστρέφοντας τις διανοητικές τους δυνάμεις και ωθώντας τος προς την τυπολατρία τον κομφορμισμό και τη συνειδητή και ασυνείδητη μετάδοση της κυρίαρχης ιδεολογίας καθώς έχουν απωλέσει την επιθυμία και ικανότητα κριτικού αναστοχασμού είτε επί δικών τους ιδεών, είτε επί αυτών που διδάσκουν.

Στο επόμενο κεφάλαιο οριοθετεί τις 3 πτυχές του ρόλου των εκπαιδευτικών που τις αντιπαραθέτει με τις κυρίαρχες παιδαγωγικές αντιλήψεις. Συγκεκριμένα το τρίπτυχο συνίσταται στη μετάδοση των γνώσεων, στην ανάπτυξη γνωστικών πολιτισμικών ικανοτήτων και στην καλλιέργεια μαθησιακού ενδιαφέροντος και κοινωνικών στάσεων. Οι εκπαιδευτικοί οδηγούν τους μαθητές πέραν της εμπειρικής γνώσης, καλλιεργούν τις διανοητικές δυνάμεις τους, συμβάλλουν με το σύνολο της προσωπικότητας τους στη διαμόρφωση των συνειδήσεων και προσωπικοτήτων των μαθητών τους. Εργάζονται επομένως ως φορείς γνώσεων, συναισθημάτων, ηθικών αρχών, πολιτικών πεποιθήσεων και κοινωνικών ιδανικών. Εύλογα μόνο αυτοί που σκέφτονται κριτικά μπορούν να διδάξουν κριτική σκέψη, μόνο αυτοί που σκέφτονται και δρουν συλλογικά μπορούν να καλλιεργήσουν στους μαθητές ενεργητική στάση απέναντι στα κοινωνικά ζητήματα.

Στο κεφάλαιο για την προλεταριοποίηση των εκπαιδευτικών διεξοδικά παρουσιάζονται τα δεδομένα που επέβαλαν οι αντιδραστικές νεοφιλελεύθερες μεταρρυθμίσεις στην εκπαίδευση, με αποτέλεσμα την απώλεια της αυτονομίας των εκπαιδευτικών και του ελέγχου των συνθηκών εργασίας τους , άρα και τη χαρά της δραστηριότητας τους: τυποποίηση και κατακερματισμός της γνώσης, φροντιστηριοποίηση της διδασκαλίας στο πλαίσιο του εξεταστικοκεντρικού σχολείου, άγχος, ανασφάλεια, πρακτικές αξιολόγησης, ανταγωνισμός και οικονομική υποβάθμιση.

Αυτές οι θεμελιώδεις αντιφάσεις του συστήματος εισχωρούν αναπόφευκτα στην εκπαίδευση, την καθιστούν πεδίο ιδεολογικής και κοινωνικής σύγκρουσης, αγώνων και διεκδικήσεων αποφαίνεται ο συγγραφέας στο τελευταίο κεφάλαιο το αφιερωμένο στους αγώνες των εκπαιδευτικών. Οι εκπαιδευτικοί έχοντας συνείδηση του σημαίνοντα ρόλου τους πρέπει να δρουν ως πολιτικά υποκείμενα, ως μαχόμενοι εργαζόμενοι. Οφείλουν να κρατούν κριτική στάση απέναντι στις ιδεολογικές διαστάσεις της γνώσης, να αναπτύσσουν αγώνες ενάντια στην προλεταριοποίηση και αλλοτρίωση τους, στην αξιολόγηση και νεοφιλελεύθερη επίθεση των κυβερνήσεων, ΟΟΣΑ, ΕΕ και Παγκόσμια Τράπεζας, αγώνες για τη χειραφέτηση της κοινωνίας μαζί με όλους τους εργαζόμενους και καταπιεζόμενους των λαϊκών στρωμάτων.

Το βιβλίο του Περικλή Παυλίδη καλύπτει ένα σημαντικό ιδεολογικό – θεωρητικό κενό που υπήρχε σε σχέση με τον ρόλο της εκπαίδευσης και του εκπαιδευτικού στις σύγχρονες συνθήκες και ως εκ τούτου οι αναλύσεις του μπορούν να λειτουργήσουν ως οδοδείκτης και πυξίδα του εκπαιδευτικού που δεν είναι απαθής θεατής, άψυχος διεκπεραιωτής του νεκρού πνεύματος των διαταγών και των νόμων, παθητικό εκτελεστικό όργανο. Του εκπαιδευτικού που μετουσιώνει με τη διδασκαλία του και τη στάση ζωής του αυτό που ο Γληνός έγραφε: «Κρατώ την ψυχή μου άγρυπνη και το σώμα όρθιο. Και προσμένω. Και αυτό που προσμένω, θαρθεί ασφαλώς. Αργά ή γρήγορα θαρθεί. Διάβασα τον Προμηθέα Δεσμώτη του Αισχύλου και πρέπει να το ξέρεις ότι έρχεται ο Ηρακλής, έρχεται…» 

Σχόλια

• Δεν υπάρχουν σχόλια για αυτό το άρθρο.

Δεν σας επιτρέπεται η υποβολή σχολίων. Παρακαλούμε συνδεθείτε.

Προηγούμενο άρθρο

ΕΛΜΕ ΗΜΑΘΙΑΣ: ΤΕΤΑΡΤΗ 15 ΦΛΕΒΑΡΗ ΑΠΕΡΓΟΥΜΕ

Επόμενο άρθρο

ΟΛΜΕ Με συντριπτική πλειοψηφία η απόφαση για απεργία στις 15 Φλεβάρη