Βέροια: Μία μαζική και χρήσιμη παρουσίαση ενός ιστορικού βιβλίου

Με πολύ μεγάλη συμμετοχή κόσμου και πλούσιο διάλογο που έφτασε τις δύο ώρες παρουσιάστηκε το απόγευμα της Πέμπτης 25/1 στην «Ελια» της Βέροιας το πολύ ενδιαφέρον βιβλίο του Σταύρου Παναγιώτίδη με τίτλο "Μύθοι, παρεξηγήσεις και άβολες αλήθειες της Ελληνικής Ιστορίας. Μικρές αφηγήσεις για γεγονότα που όλοι γνωρίζουμε, αλλά ποτέ δεν συνέβησαν " που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κέδρος. Η εκδήλωση συνδιοργάνωσε ο Σύλλογος Φιλολόγων Ημαθίας, το Βιβλιοπωλείο ΗΛΙΟΤΡΟΠΙΟ και ο εκδοτικός οίκος «Κέδρος».

Την αρχή και αφού παρουσίασε το βιογραφικό του συγγραφέα έκανε η φιλόλογος και αντιπρόεδρος του Δ.Σ του Συνδέσμου Φιλολόγων νομού Ημαθίας έκανε η Δέσποινα Καρυπίδου. Αυτή ανάμεσα στ’ άλλα υπογράμμισε: «Το βιβλίο μιλάει για τα fakenews που διαμόρφωσαν και διαμορφώνουν όμως την αντίληψή μας για την ιστορία μας και συνεκδοχικά για τη φυλή μας, το έθνος μας, τον χαρακτήρα μας, τον κόσμο που μας περιβάλλει, αντίληψη που εγείρει αξιώσεις για την αντιμετώπιση  μας. Θα συμφωνήσουμε νομίζω ότι μας διακρίνει ένας εθνικός εξαιρετισμός που ολισθαίνει ενίοτε και σε έναν ναρκισσισμό, που ασφαλώς δεν εδράζεται στη γνώση της ιστορίας μας αλλά εν πολλοίς στους μύθους και στις παρεξηγήσεις, με τις οποίες μεγαλώσαμε. Για τους ιστορικούς μύθους αντιλαμβανόμαστε, ακούγοντας τους, το λόγο που τους ενστερνιζόμαστε εύκολα. Όπως λέει ο συγγραφέας στο βιβλίο του, μας κάνουν να αισθανόμαστε όμορφα, μας επιβεβαιώνουν μας δικαιώνουν. Η Ελλάδα άλλωστε αντιλαμβανόταν πάντα τον εαυτό της ως μια εθνοπολιτισμική κοινότητα που τη συνέχει κοινή γλώσσα, θρησκεία, παράδοση, φυλή και ένα εξιδανικευμένο παρελθόν, ένα παρελθόν στο οποίο η Ευρώπη αναγνωρίζει τις ρίζες της πολιτισμικής της ταυτότητας. Κι αυτό διαμόρφωσε μια ψυχολογία που επιβιώνει και επιδρά στην αυτοαντίληψή μας σήμερα, σε συνάρτηση όμως με την αδυναμία μας να συνδέσουμε το ιδανικό παρελθόν με ένα δύσκολο παρόν και ένα επισφαλές μέλλον. Οφείλουμε βέβαια να παραδεχτούμε ότι οι συλλογικές οντότητες συνέχονταν πάντα και από ανορθολογικά στοιχεία: μύθους, παραδόσεις, σύμβολα . Ειδικά μετά το 19ο αιώνα η γέννηση των εθνών κρατών χρειάστηκε αυτά τα στοιχεία για να δομήσουν τα κράτη μία κοινή ταυτότητα, να εγκαθιδρύσουν μια συνοχή και να εδραιώσουν σχέσεις. Η διαρκής αγωνία για εγχάραξη εθνικής συνείδησης είναι πανταχού παρούσα αλλά είναι ένας ξεπερασμένος από την πραγματικότητα στόχος. Όσο επιμένουμε σε αυτήν κινδυνεύουμε.»

Από την παρέμβαση του Αλέκου Χατζηκώστα

«…Πρόκειται για ένα βιβλίο χρήσιμο, ευκολοδιάβαστο που απαντά γενικά σωστά, εκλαϊκευτικά αλλά και επιστημονικά ορθά σε μια σειρά μυθεύματα που κυκλοφορούν. Φυσικά θα προτιμούσα να υπήρχαν και σε άλλα μυθεύματα σύγχρονα αλλά και «πολιτικά-ιδεολογικά καυτά». Όπως π.χ: δεν υπήρχαν νεκροί στο Πολυτεχνείο, ο «κομμουνιστικός δάκτυλος» πίσω από τις λαϊκές κινητοποιήσεις όπως σήμερα στον αγώνα των αγροτών ή ενάντια στα ιδιωτικά ΑΕΙ.

Οι πόλεμοι της μνήμης αφορούν το παρόν και το μέλλον. Γι’αυτό και το πολύμορφο ενδιαφέρον για τη συγγραφή και επανασυγγραφή της. Βασική επιδίωξη της κυρίαρχης τάξης και των μηχανισμών της μέσω της ιστορικής παραχάραξης ή αναθεώρησης, η ιδεολογική χειραγώγηση του λαού.

