Η κίνηση του Podemos.

Του Σίμου Ανδρονίδου, υποψήφιου διδάκτορα ΑΠΘ 

«Συχνά, μι’ αέναη θάλασσα που την εγκαταλείπει ο ήλιος μεθυσμένη στη γαλανή Μεσόγειο και που στα πανιά των καραβιών της ψιχαλίζει το λυκόφως, οραματίζομαι. Μια θάλασσα στη ρίζα ενός βουνού, που είναι η κορφή του πιο συχνά περιβλημένη από νεφέλες, που έρχεται και χτυπιέται κι επανέρχεται και που επιμένει όσο βαστάει  ο χρόνος». (Νικηφόρος Βρεττάκος, ‘Η πορεία στην Κορφή’, 2008).

Λίγους μήνες μετά από την διεξαγωγή των Ευρωεκλογών, το Ισπανικό Podemos (Μπορούμε) συνεχίζει να διευρύνει τα όρια της κοινωνικής του απεύθυνσης. Η δημοσκοπική του εκτίναξη συντελείται εις βάρος των δύο κύριων Ισπανικών πολιτικών κομμάτων, ήτοι του Σοσιαλδημοκρατικού και του Λαϊκού κόμματος. Η ίδια η κοινωνική και πολιτική κίνηση του Podemos θέτει τους όρους για την αναδιαμόρφωση του Ισπανικού κοινωνικού και πολιτικού γίγνεσθαι. Η «εμφάνιση» ενός πολιτικού κόμματος με εμφανή κινηματικά χαρακτηριστικά καθόρισε και «επικαθόρισε» το Ισπανικό κομματικό και πολιτικό σύστημα.

Ουσιαστικά, επρόκειτο για μία πολιτική αποκρυστάλλωση του κινηματικού πράττειν που ανέδειξε, την κρίσιμη και «κρισιακή» στιγμή», τις εγκάρσιες τομές και τις ρήξεις που έχει προκαλέσει η κυβερνητική διαχείριση της βαθιάς οικονομικής κρίσης. Ο πολιτικός, προγραμματικός και ιδεολογικός λόγος του Podemos τείνει να υπερβεί τις σταθερές «κρισιακές αναφορές» του κυβερνώντος Λαϊκού κόμματος. Με αυτόν τον τρόπο, αφενός μεν συγκροτείται «αντιθετικά» προς την τρέχουσα και «φορτισμένη» κυβερνητική διαχείριση της οικονομικής κρίσης, αφετέρου δε παράγει τους όρους και τις προϋποθέσεις για την διαμόρφωση και την αποκρυστάλλωση μίας άμεσης  και «αντικρισιακής» πολιτικής τομής που τέμνει και ανατέμνει τους όρους κίνησης των δύο κύριων Ισπανικών πολιτικών κομμάτων.

Το Podemos ως εγκάρσια πολιτική τομή δύναται να άρει τους βασικούς όρους «κοινωνικής συγκρότησης του Ισπανικού δικομματισμού. Πέρα και πάνω από τις απλουστευτικές δημοσιογραφικές προσεγγίσεις και τις δημοσκοπικές αναλύσεις, το Podemos τείνει να συγκροτηθεί ως «αντικρισιακή» πολιτική τομή, η οποία όμως, για να προσλάβει «ολικά» χαρακτηριστικά οφείλει να αποκτήσει διάρκεια και συγκεκριμένη κοινωνική έδραση. Το ταυτοτικό δίπολο διάρκεια-κοινωνική έδραση κανοναρχεί τις ιεραρχήσεις, τις εγκλήσεις και τις προτεραιότητες του Podemos.

Η διάρκεια δεν προσιδιάζει στον τύπο μίας σταθερής και ικανοποιητικής εκλογικής παρουσίας όσο στο εύρος της συνεχούς πολιτικής, προγραμματικής και ιδεολογικής αντιπαράθεσης με ότι εκφράζει την υπάρχουσα και θεμελιώδη (Λαϊκό & Σοσιαλδημοκρατικό κόμμα)  πολιτική θέσμιση. Το ζήτημα της κοινωνικής έδρασης είναι εξόχως σημαντικό διότι αφορά την έννοια της «κοινωνικής διαμεσολάβησης», μία έννοια που είναι κεφαλαιώδους σημασίας για την «ποιοτική» εξέλιξη ενός άμεσου και συγκεκριμένου «αντικρισιακού» κομματικού-πολιτικού υποδείγματος. Το κόμμα-κίνημα του Podemos οφείλει να στοχαστεί πάνω στο ζήτημα της «κοινωνικής διαμεσολάβησης», ήτοι πάνω στο ζήτημα της εκπροσώπησης και της συνάρθρωσης συγκεκριμένων κοινωνικών-ταξικών συμφερόντων.

