Στέγη ως εμπόρευμα

Μόνο την τελευταία 5ετία οι τιμές των ακινήτων έχουν αυξηθεί μεσοσταθμικά κατά 50% - 60% και τα ενοίκια κατά 35% - 45%.

Τα στοιχεία αυτά δεν είναι αποκαλυπτικά μόνο για το πώς η στέγη - εμπόρευμα ροκανίζει το λαϊκό εισόδημα σε συνθήκες μεγάλης ακρίβειας (είτε ως ενοίκιο, είτε ως δόση σε στεγαστικό δάνειο), αλλά και για τον εφιάλτη που ζουν αυτές τις μέρες χιλιάδες νοικοκυριά που αναζητούν φοιτητική στέγη για τα παιδιά τους.

Το κόστος της στέγης είναι μεγάλος βραχνάς για τη λαϊκή οικογένεια. Συνεχίζει όμως να τροφοδοτεί την κερδοφορία κατασκευαστικών και τραπεζικών ομίλων, με τη στήριξη του κράτους, που παρουσιάζει ως βοήθεια τάχα για τα νοικοκυριά τα διάφορα επιδοτούμενα προγράμματα δανεισμού από τις τράπεζες για την αγορά κατοικίας.

Τις προηγούμενες μέρες, για παράδειγμα, ολοκληρώθηκε το περίφημο «Σπίτι μου 2», που χρηματοδοτήθηκε από το Ταμείο Ανάκαμψης. Το πρόγραμμα προβλέπει την επιδότηση ενός μέρους των επιτοκίων για στεγαστικό δάνειο από τις τράπεζες. Δεν είναι τυχαίο ότι η κυβέρνηση ξεκινάει την αποτίμησή του από το γεγονός ότι έπεσαν στην αγορά 2,15 δισ. για αγοραπωλησίες ακινήτων!

Τα 14.000 και πλέον νοικοκυριά που συμμετείχαν στο πρόγραμμα έχουν ξεκινήσει μια κούρσα 30ετίας για την εξυπηρέτηση ενός δανείου που κατά 50% θα το αποπληρώσουν έντοκα.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Οικονομίας, 2 στους 3 «ωφελούμενους» του προγράμματος είχαν ετήσιο εισόδημα έως 24.000 ευρώ (το πρόγραμμα απευθυνόταν ούτως ή άλλως σε εισοδήματα που είναι αποκλεισμένα από τα «κριτήρια» των τραπεζών). Το μέσο ύψος των δανείων ήταν λίγο πάνω από 120.000 ευρώ, ενώ το 10% της συνολικής αξίας καλύφθηκε από δικά τους χρήματα. Ενας πρόχειρος υπολογισμός φανερώνει τι μέρος του εισοδήματος θα καταπίνει η εξυπηρέτηση του δανείου, χωρίς να υπολογίζονται οι τόκοι για το κομμάτι των τραπεζών.

Επιβεβαιώνεται για άλλη μια φορά ότι είναι μάταιο για τον λαό να αναζητεί στην καπιταλιστική αγορά λύσεις σε αδιέξοδα που προκαλεί η ίδια η λειτουργία της. Η στέγη - εμπόρευμα είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα. Οπως είναι μάταιο να εναποθέτει τις ελπίδες του για μέτρα ανακούφισης από το κόστος της στέγης στην πολιτική και στο κράτος που στηρίζουν με κάθε τρόπο την καπιταλιστική κερδοφορία.

Κέρδη και λαϊκές ανάγκες δεν συναντιούνται πουθενά... Με τα κρατικά και ευρωπαϊκά προγράμματα, στο τέλος της ημέρας κερδισμένοι βγαίνουν ξανά οι τράπεζες, τα μονοπώλια του real estate και οι κατασκευαστικοί όμιλοι. Χαμένοι είναι οι χιλιάδες βιοπαλαιστές, στην πλειοψηφία τους νέα ζευγάρια, που προσπαθούν να βάλουν ένα κεραμίδι πάνω από το κεφάλι τους και καταλήγουν όμηροι στα γκισέ των τραπεζών. Μια νέα γενιά υπερχρεωμένων νοικοκυριών και «κόκκινων» δανείων γεννιέται...

Στην ίδια ακριβώς κατεύθυνση κινούνται οι προτάσεις και όλων των άλλων κομμάτων, επιβεβαιώνοντας και εδώ το κοινό τους πρόγραμμα. Οι διαφορές τους είναι στο πώς βαφτίζει ο καθένας την επιδότηση στα μονοπώλια («προσιτή κατοικία», ΣΔΙΤ κ.λπ.) και πώς την παρουσιάζει ως δήθεν παροχή στα λαϊκά στρώματα. Είναι τόσο προβλέψιμες οι προτάσεις τους, που ο ένας κατηγορεί τον άλλο ότι κλέβει από το πρόγραμμά του!

Αυτό δεν σημαίνει βέβαια ότι τους αφήνει αδιάφορους το πρόβλημα της στέγης, που οξύνεται στην Ελλάδα και σε όλη την Ευρώπη. Τους απασχολεί στο πλαίσιο της συνολικότερης λειτουργίας και σταθερότητας του συστήματος, επειδή συνδέεται άμεσα με την εργασία, το εισόδημα, αλλά και τη λαϊκή δυσαρέσκεια που μεγαλώνει. Τα μέτρα που προτείνουν όμως έχουν ως προαπαιτούμενο να είναι «κοστολογημένα» και να μην απειλούν τη δημοσιονομική «ευστάθεια», που όλοι εγγυώνται. Γι' αυτό δεν ανακουφίζουν τον λαό και ανακυκλώνουν τα αδιέξοδα.

Μόνο σε σύγκρουση με αυτήν την πολιτική μπορεί ο λαός να διεκδικήσει ανάσες, να ανοίξει δρόμο προοπτικής για σύγχρονη και φτηνή κατοικία.

Σε έρευνες σε πρώην σοσιαλιστικές χώρες, η πλειοψηφία που συνεχίζει να νοσταλγεί τον σοσιαλισμό ξεχωρίζει ως κριτήριο την παροχή δωρεάν κατοικίας από το κράτος της εργατικής εξουσίας. Εκεί η στέγη ήταν πραγματικά κοινωνικό αγαθό, επιβεβαιώνοντας και σήμερα ότι προϋπόθεση για να ευημερεί ο λαός είναι να ανατρέψει το σάπιο σύστημα του κέρδους και της κοστολογημένης συντριβής των σύγχρονων αναγκών του...

Αναδημοσίευση από τη στήλη «Η Άποψή μας» του «Ριζοσπάστη», Παρασκευή 4 Σεπτέμβρη 2026 

Επόμενο άρθρο

Όλοι το Σάββατο στο συλλαλητήριο στη ΔΕΘ . Καμία θυσία για τα κέρδη και τους πολέμους τους