Κυριαρχία

Ηταν τέλη του περασμένου Οκτώβρη όταν ο Αμερικανός υπουργός Εσωτερικών και επικεφαλής του Συμβουλίου Ενεργειακής Κυριαρχίας των ΗΠΑ, Νταγκ Μπέργκαμ, έδινε μια αποκαλυπτική απάντηση για το πώς ο ενεργειακός πόλεμος είναι αξεχώριστος από τον ιμπεριαλιστικό πόλεμο που κλιμακώνεται μπροστά στα μάτια μας.

Οταν τον ρώτησαν για τον πόλεμο των «12 ημερών» με το Ιράν, αποκάλυψε ότι «πρόβες» για πλήγματα κατά του Ιράν σχεδιάζονται εδώ και δεκαετίες: «Οι πιλότοι μού είπαν ότι σχεδιάζουμε αυτήν την αποστολή τρεις φορές τον χρόνο, στα χαρτιά, εδώ και 22 χρόνια. Σκεφτείτε το - 22 χρόνια πίσω, πριν την επανάσταση του σχιστολιθικού στις ΗΠΑ. Τότε δεν είχαμε ενεργειακή κυριαρχία. Και αν ήσουν Πρόεδρος και ρωτούσες: "Μπορούμε να βομβαρδίσουμε το Ιράν; Και τι θα γίνει με την τιμή του πετρελαίου;" - τότε η απάντηση ήταν: "Θα έχουμε πρόβλημα. Εξαρτόμαστε από εισαγωγές. Και το Στενό του Ορμούζ είναι κρίσιμο για την παγκόσμια οικονομία". Το Ιράν θα μπορούσε να το κλείσει άμεσα.

Σήμερα, αν ο Πρόεδρος ρωτούσε: "Τι θα γίνει με την τιμή του πετρελαίου;" - η απάντηση είναι: "Τίποτα". Δεν παίρνουμε πλέον πετρέλαιο από το Ορμούζ. Αλλοι ανησυχούν, όχι εμείς (...) Αυτή είναι η ελευθερία και η ισχύς που έχεις όταν έχεις ενεργειακή κυριαρχία».

Πέντε μήνες μετά, με τη νέα επέμβαση κατά του Ιράν, την επέκταση του πολέμου σε όλη την περιοχή και την εμπλοκή δεκάδων χωρών, με τις πυραυλικές επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές και το «κλείσιμο» των Στενών του Ορμούζ - που επιβεβαιώνουν ότι ο ενεργειακός πόλεμος διεξάγεται πρώτα απ' όλα «επί του πεδίου» - οι «προφητείες» Μπέργκαμ διαβάζονται ακόμα πιο καθαρά...

Οι ενεργειακοί σχεδιασμοί των ΗΠΑ όχι μόνο δεν αποτελούν κάποια «παράλληλη συνιστώσα» των πολεμικών ευρωατλαντικών σχεδιασμών, αλλά κομμάτι τους, «όπλο» και εργαλείο στη μεγάλη μάχη για την πρωτοκαθεδρία στο ιμπεριαλιστικό σύστημα, που πληρώνουν οι λαοί με βαριές θυσίες. Αλλωστε, ενεργειακό και εμπορικό πόλεμο είχαμε πολύ πριν κορυφωθούν οι στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή.

Τους σχεδιασμούς αυτούς προσυπογράφει και η ελληνική κυβέρνηση, με το μάτι στραμμένο στα κέρδη εφοπλιστών, ενεργειακών και κατασκευαστικών ομίλων που εμπλέκονται στη μεταφορά, στις υποδομές, στις εξαγωγές Ενέργειας.

Λίγες μέρες μετά τις δηλώσεις Μπέργκαμ, με τη συναίνεση και των άλλων αστικών κομμάτων η κυβέρνηση υπέγραφε πανηγυρικά τις συμφωνίες για τον περιβόητο «Κάθετο Διάδρομο» που θα στέλνει αμερικανικό LNG στην Ανατ. Ευρώπη, με στόχο (και προϋπόθεση) την πλήρη «απεξάρτηση» της ΕΕ από το ρωσικό αέριο και την «εξάρτηση» από καύσιμα «Made in USA».

Πολύ γρήγορα επιβεβαιώνεται ότι ο ρόλος της Ελλάδας ως «πύλης εισόδου» και «γεωπολιτικού μεντεσέ» σ' αυτά τα σχέδια όχι μόνο δεν αποτελεί εγγύηση ασφάλειας και «σταθερότητας», όπως έλεγαν τότε, αλλά οδηγεί σε αναβάθμιση της εμπλοκής στους ανταγωνισμούς που οξύνονται, με καταστροφικές συνέπειες για τον λαό.

Γι' αυτό είναι τεράστια απάτη οι ισχυρισμοί της κυβέρνησης ότι δεν εμπλέκεται στον πόλεμο και ότι οι πολεμικές ανατιμήσεις στην Ενέργεια - και όχι μόνο - είναι «ουρανοκατέβατες» και εισαγόμενες, χωρίς δική της ευθύνη.

Τις τιμές εκτοξεύουν τα ενεργειακά σχέδια και οι ανταγωνισμοί από τη Μ. Ανατολή και την Ανατ. Μεσόγειο έως τη Βαλτική, όπως και όλα τα υπόλοιπα που συνθέτουν τη στρατηγική του κεφαλαίου, από το Χρηματιστήριο Ενέργειας και την απολιγνιτοποίηση έως το εμπόριο ρύπων και τη διασυνδεσιμότητα των δικτύων, που κάνει την ηλεκτρική ενέργεια εξαγώγιμο εμπόρευμα.

Αυτά τα «εθνικά συμφέροντα» των καπιταλιστών σπεύδουν να προστατέψουν οι φρεγάτες και τα F-16 που έστειλε η κυβέρνηση στην Κύπρο και στην Ανατ. Μεσόγειο, όπως και η φρεγάτα στην Ερυθρά Θάλασσα ή οι Patriot στη Σ. Αραβία.

Από τις ίδιες τις εξελίξεις επιβεβαιώνεται ότι η πάλη για μέτρα ουσιαστικής ενίσχυσης του λαϊκού εισοδήματος, αυξήσεις στους μισθούς, κατάργηση της φοροληστείας, πηγαίνει χέρι - χέρι με την πάλη ενάντια στην εμπλοκή της χώρας στον πόλεμο, συνολικά με την πάλη ενάντια στους «εθνικούς» στόχους του κεφαλαίου, που δεν αλλάζουν σε ιμπεριαλιστική «ειρήνη» και πόλεμο.

Μόνο στον δρόμο της σύγκρουσης με τα συμφέροντα και τις συμμαχίες του κεφαλαίου, που υπηρετούν όλες οι αστικές κυβερνήσεις, μπορεί ο λαός να πάρει ανάσες. Φτηνή Ενέργεια - ενεργειακή αυτάρκεια για τον λαό μπορεί να εξασφαλίσει μόνο η εξουσία και η οικονομία όπου θα είναι ο «κυρίαρχος» ο ίδιος, στη βάση της κοινωνικοποιημένης παραγωγής και της ανάπτυξης αμοιβαία επωφελών σχέσεων με όλους τους γείτονες λαούς.

Αναδημοσίευση από τη στήλη «Η Άποψή μας» του «Ριζοσπάστη», Πέμπτη 2 Απρίλη 2026

Προηγούμενο άρθρο

Στο στόχαστρο ο «εχθρός λαός»

Επόμενο άρθρο

Κρίκος στη συγκάλυψη