Το άρχον συγκρότημα εξουσίας σήμερα

Γράφει ο Σίμος Ανδρονίδης, υποψήφιος διδάκτορας ΑΠΘ

  Η εποχή της βαθιάς και πολυεπίπεδης οικονομικής-καπιταλιστικής κρίσης μετασχηματίζει τα «όρια» και τις επιδιώξεις του αστικού συγκροτήματος εξουσίας. Η κοινωνική, πολιτική και εκλογική απίσχνανση των δύο κομμάτων εξουσίας, (και ιδιαίτερα του ΠΑΣΟΚ) μετέβαλλε και το εύρος των κοινωνικών συμμαχιών της άρχουσας τάξης. Πλέον, το κράτος και οι μηχανισμοί του λειτουργούν ως το οιονεί «κόμμα» της αστικής τάξης, ως ο δομικός «χώρος» διασφάλισης και θωράκισης των οικονομικών και πολιτικών συμφερόντων της. Στον «χωροχρόνο» της οικονομικής κρίσης, στον «χωροχρόνο» τη κρίσης πολιτικής εκπροσώπησης η πολιτική και οικονομική κυριαρχία της αστικής τάξης «φιλτράρεται» και αναπαράγεται μέσω του κράτους και των μηχανισμών του.

 Έτσι, παρατηρούμε και μία δομική μετατόπιση προσίδιας υπεράσπισης συμφερόντων  από τα πολιτικά κόμματα (Ν.Δ-ΠΑΣΟΚ) στο κράτος. Βέβαια, το κόμμα της Νέας Δημοκρατίας μετά από την σημαντική μείωση της πολιτικής και εκλογικής του επιρροής λειτουργεί περισσότερο «καθαρά» ως πολιτική συσσωμάτωση υπεράσπισης των αστικών συμφερόντων.

 Το 22,71% που απέσπασε το κόμμα της Ν.Δ στις πρόσφατες Ευρωεκλογές, καταδεικνύει την περαιτέρω μείωση της επιρροής της στον «κόσμο» της μισθωτής εργασίας και την ταυτόχρονη άνοδο μίας έντονης πλέον «αστικής ταξικότητας» της ψήφου που κατευθύνθηκε προς την Συντηρητική παράταξη. Είναι προφανές ότι για να μπορέσει το αστικό συγκρότημα εξουσίας να υπερβεί «ολικά» την οικονομική κρίση και τις συνέπειες της, χρειάζεται την εκ νέου συγκρότηση κοινωνικών συμμαχιών.

Η Μεταπολιτευτική κοινωνική συμμαχία της αστικής τάξης με μικροαστικές κοινωνικές τάξεις όρισε το πολιτικό, προγραμματικό και ιδεολογικό πλαίσιο και «περιεχόμενο» της Μεταπολίτευσης, κάτι που έγινε ιδιαίτερα αισθητό ιδίως από την δεκαετία του 90’ και έπειτα. Αυτή η ευρύτερη κοινωνική συμμαχία διασφάλισε ταυτόχρονα την πολιτική και οικονομική κυριαρχία της αστικής τάξης, επιτρέποντας όμως και την απόσπαση κοινωνικών και πολιτικών δικαιωμάτων, ιδιαίτερα την πρώιμη  δεκαετία του 80’.

 Και σε αυτό το πλαίσιο δεν πρέπει να ξεχνάμε και την παρουσία του εργατικού παράγοντα, ο οποίος και μετέβαλλε τον  συσχετισμό δύναμης μεταξύ κεφαλαίου-εργασίας. Από το 2012 και έπειτα, (μετά την δημιουργία της τρικομματικής κυβέρνησης) αυτή η κοινωνική συμμαχία αρχίζει να αποδομείται, κύρια λόγω της προσίδιας «φτωχοποίησης» ενός σημαντικού τμήματος των μεσαίων και μικροαστικών κοινωνικών στρωμάτων. Η αυξανόμενη φορολογία, η μείωση μισθών και συντάξεων που επηρεάζει και τους μικρομεσαίους αυτοαπασχολούμενους, η εφαρμογή πολιτικών που τείνουν να υπερασπίζουν τα συμφέροντα συγκεκριμένων μερίδων του κεφαλαίου (εμπορικό κεφάλαιο) έχουν εξωθήσει μεγάλα τμήματα της μικροαστικής τάξης στο περιθώριο.

Οι «τάξεις-στηρίγματα» της αστικής τάξης είναι απαραίτητες στο βαθμό που ενσωματώνονται οργανικά και αρμονικά στον καταμερισμό μεταξύ κεφαλαίου-εργασίας ενώ, την ίδια στιγμή, παρέχουν στο άρχον συγκρότημα εξουσίας το απαραίτητο επίχρισμα «λαϊκής» νομιμοποίησης.

 Η προσίδια δομική αποστοίχιση της μικροαστικής τάξης από τον αστικό συνασπισμό εξουσίας θα μπορούσε, υπό προϋποθέσεις, να διαμορφώσει τους όρους για μία ριζική μετατόπιση στο πεδίο του κοινωνικού, στο πεδίο των κοινωνικών συμμαχιών, προκαλώντας «ρωγμές» στον κεφαλαιοκρατικό τρόπο παραγωγής. Κάτι τέτοιο προϋποθέτει την συγκρότηση μίας ευρύτερης κοινωνικής συμμαχίας που θα περιλαμβάνει οργανικά το μπλοκ των λαϊκών-καταπιεσμένων τάξεων, εντός της οποίας σημαίνοντα ρόλο θα διαδραματίζει φυσικά η εργατική τάξη.

