Για το βιβλίο του Αλέκου Χατζηκώστα "Τα χειρόγραφα του θανάτου" (εκδόσεις ατεχνως)

Από την παρέμβαση στη παρουσίαση του βιβλίου του Αλέκου Χατζηκώστα 'Τα χειρόγραφα του θανάτου" στην Εδεσσα (22/2) της Αποστολίας Μαλαδάκη, φιλολόγου MEd

 Στα «χειρόγραφα του θανάτου» ο συγγραφέας κρατά κάποια στοιχεία από το νουάρ, μένοντας μακριά όμως από την πατροπαράδοτη ιστορία μυστηρίου. Η δράση μετάτοπίζεται στην μικρή επαρχιακή γενέτειρα του ήρωα, τη Βέροια και όχι σε μία μεγαλούπολη.  Παρόλα αυτά το noir στοιχείο διατηρείται αμείωτο, καθώς η  διεφθαρμένη συλλογική πραγματικότητα προέρχεται τόσο από τον κόσμο του κοινού ποινικού εγκλήματος όπως το εκτελεστικό όργανο των εντολών του διακεκριμένου βεροιώτη μεγαλοδικηγόρου-- και τις διασυνδέσεις του με την  πολιτική και οικονομική ελίτ της μικρής επαρχιακής πόλης όσο και από μια πληθώρα συμπτωμάτων κοινωνικό- οικονομικής παθολογίας της σύγχρονης Ελλάδας, με έμφαση σε καταστάσεις που βιώνει ο μέσος άνθρωπος όπως η αποσπασμένη γυμνάστρια στα γενικά αρχεία του κράτους ή η σύζυγος του ήρωα πολιτικός μηχανικός θύμα της οικονομικής κρίσης της χώρας μας. Ο αστυνομικός υπάρχει χωρίς όμως να αποτελεί το κεντρικό πρόσωπο, όπως ο Χαρίτος στα κείμενα του Μάρκαρη, εξακολουθεί όμως να είναι συνεκτικό στοιχείο της πλοκής που εμφανίζεται , όταν η δράση το απαιτεί. Το υπό εξιχνίαση έγκλημα διαθλάται σε δύο χρονικά επίπεδα,  σε μια ανεπιτυχή απόπειρα δολοφονίας του παρόντος και μια ανεξιχνίαστη  δολοφονία στο μακρινό παρελθόν που όμως πυροδοτεί και κινητοποιεί τη δράση και αποτελεί το στημόνι και το υφάδι  ολόκληρου του κειμένου. Στίχοι του Κώστα Βάρναλη και του Μανόλη Αναγνωστάκη συμπληρώνουν τη φωνή του αφηγητή, ενισχύουν το αίτημα του ήρωα   προσθέτοντας ένταση και πάθος.

Ο χορός της δράσης ανοίγει με τον ήρωα σε σύγχυση. Η πλοκή είναι σοφά υπολογισμένη και  συνδυάζεται με αφήγηση που εναλλάσσει τις φωνές του αφηγητή - άλλοτε τριτοπρόσωπος και αποστασιοποιημένος  με εξωτερική  οπτική ώστε να αυξάνει την αγωνία του αναγνώστη - και άλλοτε πρωτοπρόσωπος και εξομολογητικός, ώστε να πλησιάζουμε τον ήρωα και να αφουγκραζόμαστε τις σκέψεις του, το πάθος, το πείσμα, τις αμφιβολίες, τις ματαιώσεις. Η εναλλαγή των εικόνων και των σκηνικών της δράσης σε συνδυασμό με την εναλλαγή του χρόνου -παρελθόν, απώτερο παρελθόν, παρόν - φέρνουν στην επιφάνεια την Ελλάδα του παρελθόντος και του σήμερα, πριν και κατά την κρίση, με τα αρτηριοσκληρωτικά κολλήματα της ιεραρχίας, τους διεφθαρμένους παράγοντες, τα κοινωνικά και πολιτικά αίτια μιας ευρύτερης πολιτιστικής παθογένειας

Σε αυτό το σκηνοθετικό πλαίσιο ο αναγνώστης πληροφορείται μέσω της γυναίκας του ήρωα την τραγική του κατάσταση και εισάγεται στο πρόβλημα με αναδρομική αφήγηση: «θέλω να ξέρεις ότι τον πατέρα μου τον δολοφόνησαν επί χούντας και δεν θα ησυχάσω μέχρι να βρω αυτούς που το κάνανε» εξομολογείται   ο ίδιος ο ήρωας στη σύζυγό του.

