Του Αλέκου Χατζηκώστα

Διάβασα ουσιαστικά «μονορούφι» της «Ματωμένης καρδιά» του Εμίλ Ζολά, ένα από τα άγνωστα και πρώιμα έργα του μεγάλου συγγραφέα και θα ήθελα να μοιραστώ ορισμένες σύντομες σκέψεις μου ως αναγνώστη μου, χωρίς να διεκδικώ δάφνες βιβλιοκριτικού.

Καταρχήν να τονίσω ότι αποτελεί ουσιαστικά εκδοτικό άθλο και αξίζουν συγχαρητήρια στις εκδόσεις «ατεχνως» γιατί ξαναέφερε στην επιφάνεια ένα έργο που είχε εκδοθεί στη χώρα μας το 1923 (!) και που είχε εκδοθεί στα γαλλικά το 1889. Μήπως τελικά είναι αυτός ο παράγοντας μειώνει την αξία του , μιας και αφορά παλιούς τρόπους γραφής του συγγραφέα με αρκετές αδυναμίες σε σχέση με το ώριμο έργο του; Ευθαρσώς απαντώ πώς όχι. Γιατί αφενός δείχνει και την πορεία ωρίμανσης του συγγραφέα (για όσους έχουν διαβάσει τα επόμενα έργα του) και αφετέρου γιατί και το ίδιο έχει σημαντική λογοτεχνική αξία.

Ένα πρώτο στοιχείο που διακρίνει κανείς στο συγκριμένο έργο είναι η λεπτομερής και σε βάθος ανάλυση συναισθημάτων που αποκτούν πανανθρώπινη σημασία, όπως καθήκον, αφοσίωση, αγάπη, ζωή και θάνατος κλπ. «…Η αγάπη του ξεχείλιζε και τον έπνιγε. Επί δώδεκα έτη είχε βάλει δυνατά τα χέρια του επάνω στη καρδιά του για να την εμποδίσει να χτυπά. Είχε αναλάβει το ρόλο της μηχανής, επερίμενε βουβός, ψυχρός, παθητικός…»

Το βιβλίο χαρακτηρίζεται ακόμη από μοναδικές περιγραφές, νατουραλιστικές,  του φυσικού περιβάλλοντος: «…θα έλεγε κανείς, ότι ένας ποταμός από γάλα είχε περάσει στη γόνιμη αυτή φύση. Η γη χωρις πτυχές, χωρίς βράχους έδινε άφθονα τη ζωή σε δένδρα που μεγάλωσαν ολόισα και δυνατά, σαν εύρωστα παιδιά. Και οι σειρές των ιτιών με γλυκιά κρυάδα, έλουζαν τα μακριά γκρίζα τους κλαδιά με μια γλυκιά κρυάδα, μες στα καθαρά νερά…»

Η υπόθεση ενδιαφέρουσα, με αρκετές ανατροπές, που πάντα δεν οδηγούν σε «κάθαρση» και «χάπυ εντ» όπως έχουμε συνηθίσει σε σύγχρονα λογοτεχνικά έργα.

Υπάρχουν πλήθος κοινωνικές αναφορές με στοιχεία κριτικής στην αριστοκρατία,  και στον τρόπο ζωής της καθώς και στα πρότυπα τα οποία υπήρχαν και τότε: «…Οι πλούσιοι έγιναν για να έχουν ερωμένες…πολύ περιορισμένη όταν επρόκειτο για πάθος και για αίσθημα, δείχνονταν πολύ έξυπνη όταν επρόκειτο για πάθος και για αίσθημα, δειχνόνταν πολύ έξυπνη όταν επρόκειτο να διαθέσει το σώμα της και την περιουσία της. Γι’ αυτό αντιπαθούσε την αριστοκρατία, τη τάξη στην οποία είχε γεννηθεί…»

Φυσικά ασκεί κριτική ακόμη τόσο στην τάξη της αριστοκρατίας, όσο και για το είδος του «κοινοβουλευτισμού» που ασκούσε, τότε: «…Αργότερα όταν ευρίσκετο στη άνθηση του πλούτου του, έχοντας υπό τας διαταγάς του κόσμο ολόκληρο εργατών, εξακολουθούσε τις φιλανθρωπικές αγορεύσεις του χωρίς να σκεφθεί ότι θα ήταν προτιμότερο να μιλεί λιγότερο και να αυξήσει τα ημερομίσθια. Αλλά και η ελευθερία και ο λαός ήταν γι’ αυτόν πράγματα αφηρημένα, που έπρεπε να τα αγαπά πλατωνικός…»

Επόμενος πρόκειται για ένα βιβλίο, βαθιά ανθρώπινο, που γεννά βαθειά συναισθηματία αλλά και ευρύτερες κοινωνικές σκέψεις.

 

πρώτη δημοσίευση atexnos.com

Σχόλια

• Δεν υπάρχουν σχόλια για αυτό το άρθρο.

Δεν σας επιτρέπεται η υποβολή σχολίων. Παρακαλούμε συνδεθείτε.