Δευτέρα, 18 Ιαν, 2021

  •  ΣΧΟΛΙΟ ΤΟΥ ΓΡΑΦΕΙΟΥ ΤΥΠΟΥ ΤΟΥ ΚΚΕ ΓΙΑ ΤΟ ΑΝΟΙΓΜΑ ΤΩΝ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΩΝ
  • Ρυθμίσεις λειτουργίας των Λαϊκών  Αγορών του Δήμου Βέροιας      (Κοινότητας  Βέροιας Αγίου Γεωργίου  Μακροχωρίου)
  • Επιστολή Καλαϊτζίδη σε Μπεκατώρου
  • 100 χρόνια Εθνικό Θέατρο
  • Το αίτημα της ενίσχυσης των βαμβακοπαραγωγών από την Φρ. Καρασαρλίδου στο νέο Υπουργό
  • Βέροια: Rapid test στο προσωπικό των παιδικών σταθμών του δήμου
 ΣΧΟΛΙΟ ΤΟΥ ΓΡΑΦΕΙΟΥ ΤΥΠΟΥ ΤΟΥ ΚΚΕ ΓΙΑ ΤΟ ΑΝΟΙΓΜΑ ΤΩΝ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΩΝ 1 Ρυθμίσεις λειτουργίας των Λαϊκών  Αγορών του Δήμου Βέροιας      (Κοινότητας  Βέροιας Αγίου Γεωργίου  Μακροχωρίου)2 Επιστολή Καλαϊτζίδη σε Μπεκατώρου3 100 χρόνια Εθνικό Θέατρο4 Το αίτημα της ενίσχυσης των βαμβακοπαραγωγών από την Φρ. Καρασαρλίδου στο νέο Υπουργό5 Βέροια: Rapid test στο προσωπικό των παιδικών σταθμών του δήμου6

Το Σχόλιο της Ημέρας

 Η στήριξη της Σοφίας Μπεκατώρου είναι μια πράξη αυτονόητη

Η στήριξη της Σοφίας Μπεκατώρου είναι μια πράξη αυτονόητη, στην οποία δεν χωρούν "ναι μεν, αλλά". Εξίσου αυτονόητη θα πρέπει να είναι και η ολόπλευρη προστασία με ευθύνη του κράτους των αθλητριών, των νέων κοριτσιών, που παραμένουν εκτεθειμένα σε κάθε είδους πιέσεις και κινδύνους, ειδικά στο πλαίσιο ενός "αθλητισμού" που βυθίζετα... Περισσότερα

Παρέμβαση της Νίκης Τσιλιπάκου στην παρουσίαση του βιβλίου «Σχεδίας Μνήμης» στη Θεσσαλονίκη

Τελευταία ενημέρωση από Η Άλλη Άποψη

* Η Νίκη Τσιλιπακου είναι Διευθύντρια του Μουσείου Βυζαντινού Πολιτισμού Θεσσαλονίκης

Η ενασχόληση με τη μνήμη μέσω της καθιέρωσης επετειακών εορτασμών, τελετών, ίδρυσης μνημείων και μουσείων έχει λάβει τα τελευταία χρόνια τεράστιες διαστάσεις και περιγράφεται πλέον ως «κύμα μνήμης», «βιομηχανία μνήμης», κ.λ.π.

Κατά μία άποψη (Nora 1989,7) μιλάμε τόσο πολύ για τη μνήμη, επειδή αυτή δεν υπάρχει πια, επειδή δεν υπάρχουν «περιβάλλοντα μνήμης». Γι’ αυτόν τον λόγο κατασκευάζονται «τόποι μνήμης», οι οποίοι προσελκύουν το ενδιαφέρον μας. Τόποι, στους οποίους καταφεύγει η μνήμη, τόποι που μας δίνουν την αίσθηση της συνέχειας, όπως είναι ο χώρος ενός Μουσείου (Μπενβενίστε 1998,32). Το Μουσείο είναι ένας κατεξοχήν τόπος μνήμης, ένας χώρος αποθησαύρισης της πολιτισμικής μνήμης και κυρίως τόπος εγγραφής και αναπαραγωγής της συλλογικής μνήμης, ενώ αποτελεί παράλληλα και τόπο διατήρησης και μεταβίβασης-μετάδοσης αυτής της μνήμης. Οι εκθέσεις, ιδιαίτερα, ενός Μουσείου εντάσσονται στα βασικά πολιτισμικά εργαλεία, μέσω των οποίων οι συλλογικότητες μεταδίδουν τη μνήμη (Wertsch 2002). Κάθε έκθεση είναι μια αναπαράσταση που διαμεσολαβείται μέσω επιλεγμένων ερμηνευτικών μέσων, βασισμένων κυρίως στον λόγο και στην εικόνα, άλλοτε και στον ήχο.

Στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού, στη Θεσσαλονίκη, τα τελευταία χρόνια προσπαθούμε να επικοινωνήσουμε με το ευρύτερο κοινό διοργανώνοντας διάφορες δράσεις, όπως περιοδικές εκθέσεις, εκπαιδευτικά προγράμματα, εκδηλώσεις λόγου και τέχνης, οι οποίες ανακαλούν τη μνήμη και αναδεικνύουν το ρόλο ενός σύγχρονου Μουσείου στην ανάπτυξη της κοινωνίας, ως εμπνευστή  και κινητήρια δύναμη της δημοκρατίας, της εκπαίδευσης και της δια βίου μάθησης, το Μουσείο ως φωνή με αιτία για τα σύγχρονα ζητήματα που απασχολούν τον άνθρωπο.

Με την επαγγελματική μου λοιπόν ιδιότητα, της Διευθύντριας του Μουσείου Βυζαντινού Πολιτισμού Θεσσαλονίκης, ενός Δημόσιου Μουσείου, αλλά και ως αναγνώστης προσκλήθηκα να μιλήσω για τη συλλογή διηγημάτων με τίτλο «Σχεδία Μνήμης» του αγαπητού φίλου Αλέκου Χατζηκώστα.  

Η έκδοση σε μικρό, εύχρηστο σχήμα φέρει έγχρωμο εξώφυλλο που αναπαράγει εικαστικό έργο, πρωτότυπη δημιουργία της Κυριακής Παπαστεργίου, ειδικά για το βιβλίο του Αλέκου. Ήδη από το εξώφυλλο και τον τίτλο του βιβλίου μπορεί ο αναγνώστης να αντιληφθεί όχι μόνο το περιεχόμενο αλλά και το στόχο του συγγραφέα. Να ιχνηλατήσει, να μαντεύσει την προσωπικότητά του.

Σχεδία Μνήμης. Μνήμη. 

Σχεδία, αυτοσχέδια κατασκευή

Σχεδία, σχέδια, σχέδιο δράσης

Αγωνία καταγραφής

Ανάγκη φυγής από τη λήθη, τη λησμονιά

Αθανασία

Πάνω στη σχεδία, κλειστό σεντούκι. Καλά φυλαγμένο ότι πιο πολύτιμο για το συγγραφέα, ότι επιλεγμένο που δεν πρέπει να χαθεί.

Η σχεδία με φόντο τον ανήσυχο ορίζοντα, πάνω σε ταραγμένη θάλασσα, αφρισμένη. Κινούμενο το στοιχείο της φύσης. Ροή, τα πάντα ρει. (βλ.  σ. 16 «η ιστορία δεν επαναλαμβάνεται»)

Οδηγός της σχεδίας, κινητήριος μοχλός το κόκκινο πανί. Η ιδεολογία του. Ο ίδιος ο Αλέκος. Πανί, κόκκινο μισοφέγγαρο. Πριν τη γέμιση και προς τη χάση. Ο κύκλος της ζωής. Σε όλη του τη ζωή, στα γραφόμενά του, στα διηγήματά του, στην ηλεκτρονική του διεύθυνση, το κόκκινο.

Με τη λησμονιά αντιπαρατίθεται και παλεύει ήδη από το 1ο διήγημα. Χαρακτηριστική η φράση: «η ιεροτελεστία της λησμονιάς» (σ. 12)

Πάντα ο Αλέκος άκουγε και ακούει την καρδιά του και τα πιστεύω του. Αυτά τον οδηγούν. Ο λαός έχει σημασία, τα θέλω του, οι ανάγκες του και όχι τα κλισέ ή η στρατευμένη στείρα λογική ενός κόμματος (σ. 11: «στην παρέα χωρούσαν όλες οι ομάδες, όλα τα μουσικά γούστα, αρκεί να ήταν λαϊκά»). Η μουσική για τον Αλέκο είναι κάτι πολύ αγαπητό και αυτό φαίνεται και  στο συγκεκριμένο έργο του. Η μουσική δεν έχει σύνορα, δεν γνωρίζει φραγμούς, μιλά στην ψυχή (σ. 13: «Άρε Στέλιο, πώς ενώνεις»), αλλά συνάμα παροτρύνει, ενθαρρύνει για ξεσηκωμό, για αγώνες, για μη υποταγή, είναι τελικά κι αυτή στρατευμένη. Μέσω της ιστορίας παροτρύνει τα ανάλογα και για τη σύγχρονη εποχή (σ. 80: «Το παρακάτω τραγούδι….οτι ακόμη η γη γυρίζει»)