Σε αυτό το πλαίσιο, το Podemos οφείλει να επιδιώξει την σύμφυση του πολιτικού λόγου και της δράσης του με την κοινωνική κίνηση του μπλοκ των λαϊκών-κυριαρχούμενων τάξεων. Μία τέτοια δομική σύγκλιση θα προσλάβει τα θεμελιώδη στοιχεία μίας «διπλής άρθρωσης»: Αφενός μεν θα προσδώσει στο Podemos την αναγκαία όσο και απαραίτητη κοινωνική, πολιτική και ιδεολογική «ορμή», αφετέρου δε θα μετατοπίσει δομικά και ριζικά το «εύρος» της κίνησης και της εκφοράς των λαϊκών τάξεων προς το πεδίο του πολιτικού. Η «διπλή άρθρωση» θα επηρεάσει σημαντικά τον προγραμματικό λόγο και την προσίδια παρουσία και λειτουργία των υπόλοιπων  πολιτικών κομμάτων.

Η «αντικρισιακή» πολιτική τομή που εκφράζει και «συναρθρώνει» άμα τη εμφανίσει του το Iσπανικό Podemos αναδιατάσσει την κοινωνική βάση των mainstream πολιτικών κομμάτων. Η άρση της «στρατηγικής εμπιστοσύνης» ενός πολύ σημαντικού τμήματος του λαϊκού-εργατικού μπλοκ προς τα δύο μείζονα πολιτικά κόμματα δύναται να τροφοδοτήσει και να ισχυροποιήσει κοινωνικά το Podemos.  

Σε αυτή την περίπτωση απαιτείται η καθημερινή και «φορτισμένη» εγκιβώτιση του στο πεδίο του κοινωνικού, ήτοι στο πεδίο της «πραγματικής» παγίωσης της οικονομικής κυριαρχίας του άρχοντος αστικού συγκροτήματος εξουσίας. Βέβαια, είναι λίγο δύσκολο να αποδώσουμε στο Podemos τα «ολικά» χαρακτηριστικά ενός ριζοσπαστικού και αντικαπιταλιστικού πράττειν.

Στο ευρύτερο «κρισιακό» περιβάλλον είναι εξόχως σημαντική η συνάρθρωση και η εκπροσώπηση των συμφερόντων του μπλοκ των λαϊκών-υποτελών τάξεων. Οι δομικές κοινωνικές και οικονομικές  ανακατατάξεις και μετατοπίσεις «εγχαράζουν» τα όρια δράσης του λαϊκού-εργατικού μπλοκ. Η διαχείριση της βαθιάς οικονομικής κρίσης και στην  Ισπανία μετουσιώνει τα χαρακτηριστικά μίας «νέας» και «ποιοτικής» αστικής κυριαρχικής θέσμισης.

Και στην «κρισιακή» Ισπανική περίπτωση επιτελείται η διαδικασία της «αντίστροφης κοινωνικής φοράς»: η μετατόπιση  του κοινωνικά παραγόμενου προϊόντος και της κοινωνικής «ενέργειας» προς την πλευρά του αστικού συνασπισμού εξουσίας συνεπάγεται την ταυτόχρονη άρση των προϋποθέσεων μίας «ολικής» εργατικής  αναπαραγωγής. Και το Podemos ως «αντικρισιακή» πολιτική τομή θα κριθεί ακριβώς στο αν καταφέρει να παρεμβληθεί και να μεταβάλλει τους όρους της κοινωνικής κίνησης και αναπαραγωγής των κοινωνικών τάξεων και μερίδων τάξεων. Το προτσές της κοινωνικής και πολιτικής κίνησης δεν υποτάσσεται στο αδρανοποιημένο σχήμα της προκαθορισμένης κίνησης της ιστορίας.

Το Podemos οφείλει να συμπληρώσει τα όρια της πρωταρχικής του συγκρότησης ως «αντικρισιακής» πολιτικής τομής που εγγράφει στο εσωτερικό του τα χαρακτηριστικά μίας προσίδιας και «κρισιακά φορτισμένης»  «κινηματικότητας». Πάντα, η παραγωγή μίας ριζοσπαστικής-αριστερής πολιτικής και ιδεολογίας αντιστρατεύεται το πλαίσιο της ιδεολογικής άρθρωσης και εκφοράς των ιδεολογικών  μηχανισμών του κράτους. Και όπως πολύ εύστοχα επισήμανε ο Λουί Αλτουσέρ, «όλοι οι ΙΜΚ, (σ.σ: οι Ιδεολογικοί Μηχανισμοί του Κράτους), όποιοι κι αν είναι, τείνουν στο ίδιο αποτέλεσμα: στην αναπαραγωγή των σχέσεων παραγωγής, δηλαδή των σχέσεων καπιταλιστικής εκμετάλλευσης».[1]

Σχόλια

• Δεν υπάρχουν σχόλια για αυτό το άρθρο.

Δεν σας επιτρέπεται η υποβολή σχολίων. Παρακαλούμε συνδεθείτε.

Προηγούμενο άρθρο

Η γέννηση του Φ. ΕΝΓΚΕΛΣ (28/11/1820)

Επόμενο άρθρο

Περί αθώωσης και άλλων δαιμονίων