Παρουσιάστηκε το βιβλίο του Βασίλη Ασβεστά: ‘’Τα παιχνίδια του Ανατολικού Πόντου και του Κυβερνείου του Καρς κατά την περίοδο 1880 με 1923’’

Στην κατάμεστη αίθουσα του ΜΑΣ «Η ΚΑΛΛΙΘΕΑ» παρουσιάστηκε το απόγευμα της τετάρτης 15/3 το βιβλίο Βασίλη Ασβεστά: ‘’Τα παιχνίδια του Ανατολικού Πόντου και του Κυβερνείου του Καρς κατά την περίοδο 1880 - 1923’’.

Μεταξύ των παρευρισκόμενων ήταν: Οι αντιδήμαρχοι Α. Τσαχουρίδης και Κ. Γρηγοριάδης, ο πρόεδρος της ΑΝΗΜΑ Θ. Τεληγιαννίδης, ο πρόεδρος του ΚΑΠΑ (και υποψήφιος βουλευτής με το ΠΑΣΟΚ) Θ. Δέλλας, οι υποψήφιοι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ Α. Μαρκούλης και Π. Τσαπαρόπουλος, του ΠΑΣΟΚ Ν. Τσαμήτρος, του ΚΚΕ Γ. Τσαναξίδης, της «Ελληνικής Λύσης» Β. Κοτίδης, ο δημοτικός σύμβουλος Κ. Θεοδωρίδης, ο δημοτικός σύμβουλος Γ. Γουλτίδης κ.α

Για το βιβλίο μίλησε η Ευγενία Καβαλλάρη πρόεδρος του Συνδέσμου Φιλολόγων νομού Ημαθίας και ο ίδιος ο συγγραφέας που αναφέρθηκε στο πώς προέκυψε το βιβλίο (κυκλοφορεί πλέον σε β’ επαυξημένη έκδοση) και συνομίλησε με τους παρευρισκόμενους.

Ολόκληρη η παρέμβαση της Ευγενίας Καβαλλάρη

Ο Βασίλης Ασβεστάς, ακάματος  υπηρέτης και ερευνητής του ποντιακού πολιτισμού με το βιβλίο του ‘’Τα παιχνίδια του Ανατολικού Πόντου και του Κυβερνείου του Καρς κατά την περίοδο 1880-1923’’ παραδίδει στο αναγνωστικό κοινό μια σημαντική λαογραφική μελέτη, στη οποία προσεγγίζει το παιχνίδι ως διαχρονικό, πολιτισμικό στοιχείο των Ελλήνων του Πόντου. Συμβάλλει   ταυτόχρονα με αυτόν τον τρόπο και στην έρευνα και μελέτη συνολικά του λαϊκού πολιτισμού των Ελλήνων εντός και εκτός του Ελλαδικού χώρου, καθώς διευκολύνει τη δυνατότητα συσχετίσεων και παραλληλισμών των παιχνιδιών μέσα στη συγχρονία και στη διαχρονία του Ελληνισμού, ώστε να διεξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα για τις κοινωνικές, οικονομικές συνθήκες μέσα στις οποίες λειτούργησαν και αναπόφευκτα τις αντανακλούν. Μια τέτοια μελέτη σε βάθος του λαϊκού πολιτισμού οδηγεί στην αναγκαία αυτογνωσία για το σήμερα.

Ο συγγραφέας με επίπονη και πολύχρονη προσπάθεια συνέλεξε και κατέγραψε τα παιχνίδια που αποτελούν ΄΄κατά παράδοσιν πράξεις του βίου’’ και όχι αυτές που οφείλονται  ‘’εις την ανατροφήν και την μόρφωσιν΄΄(Λίνος Πολίτης) από βιβλιογραφικές πηγές, αλλά το αξιοσημείωτο, από αφηγήσεις ενήλικων πληροφορητών που αποτελούν βιώματα ή επιβιώματα. Το παιχνίδι όμως συνδέεται με τη εκπαίδευση και τη κοινωνικοποίηση και θεωρείται μηχανισμός διατήρησης της κοινωνικής συνοχής μέσω της αναπαραγωγής των υφιστάμενων αξιών ,ικανοτήτων και πεποιθήσεων. Με βάση τη θεώρηση αυτή το πολύτιμο υλικό του παρόντος βιβλίου προσφέρεται για εμβάθυνση στα χαρακτηριστικά της ποντιακής κοινότητας κατά την συγκεκριμένη περίοδο ,καθώς στη ιστορική και κοινωνιολογική της ,ανθρωπολογική προσέγγιση.

Ο Βασίλης Ασβεστάς δεν μένει μόνο στις συγχρονικές παρατηρήσεις του παιχνιδιού, αλλά χρησιμοποιεί και την ιστορική -κάθετη μέθοδο για να τα  συνδέσει με το συνολικό δίκτυο των φαινομένων του πολιτισμού. Αναλαμβάνει να αποδείξει τις  ομοιότητες που παρουσιάζουν τα παιχνίδια ως λαογραφικά φαινόμενα με τις αντίστοιχες εκδηλώσεις των αρχαίων Ελλήνων, των Ελλήνων του Ελλαδικού χώρου της ίδιας εποχής, αλλά και μ’ αυτά που διατηρούν την παρουσία τους στο σύγχρονο περιβάλλον.