 Η απομάκρυνση των μεσαίων και μικροαστικών στρωμάτων από τα δύο πρώην μεγάλα κόμματα, (Ν.Δ-ΠΑΣΟΚ) μειώνει το εύρος και το «αντίκτυπο» του κοινωνικού και πολιτικού μετώπου της αστικής τάξης. Οι  ανακατατάξεις ισχύος που συντελούνται στο «εσωτερικό» του άρχοντος συγκροτήματος εξουσίας, λόγω και των συνεπειών της οικονομικής κρίσης, επηρεάζουν και τις προσπάθειες υπέρβασης της (σ.σ: της οικονομικής κρίσης) προς όφελος της.

 Σε αυτό το περιβάλλον, τείνει να εξελιχθεί σε ηγεμονική μερίδα της αστικής τάξης το τραπεζικό κεφάλαιο το οποίο και «κλείνει» και «ανοίγει» την «στρόφιγγα» της χρηματοδότησης κατά το δοκούν. Είναι χαρακτηριστικά το λόγια του πρώην διοικητή της Τραπέζης της Ελλάδος, Γιώργου Προβόπουλου, ο οποίος ανέφερε πως οι τράπεζες θα πρέπει να χρηματοδοτούν μόνο τις «υγιείς» και «βιώσιμες» επιχειρήσεις, προφανώς αφήνοντας εκτός του «κάδρου» της χρηματοδότησης και της παροχής ρευστότητας τις «μη-βιώσιμες» επιχειρήσεις, κάτι που θα οδηγήσει χιλιάδες μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις στο κλείσιμο. Η στήριξη που παρέχουν στο τραπεζικό κεφάλαιο η κυβέρνηση και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, μετατοπίζουν δομικά το συσχετισμό δύναμης και ισχύος στο εσωτερικό του άρχοντος συγκροτήματος εξουσίας, κάτι που συντελείται εις βάρος του παραδοσιακού βιομηχανικού κεφαλαίου, του οποίου πολλές επιχειρήσεις,  λόγω και της αποδιάρθρωσης της παραγωγικής βάσης της χώρας, αντιμετωπίζουν προβλήματα «επιβίωσης».

 Δίπλα στην ηγεμονική μερίδα της κυρίαρχης αστικής τάξης έχουν αναδυθεί και άλλες μη παραδοσιακές μερίδες, όπως το «ξενοδοχειακό-τουριστικό» κεφάλαιο, το οποίο, ενισχυμένο από την  κυβερνητική ρητορική (Τουρισμός: βαριά βιομηχανία της χώρας), καθώς και από τις κυβερνητικές πολιτικές που την ίδια στιγμή συμπιέζουν περαιτέρω την τιμή του εργατικού κόστους, έχει ενισχύσει σημαντικά την θέση και την επιρροή του. Ιδιαίτερα η αποδιάρθρωση των εργασιακών συνθηκών στα μεγάλα ξενοδοχεία αποτελεί ένα «δώρο» της κυβέρνησης στο «ξενοδοχειακό» κεφάλαιο.

Επίσης, πολύ σημαντικός παραμένει και ο ρόλος του εφοπλιστικού κεφαλαίου που διεκδικεί έναν πιο «ενεργό» ρόλο στο κοινωνικό και πολιτικό γίγνεσθαι της χώρας. (Βλ. την περίπτωση του Βαγγέλη Μαρινάκη).

 Η εργατική και ευρύτερα οι λαϊκές τάξεις οφείλουν να συγκροτήσουν το δικό τους κοινωνικό μέτωπο ανατροπής και υπέρβασης του κεφαλαιοκρατικού τρόπου παραγωγής. Το μπλοκ των λαϊκών-καταπιεσμένων τάξεων οφείλει να διαδραματίσει σημαίνοντα ρόλο στην απόκρουση των σκληρών αντιλαϊκών-αντεργατικών μέτρων, διεκδικώντας την υπέρβαση της κρίσης προς όφελος του. Η ευρύτερη και δυναμική κοινωνική λαϊκή συμμαχία αποτελεί προϋπόθεση για την οικοδόμηση και την συγκρότηση πολιτικών συμμαχιών οι οποίες και θα κληθούν να κάνουν πράξη το «όραμα» της αλλαγής τάξης στην εξουσία, και όχι το διαχειριστικό σχέδιο αλλαγής κόμματος στην εξουσία, το οποίο σχετίζεται με την περαιτέρω εμπέδωση των καπιταλιστικών-ιμπεριαλιστικών δεσμών. 

Σχόλια

• Δεν υπάρχουν σχόλια για αυτό το άρθρο.

Δεν σας επιτρέπεται η υποβολή σχολίων. Παρακαλούμε συνδεθείτε.

Προηγούμενο άρθρο

Σίγουρα κάποια αποκάλυψη θα είναι κοντά !

Επόμενο άρθρο

Η Αριστερά σήμερα