Το βασικό ερώτημα του βιβλίου θα πρέπει ν’ απαντηθεί. Ποιοι και γιατί μας ταΐζουν ιστορικά ψέματα και γιατί τα συντηρούν;

Για παράδειγμα γιατί σε επίπεδο εκπαίδευσης όχι μόνο δεν διδάσκεται σωστά η ιστορία αλλά συνήθως θεωρείται και δευτερεύουσα ενασχόληση. (Κατάργηση με βάση Ν. Γραβρόγλου Ιστορία Γενικής Παιδείας στη Γ’ Λυκείου, ενώ έμειναν τα Θρησκευτικά.) Γιατί αυτά που γράφονται σο βιβλίο δεν απαντήθηκαν χρόνια τώρα στα σχολικά εγχειρίδια; Γιατί απλά δεν «βολεύει» το σύστημα!

Γιατί τα ΜΜΕ σκορπίζουν ψέματα και διαστρεβλώσεις γεγονότων όχι μόνο του σήμερα αλλά και το χτες. Π.χ Τα δήθεν λόγια του Λένιν για να «φοβάστε το γιο της πλύστρας».

Το σκοπό αυτό εξυπηρετεί το λεγόμενο «αναθεωρητικό ρεύμα της ιστορίας» που αφενός επαναφέρει σε μοντέρνα μορφή παλιά-αντιδραστικά ιδεολογήματα π.χ «κόκκινη βία» και από την άλλη αρνείται τον αντικειμενικό χαρακτήρα της ιστορίας ως επιστήμης;

Τι σκοπό άραγε παίζει η προβολή της λεγόμενης «προφορικής ιστορίας» με τις δόσεις υποκειμενισμού που τη διακρίνουν σε βάρος της στήριξης π.χ σε πραγματικές πηγές;

Ορισμένες κριτικές παρατηρήσεις:

Η υπόθεση του σαμποτάζ του Έβρου έχει και «τοπικό χρώμα» μιας και ο «πρωταγωνιστής, άσχετα αν δεν έχει γίνει ουσιαστική συζήτηση σε τοπικό επίπεδο, ήταν και ο Ημαθιώτης μας Ματάτης

Η προσπάθεια ειδυλλιακής περιγραφής της «Άνοιξης της Πράγας», δεν με βρίσκει σύμφωνο. Η αναθεωρητική ιδεολογική-πολιτική αντίληψη ενός μέρους της ηγεσίας, που πάτησε σε προβλήματα που υπήρχαν, η στήριξη πολύμορφη του ιμπεριαλιστικού περίγυρου οδηγούσαν, κάτω από όμορφα λόγια περί δημοκρατίας στη αντεπανάσταση και στην ανατροπή του σοσιαλισμού στη χώρα αυτή. Το Σύμφωνο της Βαρσοβίας επενέβει στρατιωτικά με βάση το καταστατικό, το κάλεσμα μέρους της ηγεσίας της Τσεχοσλοβακίας και αφού εξαντλήθηκαν όλα τα άλλα μέσα. Στην διάρκεια τότε της χούντας ένας κρατούμενος δεν χρειαζόταν να αποκηρύξει τον κομμουνισμό για να βγει αλλά την «επέμβαση των σοβιετικών στη Τσεχοσλοβακία». Το ρεύμα του «ευρωκομμουνισμού» έχει βαθύτερες ρίζες και δεν προήλθε απλά από αυτή. Τα δε αποτελέσματα της μετεξέλιξης και τελικά διάλυσης των Κ.Κ που ακολούθησαν το δρόμο αυτό διδακτικά.»

Από τη πλευρά του ο συγγραφέας παρουσίασε το σκεπτικό έκδοσης του βιβλίου, τις βασικές του στοχεύσεις, σε ζητήματα διδασκαλίας της ιστορίας στην εκπαίδευση και στην ανάγκη κριτικής γνώσης και απάντησε σε πλήθος ερωτήσεων και παρεμβάσεων που έγιναν.

Λίγα λόγια για τον συγγραφέα

O Σταύρος Παναγιωτίδης γεννήθηκε το 1982 στη Θεσσαλονίκη και ζει στην Αθήνα. Σπούδασε Κοινωνιολογία στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και έχει διδακτορικό στην Ιστορία. Είναι μέλος του Συνεργαζόμενου Επιστημονικού Προσωπικού στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο και επιστημονικός συνεργάτης του περιοδικού Hot Doc History. Έχει συγγράψει τον τόμο «Ιωάννης Καποδίστριας - Η προσωπικότητα και η διακυβέρνησή του», στη σειρά Η απελευθέρωση ενός έθνους - Από την επανάσταση των Ελλήνων στην ίδρυση του ελληνικού κράτους (εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα).

Από τις εκδόσεις Κέδρος κυκλοφορούν το μυθιστόρημά του Το κουρασμένο μέλι (2018) και η μελέτη του Μύθοι, παρεξηγήσεις και άβολες αλήθειες της ελληνικής Ιστορίας (2023).

Σχόλια

• Δεν υπάρχουν σχόλια για αυτό το άρθρο.

Δεν σας επιτρέπεται η υποβολή σχολίων. Παρακαλούμε συνδεθείτε.

Προηγούμενο άρθρο

Εντός Φεβρουαρίου θα είναι διαθέσιμη η νέα, 14η, ποιητική συλλογή του Ηλία Τσέχου '' Ο Λωτός δεν ξεχνά '', με εξώφυλλο Νεοκλή Κυριάκου.

Επόμενο άρθρο

Παρουσίαση του βιβλίου "Το φοβισμένο βατραχάκι και το ντροπαλό σύννεφο "