Η επιθυμία για ενότητα, για κοινούς αγώνες διαποτίζει το έργο του (σ. 12: «Εγώ το έβαλα για να συμφιλιωθούμε») / (σ. 104: «Σε τίποτε…..ο άνθρωπος»). Η αναγκαιότητα του διαρκούς αγώνα («ΛΟΤΤΟ»: «δεν αφήνουμε τα πράγματα στην τύχη»). Στρατευμένος στη δίψα, στην αναζήτηση της αλήθειας και στην αφύπνιση του λαού («Το Χρέος»). Ευαίσθητος στην αποκατάσταση της αλήθειας – να πάρει απαντήσεις – να αναπαυτεί η συνείδηση.

Ο έρωτας και η γυναίκα, μητέρα, αγαπημένη, σύντροφος, συναγωνίστρια, παίζουν καθοριστικό επίσης ρόλο στο έργο του. Παρούσα η γυναίκα στα επτά από τα εννιά διηγήματα, χωρίς να λείπει με λιγότερο άμεσο τρόπο από τα υπόλοιπα («Το πραξικόπημα», «Το χρέος», «Η ντισκοτέκ», «Σώπα όπου να’ ναι θα σημάνουν οι καμπάνες», «Βρέχει πάνω απ’ το Σαντιάγο», «Η Κυριακή της Ορθοδοξίας»,  «C’ est la vie», το «ΛΟΤΤΟ»).

Παράλληλα στο έργο του Αλέκου κυριαρχεί η αίσθηση του «χιούμορ», η οποία χαρακτηρίζει και ον ίδιο ως προσωπικότητα, η οποία αρκετές φορές εμπεριέχει και τη σάτιρα. (σ. 14: «Προτείνω η συνάντησή μας….Καζαντζίδης»)/ (σ. 15 «Προτάσεις….παρευρισκόμενους……») / (σ. 98: «Να πώς η ταξική πάλη…. και τα θύματά της»). Στον αντίποδα η συγκίνηση (σ. 17-18: «Φτάνοντας….Ε.Κ.Ο.Ν. ΣΤΕΛΙΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΙΔΗΣ») / (σ. 56: «Για πρώτη φορά….μια ώρα νωρίτερα») / (σ. 68: «Σου στέλνω μόνο το εξώφυλλο…καρδιά μου») κάνοντας χρήση, σε απλουστευμένη βέβαια μορφή, στοιχείων της αρχαίας τραγωδίας (σ. 121: «Αν θα βρεις….c’ est la vie», στοιχείο έκπληξης, λύση, από μηχανής θεός, λύτρωση, αποκατάσταση αλήθειας). Τα παιχνίδια της ζωής, οι συμπτώσεις, το πεπρωμένο, το μυστήριο ελκύουν το συγγραφέα να τα πραγματευτεί και ταυτόχρονα τον αναγνώστη. Στοιχεία από το παρελθόν που μπλέκονται με το παρόν. Είναι ικανός στον τομέα αυτόν, καθώς διαθέτει τα απαραίτητα εφόδια από την ενασχόλησή του με την ιστορία και την πολυετή κριτική του γραφή (εφημερίδα, ιστορικά βιβλία, λογοτεχνία εμπνευσμένη και βασισμένη στην ιστορία και στην ιστορική, συλλογική μνήμη).

