Του Αλέκου Χατζηκώστα*

Οι φοιτητικές εκλογές στις 13/5, οι προθέσεις της κυβέρνησης για αναθεώρησή του άρθρου 16 του Συντάγματος, το ξεκίνημα λειτουργίας ιδιωτικών «ΑΕΙ» (ουσιαστικά κολέγια…) αλλά και η ανακοίνωση 96 φοιτητικών συλλόγων ενάντια στην κατάργηση του, βάζουν ξανά για συζήτηση το όλο ζήτημα.

Η συγκυρία της συνταγματικής αναθεώρησης στις συνθήκες της πολεμικής προετοιμασίας και οικονομίας, αλλά και η πορεία εμπορευματοποίησης και ιδιωτικοποίησης της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, είναι το έδαφος για αναθεώρηση σε ακόμα πιο αντιδραστική κατεύθυνση, με πλήρη απελευθέρωση της ίδρυσης ιδιωτικών πανεπιστημίων, αλλά και την ένταση της εμπορευματοποίησης στα δημόσια, τη γενίκευση των διδάκτρων ακόμα και σε προπτυχιακό επίπεδο.

Μέσα στις επιδιώξεις της κυβέρνησης της ΝΔ είναι να δοθεί συνταγματική κατοχύρωση σε μια σειρά αντιλαϊκές τομές, όπως είναι και ο - καταδικασμένος από την πανεπιστημιακή κοινότητα - νόμος Πιερρακάκη, που έφερε τα ιδιωτικά «πανεπιστήμια» ως παραρτήματα αλλοδαπών πανεπιστημίων και ψηφίστηκε παρά το ότι το άρθρο 16 του Συντάγματος με σαφήνεια ορίζει: «Η ανώτατη εκπαίδευση παρέχεται αποκλειστικά από ιδρύματα που αποτελούν νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου με πλήρη αυτοδιοίκηση» και ότι «η σύσταση ανώτατων σχολών από ιδιώτες απαγορεύεται».

Η παραβίαση του άρθρου 16, που πήρε και τη βούλα του ΣτΕ με επίκληση στο ευρωενωσιακό δίκαιο - και ενώ τα μοναδικά πράγματα που ρητά απαγορεύει το σημερινό, αστικό Σύνταγμα είναι τα βασανιστήρια και τα ιδιωτικά πανεπιστήμια - έχει ανοίξει ακόμα περισσότερο την όρεξη σε διάφορους - επίδοξους - εμπόρους πτυχίων για την πλήρη απελευθέρωση αυτής της αγοράς, με προγράμματα σπουδών και πτυχία διαφόρων κατηγοριών και επιπέδων. Έτσι, η αναθεώρηση του άρθρου 16 παραμένει απαίτηση του κεφαλαίου, αφού προσβλέπει και σε κέρδη από την επένδυση στα ιδιωτικά πανεπιστήμια, αίτημα που έχει μόνο εν μέρει ικανοποιηθεί, καθώς τα κολέγια και τα ΝΠΠΕ - έστω τυπικά - απαιτείται να λειτουργούν ως παραρτήματα ξένων πανεπιστημίων, ούτε φυσικά αρκείται στις επιχειρηματικές συναλλαγές και τις επενδυτικές ευκαιρίες σε ερευνητικά προϊόντα μέσω του δημόσιου πανεπιστήμιου.

Αν και οι ανακοινώσεις των κυβερνητικών στελεχών γύρω από το θέμα στρέφονται αποκλειστικά στην ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων, δεν μπορούμε να παραβλέψουμε ότι το άρθρο 16 αναφέρεται στο δικαίωμα δωρεάν Παιδείας στα κρατικά ιδρύματα, δηλαδή σε δωρεάν σπουδές στα δημόσιο πανεπιστήμιο. Το «κλάδεμα» που έχει επιχειρηθεί από όλες τις κυβερνήσεις μέχρι σήμερα: Δίδακτρα στα μεταπτυχιακά, στο ΕΑΠ, στα ξενόγλωσσα προπτυχιακά, αύξηση στο κόστος σπουδών σε άλλη πόλη, προώθηση της επιχειρηματικής λειτουργίας του πανεπιστημίου κ.ά., έχει στρώσει το έδαφος για το «επόμενο βήμα» της υλοποίησης των κατευθύνσεων ΕΕ - ΟΟΣΑ, που είναι η γενίκευση των διδάκτρων και στα προπτυχιακά προγράμματα για τους ντόπιους φοιτητές. Άλλωστε, το τελευταίο διάστημα, μάλλον όχι τυχαία, έχουν πληθύνει διάφορες φωνές, που ως «λαγοί» αντιδραστικών εξελίξεων, μιλούν ακριβώς γι' αυτό. Στην ουσία αυτής της αντιδραστικής πολιτικής της ΕΕ συμφωνούν κι έχουν βάλει φαρδιά - πλατιά την υπογραφή τους όλες οι μέχρι σήμερα κυβερνήσεις και όλα τα κόμματα πλην ΚΚΕ, γι' αυτό άλλωστε διεξάγουν μια βολική αντιπαράθεση, ξεκινώντας όλοι από την ίδια αφετηρία: Θεωρούν δεδομένη και υπερασπίζονται την Παιδεία - εμπόρευμα, τους φοιτητές - πελάτες.

Είναι προκλητικές οι αναφορές του πρωθυπουργού Κυρ. Μητσοτάκη ότι δήθεν οι αντιδραστικές τομές, στις οποίες επιδιώκει να δώσει συνταγματική κατοχύρωση και να επεκτείνει περαιτέρω, ανταποκρίνονται στις «σύγχρονες προκλήσεις της εποχής μας», όπως είναι και η Τεχνητή Νοημοσύνη.

Αυτό που είναι πραγματικά σύγχρονο, δεν είναι η περιστολή του δικαιώματος της πρόσβασης σε δωρεάν εκπαίδευση αλλά η επέκτασή του. Σε μια εποχή που πράγματι οι επιστημονικές και τεχνολογικές εξελίξεις δημιουργούν απαιτήσεις για εργατική τάξη πιο μορφωμένη. Πανεπιστημιακή εκπαίδευση αποκλειστικά δημόσια, πραγματικά δωρεάν, να παρέχει σύγχρονες και υψηλού επιπέδου σπουδές, να εξασφαλίζει στους αποφοίτους δουλειά στο αντικείμενο σπουδών με δικαιώματα.

* Δημοσιογράφος-συγγραφέας

 

πρώτη δημοσίευση εφημερίδα ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ της Μαγνησίας 10/5

Σχόλια

• Δεν υπάρχουν σχόλια για αυτό το άρθρο.

Δεν σας επιτρέπεται η υποβολή σχολίων. Παρακαλούμε συνδεθείτε.