Ο Πέτρος Μάρκαρης σε συνέντευξη του το 2002  καταθέτει: « πάει καιρός που το αστυνομικό μυθιστόρημα ήταν ένα σταυρόλεξο για να το λύνει ο αναγνώστης. Σήμερα είναι ένα κοινωνικό μυθιστόρημα με αστυνομική πλοκή . Στο κάτω κάτω η αστυνομική πλοκή στις μέρες μας δεν είναι κάτι το ιδιαίτερο, δεν κάνει καν εντύπωση αν σκεφτούμε ότι ζούμε πια σε κοινωνίες όπου η παρανομία και το οργανωμένο έγκλημα αναπτύσσονται παράλληλα με τις νόμιμες εκδοχές της επιτυχίας και της απόκτησης χρημάτων.»

Τα «χειρόγραφα του θανάτου» ακολουθούν πιστά το μοντέλο αυτό και ουσιαστικά ο συγγραφέας χρησιμοποιεί το αστυνομικό περίβλημα, για να δείξει ότι η διαπλοκή είναι η ίδια η υπόσταση της κοινωνίας. Γι αυτό και ο ρόλος του αστυνομικού, ο οποίος εκφράζει μια παλιά κοινωνία με ήθος ή καλύτερα διαφορετικό από το μη ήθος της σύγχρονης ελληνικής κοινωνίας, δεν είναι κεντρικός. Η πλοκή εξελίσσεται στο μεγαλύτερο μέρος χωρίς τη δική του παρεμβολή, αν και αυτός θα δώσει τη λύση με τη σύλληψη των ενόχων και τη δικαίωση του ήρωα.

Ο κύριος Χατζηκώστας αφουγκράζεται τα σημεία των καιρών, σφραγίζει το κείμενο του με υψηλό βαθμό επικαιρότητας. Τα τέμπη , οι  πλημμύρες του Βόλου, η μετανάστευση των νέων επιστημόνων στο εξωτερικό, κάνουν αισθητή την παρουσία τους στο κείμενο.

 Ο κύριος Χαραλαμπίδης στο lifo είπε : τις δύσκολες πολιτικά εποχές παραδοσιακά τις πιάνει πρώτα η λογοτεχνία, μετά ο κινηματογράφος και το θέατρο . Η ιστορία έρχεται πολύ αργότερα». Στα «χειρόγραφα του θανάτου» ο κύριος Χατζηκώστας ξεκινά από την ιστορία και μια δύσκολη εποχή της με στόχο- όπως ο ήρωας του στον επίλογο εξομολογείται -να γνωρίσουν και κυρίως να καταλάβουν τη σύγχρονη πολιτική ιστορία του τόπου μας για το πώς τη βίωσαν ολόκληρες οικογένειες για πολλά χρόνια που το μόνο τους λάθος ήταν ότι  αγάπησαν πολύ τον άνθρωπο, πολύ την ανθρωπότητα , για αυτό και πάλεψαν για την αλλαγή της. Αφήνουμε να ανακαλύψετε μόνοι σας τα περαιτέρω.

Σχόλια

• Δεν υπάρχουν σχόλια για αυτό το άρθρο.

Δεν σας επιτρέπεται η υποβολή σχολίων. Παρακαλούμε συνδεθείτε.

Προηγούμενο άρθρο

Μελοποιημένη Ποίηση του Αλέκου Χατζηκώστα . Το πρώτο τραγούδι σε μουσική Γ. Τάμογλου

Επόμενο άρθρο

ΣΑΒΒΑΤΟ 29 ΜΑΡΤΙΟΥ :Το «Lemon», η ιστορία του θρυλικού πιανίστα 1900, στην Αντωνιάδειο Στέγη της Βέροιας