Επιπλέον αρετή της ανθολογίας αυτής είναι η ύπαρξη του βιωματικού στοιχείου και ο συνδυασμός του με στοιχειώδεις προϋποθέσεις της σύγχρονης κοινωνιολογικής έρευνας. Έτσι ο αναγνώστης διακρίνει το στοιχείο  της παιδικής κουλτούρας καθαυτής, τις ξεχασμένες εθιμικές πρακτικές και την αντανάκλαση παλιότερων κοινωνικών φαινομένων.

Με επιστημονική μεθοδολογία υιοθετείται ένα ταξινομικό σύστημα που κατηγοριοποιεί τα παιχνίδια με βάση το φύλο ,την ηλικία και τον αριθμό των συμμετεχόντων. Έτσι καταγράφονται παιχνίδια αγοριών έως την ηλικία των 7 ετών, 8-16 ετών ,και των κοριτσιών αντίστοιχα, αλλά και των ενηλίκων ανδρών και γυναικών.

Η  παραστατική ,γλαφυρή περιγραφή του συγγραφέα ταξιδεύει νοερά τον αναγνώστη στο Καρς στην Κερασούντα, Τραπεζούντα, Σάντα, Ατάπαζαρ, σε όλες τις περιοχές του Ανατολικού Πόντου και ζωντανεύει το Κοτζ, το Σκοινίν, τα Χαρτία, τα Χελιδονίσματα κ.α. Διαπιστώνουμε πως τα αγόρια επιδίδονταν σε παιχνίδια δύναμης, επιδεξιότητας, ταχύτητας, π.χ μουστέας (,μπουνιές), τα ξυλογάιδαρα . Τα κορίτσια έπαιζαν κυρίως με τα ‘’κούκλας΄΄, το Κιτσιχτίν (κουτσό),αγαπούσαν και τα παιχνοτράγουδα ,όπως το Τίμη Τίμη. Οι ενήλικες άνδρες στα βραδινά παρακάθια προτιμούσαν τα Χαρτία, το Σκάκι, την Τάμα,το Τζίτι κ.α. Στα ομαδικά παιχνίδια ,Τσάλτιγκα,Κορτσάσιν κ.α.,απομόνωναν τον τσουγούζ, τον ζαβολιάρη.

Και όσο για τα μικρά παιδιά διαβάζουμε πως η γιαγιά ήταν αυτή που τα επιτηρούσε και έπαιζε μαζί τους γι’αυτό και την προσφωνούσαν ΄΄Καλομάνα΄΄.

Τα συμπεράσματα που προκύπτουν είναι πως τα ποντιακά παιχνίδια αποτελούν συνέχεια της μακραίωνης ελληνικής παράδοσης. Πολλά δε έχουν τουρκικές ονομασίες με ελληνικό χαρακτήρα, είναι απολύτως προσαρμοσμένα στα ήθη των Ποντίων και έχουν δεχτεί επιρροές από τους πολιτισμούς των γειτονικών λαών. Οι Πόντιοι απολάμβαναν και χαίρονταν την κάθε στιγμή. Εκτιμούσαν ακόμη και το πιο ασήμαντο πράγμα, καθώς από αυτό μπορούσαν να επινοήσουν ένα παιχνίδι και να διασκεδάζουν με αυτό.

Η σύνδεση που προσφέρει η συμμετοχή στο παραδοσιακό παιχνίδι με τις τοπικές ,οικονομικές ,πολιτιστικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές συνθήκες ,οδηγεί στη ανάπτυξη ευχαρίστησης και πληρότητας, που αποτελούν τα βασικά συστατικά στοιχεία της ποιότητας ζωής. Η φύση των παραδοσιακών αυτών παιχνιδιών δημιουργεί σε ατομικό επίπεδο μια αίσθηση ΄΄ευ ζην΄΄ και ένα υποστηρικτικό περιβάλλον συνοχής της κοινωνίας. Ο πολυδιάστατος ρόλος των παραδοσιακών παιχνιδιών αυξάνει το βαθμό που ο κάθα άνθρωπος αντιλαμβάνεται και απολαμβάνει την ποιότητα ζωής μέσα στο κοινωνικό περιβάλλον στο οποί ζει.

Σχόλια

• Δεν υπάρχουν σχόλια για αυτό το άρθρο.

Δεν σας επιτρέπεται η υποβολή σχολίων. Παρακαλούμε συνδεθείτε.

Προηγούμενο άρθρο

«Ημερολόγιο Ψυχοθεραπείας» Το βιβλίο της συγγραφέως ψυχολόγου Κατερίνας Σιαμπάνη, θα παρουσιαστεί στη Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη της Βέροιας

Επόμενο άρθρο

Μίεζα: Το βασιλικό γυμνάσιο, ο Αλέξανδρος και ο Αριστοτέλης. Οι νέες ανακαλύψεις, μοχλός αειφορίας