Ορισμένες επισημάνσεις για την επέκταση του φράχτη στον Εβρο

Της Kατερίνας Γεράκη*

1. Η πρόσφατη απόφαση του ΚΥΣΕΑ για την επέκταση του φράχτη στον Εβρο και την αναβάθμιση των μέσων παρακολούθησης, με σκοπό την αντιμετώπιση των αυξανόμενων προσφυγικών ροών, δεν είναι αιφνιδιαστική και δεν επιβλήθηκε από τις τελευταίες εξελίξεις, όπως επιχειρείται να παρουσιαστεί (π.χ. δηλώσεις του υπουργού Προστασίας του Πολίτη Τ. Θεοδωρικάκου περί «υβριδικής απειλής»). Τέτοια συζήτηση διεξάγεται όλο το προηγούμενο διάστημα, με την κυβέρνηση μάλιστα να πιέζει την ΕΕ για τη σχετική χρηματοδότηση.

2. Η ανύψωση φραχτών για την αντιμετώπιση της «παράτυπης μετανάστευσης» και ο εκσυγχρονισμός των συστημάτων παρακολούθησης δεν αποτελούν ελληνική πρωτοτυπία. Συνιστούν κεντρική κατεύθυνση της πολιτικής της ΕΕ και του προωθούμενου νέου Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Ασυλο.

Ούτε η χρησιμοποιούμενη έννοια της «υβριδικής απειλής από την παράνομη μετανάστευση» αφορά μόνο την εργαλειοποίηση των κατατρεγμένων προσφύγων από την Τουρκία. Αποτελεί πλέον επίσημη ορολογία της Στρατηγικής του ΝΑΤΟ, και μάλιστα μετά από πρόταση της «προοδευτικής» ισπανικής κυβέρνησης του Π. Σάντσεθ. Ετσι, η εργαλειοποίηση των ξεριζωμένων στα γεωπολιτικά παζάρια των ιμπεριαλιστών γίνεται τώρα και με τη βούλα κάτω από τον μανδύα της «υβριδικής απειλής».

3. Οπως έχει αποδειχθεί, η ένταση της καταστολής και η ανύψωση πελώριων φραχτών δεν αποτρέπουν την αύξηση των ροών, ούτε, πολύ περισσότερο, προστατεύουν τους πρόσφυγες και μετανάστες. Αντίθετα, η αναζήτηση νέων, πιο επικίνδυνων δρόμων διέλευσης απογειώνει τη δράση των διακινητών, αυξάνει τις απαιτήσεις τους για την «ταρίφα» του ταξιδιού και οδηγεί σε νέες εκατόμβες νεκρών. Τα παραδείγματα είναι αμέτρητα, από το Μεξικό μέχρι την ισπανική Μελίγια, από το Καλαί στη Μάγχη μέχρι την Πολωνία κ.ο.κ.

Οσοι φράχτες κι αν υψωθούν, η αιτία του ξεριζωμού λόγω των ιμπεριαλιστικών πολέμων και της εξαθλίωσης δεν εξαλείφεται. Ο αριθμός των πάνω από 100 εκατ. ξεριζωμένων, ρεκόρ στην Ιστορία της ανθρωπότητας, είναι αποκαλυπτικός.

4. Η επέκταση του φράχτη στον Εβρο δεν μπορεί να αναχαιτίσει την εργαλειοποίηση του Προσφυγικού από την Τουρκία στο πλαίσιο της επιθετικότητάς της, όπως προβάλλεται. Η απειλή της Τουρκίας ότι «θα γεμίσει την Ευρώπη μετανάστες» πατάει πάνω στην εργαλειοποίηση των ξεριζωμένων από την ίδια την ΕΕ και τις ελληνικές κυβερνήσεις, που στήνουν hot spots διαλογής και ανοιγοκλείνουν την κάνουλα των ροών ανάλογα με τις εκάστοτε ανάγκες του κεφαλαίου.

Το έδαφος για το παζάρι που παίζει η Τουρκία δημιουργείται από την ίδια την πολιτική της ΕΕ και των ελληνικών κυβερνήσεων, της καταστολής και του εγκλωβισμού στις πρώτες χώρες υποδοχής (βλ. Κανονισμός Δουβλίνου). Το αναβαθμισμένο αυτό παζάρι εγκαινιάστηκε με την Κοινή Δήλωση ΕΕ - Τουρκίας του 2016, που προβλέπει επιστροφή στην «ασφαλή» Τουρκία για όλους τους «παράτυπους μετανάστες» που φτάνουν στα ελληνικά νησιά. Στην περίπτωση δε των θυμάτων από τον ιμπεριαλιστικό πόλεμο στη Συρία, το παζάρι απογειώθηκε με την πρόβλεψη «ένας Σύρος επιστρέφει στην Τουρκία από τα ελληνικά νησιά, ένας άλλος Σύρος θα επανεγκαθίσταται από την Τουρκία στην ΕΕ». Σήμερα, Ελλάδα και Τουρκία αλληλοκατηγορούνται για την παραβίαση της Συμφωνίας. Πάντως, η μεν Τουρκία έλαβε βοήθεια 3,5 δισ. ευρώ για τους Σύρους πρόσφυγες, η δε Ελλάδα λαμβάνει κονδύλια για τη διαχείριση του εγκλωβισμού, τα hot spots και τις υπερδομές - φυλακές κ.λπ.

Ετσι, με τη Συμφωνία αυτή, που υπογράφηκε από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ και εφαρμόζεται από την κυβέρνηση της ΝΔ, το παζάρι με την Τουρκία και ο εγκλωβισμός των ξεριζωμένων στην Ελλάδα (και στην Τουρκία) έγιναν επίσημη πολιτική της ΕΕ. Επομένως, η σημερινή κοκορομαχία μεταξύ ΝΔ, ΣΥΡΙΖΑ και των άλλων κομμάτων του ευρωμονόδρομου, που χύνουν κροκοδείλια δάκρυα για την εργαλειοποίηση των ξεριζωμένων, είναι υποκριτική. Ολοι αποδέχονται τον ρόλο του χωροφύλακα των ευρωπαϊκών συνόρων με την παρουσία της Frontex και τη μετατροπή της χώρας σε αποθήκη ψυχών.

Να γιατί έχει επείγοντα χαρακτήρα η θέση του ΚΚΕ να καταργηθεί εδώ και τώρα η Κοινή Δήλωση ΕΕ - Τουρκίας, να εξασφαλιστούν τα δικαιώματα των προσφύγων στο άσυλο και στις χώρες του πραγματικού προορισμού τους, με Επιτροπές Ασύλου μέσα στην Τουρκία με ευθύνη της ΕΕ και του ΟΗΕ.

*Η Κατερίνα Γεράκη είναι υπεύθυνη της Διατμηματικής Επιτροπής της ΚΕ του ΚΚΕ για τα δικαιώματα των Μεταναστών και Προσφύγων (το άρθρο αναδημοσιεύεται από τον «Ριζοσπάστη του Σαββατοκύριακου»)