Όλα τα παραπάνω είναι τα βασικά εργαλεία της γραφής του Αλέκου. Όλα στην υπηρεσία της διατήρησης της μνήμης, της αποκατάστασης της αλήθειας, της αναπαραγωγής ή καλύτερα της παραγωγής εκ νέου μιας συλλογικής μνήμης.  Σύμφωνα και με τον Maurice Halbwachs, «οι αναμνήσεις ενός ατόμου δεν μπορούν να υπάρξουν ανεξάρτητα από το κοινωνικό πλαίσιο, μέσα στο οποίο κινείται» (οικογένεια, θρησκευτική κοινότητα, κοινωνική τάξη). «Η ατομική μνήμη είναι τμήμα ή εκδοχή της συλλογικής μνήμης» (1992). Το οικείο και ευρύτερο περιβάλλον του Αλέκου διαχρονικά είναι εκείνο που καθόρισε το είδος των αναμνήσεών του. Μέσα από το έργο του επικοινωνεί με τον αναγνώστη το τι αποφασίζει να μην ξεχάσει και το πώς αυτό θέλει να το διαμορφώσει για την υστεροφημία αυτού και της κοινωνικής ομάδας - τάξης, την οποία πιστεύει ότι αυτός εκπροσωπεί. Διότι από πολιτισμική άποψη, γράφει ο Shanken (2004), «η μνήμη είναι ένα κοινωνικό συμβόλαιο, μια συνεχής διαπραγμάτευση μεταξύ των ανθρώπων σε σχέση με το τι αποφασίζουν να μην ξεχάσουν και πώς το διαμορφώνουν για την υστεροφημία τους». Ο συγγραφέας με το έργο του φροντίζει ώστε να υπάρχει συνέχεια ση συλλογική μνήμη της κοινωνικής ομάδας που αισθάνεται ότι εκπροσωπεί σε αντίθεση με τις αντί - μνήμες των άλλων κοινωνικών ομάδων. Φροντίζει να αποκαθιστά τη λειτουργία της μνήμης αυτής που είναι να διατηρεί τη συνοχή μιας ομάδας και να διασφαλίζει την ταυτότητά της (Μαντόγλου 2005)  [Βλ. αντι – μνήμη του Frucault που τονίζει τις ασυνέχειες, όχι μόνο ανάμεσα στις εποχές, αλλά και ανάμεσα στις μνήμες διαφορετικών ομάδων (Μπενβενίστε 1999)].

Ο Αλέκος για τη διατήρηση της μνήμης χρησιμοποιεί όλα τα μέσα που διαθέτει ή συνηθίζει να ερευνά, κείμενα, φωτογραφίες, αρχειακό υλικό, ενώ η μεταβίβαση αυτής γίνεται μέσω του προφορικού και γραπτού λόγου, καθώς και των ΜΜΕ, των οποίων επίσης είναι ιδιοκτήτης. Το έργο του γίνεται η «αναμνηστήρια αφήγηση που ανακατασκευάζει και επανερμηνεύει κάθε φορά ανάλογα με τα πολιτισμικά περικείμενα» (Van Dijck 2007). Αυτή η νέα αφήγηση είναι μια νέα κατασκευή, μια αναπαράσταση. Είναι ο ίδιος ο Αλέκος. Είναι η κοσμοθεωρία του. Είναι το έργο του είναι η ζωή η δική του.

Βιβλιογραφία: Α. Γκαζή, Διαδράσεις της μνήμης στο Μουσείο, Ίρις, μελέτες στη μνήμη της καθηγήτριας Αγγελικής Πιλάλη – Παπαστεργίου (επιμ. Ν. Μερούσης, Ευ. Στεφανή, Μ. Νικολαΐδου), Θεσσαλονίκη 2010, σσ. 345-361

 

Έχει διαβαστεί 584 φορές

Σχόλια

  • Δεν υπάρχουν σχόλια για αυτό το άρθρο.
 
Παρακαλώ περιμένετε...

Δεν σας επιτρέπεται η υποβολή σχολίων. Παρακαλούμε συνδεθείτε.

Αναζήτηση

advertisement
advertisement

Το βιβλιοχαρτοπωλείο «EΠΙΚΑΙΡΟ» κοντά σας με υπηρεσία Delivery!

advertisement
advertisement
advertisement
advertisement

Το βιβλιοχαρτοπωλείο «ΗΛΙΟΤΡΟΠΙΟ» κοντά σας με υπηρεσία Delivery!

advertisement

Συνέντευξη με την πρέσβειρα της Κούβας Zelmys María Domínguez Cortina

«Άτιμη Ασφαλιστική»

Από την εκδήλωση της "ΑΛΛΗΣ ΑΠΟΨΗΣ" στο Foyer στη Βέροια(27/12/19)

 

Οι ερωτήσεις της "ΑΛΛΗΣ ΑΠΟΨΗΣ" προς την Έφη Αχτσιόγλου

 

advertisement
advertisement
advertisement
advertisement
advertisement
advertisement

Ο Καιρός στη Βέροια



Ο καιρός τώρα

Μερική λιακάδα
Μερική λιακάδα
Θερμοκρασία 0 °C
Άνεμος ΒΒΔ 2-4 μποφόρ

Δευτέρα, 18 Ιανουαρίου

Περιοδικά σύννεφα
Περιοδικά σύννεφα
Θερμοκρασία -7 ως 0 °C
Άνεμος ΑΝΑ 2-4 μποφόρ

Τρίτη, 19 Ιανουαρίου

Λιακάδα
Λιακάδα
Θερμοκρασία -4 ως 4 °C
Άνεμος ΝΝΑ 1-2 μποφόρ

Ποιός είναι online

Έχουμε online 199 επισκέπτες και 0 μέλη.