Αυτήν την περίοδο προβάλλεται ιδιαίτερα ο βασικός κορμός των διεκδικήσεων του τουρκικού κράτους, με νέα στοιχεία, στο πλαίσιο του δόγματος της «Γαλάζιας Πατρίδας», που συνιστά ευθεία αμφισβήτηση των συνόρων και των κυριαρχικών δικαιωμάτων μεγάλου αριθμού ελληνικών νησιών.
Πρώτο, με την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας - Κύπρου - Ισραήλ συμφωνούν όλα τα αστικά κόμματα και συμπλέουν με την κυβέρνηση, ενώ το ΚΚΕ την αντιμετωπίζει ως έργο που υπηρετεί τα συμφέροντα των μονοπωλίων και όχι του λαού, ο οποίος καταβάλλει βαρύ οικονομικό τίμημα και υποφέρει από την ενεργειακή φτώχεια. Συνδέεται με τον γενικότερο ενεργειακό σχεδιασμό της ΕΕ, για την «πράσινη μετάβαση», είναι μέρος των ιμπεριαλιστικών αναδιατάξεων στην περιοχή και προκαλεί όξυνση των αντιπαραθέσεων ανάμεσα στην Τουρκία και στο συμμαχικό μπλοκ Ελλάδας - Κύπρου - Ισραήλ, με γεωπολιτικό ρίσκο υψηλού επιπέδου.
Αυτό επιβεβαιώθηκε με τα γεγονότα στην περιοχή Κάσου -Καρπάθου τον Ιούλη του 2024, όταν αποχώρησε το ιταλικό ερευνητικό πλοίο «levoli Relume», κάτω από την πίεση τουρκικών πολεμικών πλοίων και την παρεμπόδιση υποθαλάσσιων ερευνών σε ελληνικές θαλάσσιες ζώνες και διεθνή ύδατα. Η κυβέρνηση και τα παπαγαλάκια της έκρυψαν την αλήθεια. Ισχυρίστηκαν πως το ιταλικό ερευνητικό αποχώρησε όταν οι έρευνες ολοκληρώθηκαν, αλλά η βυθομέτρηση και άλλες εργασίες για την προετοιμασία της πόντισης του καλωδίου θα συνεχιστούν, πυροδοτώντας νέες εντάσεις.
Σήμερα προβάλλεται η ελληνογαλλική συμμαχία και ανακαλύφθηκε ο νέος «σωτήρας», η γαλλική πολυεθνική εταιρεία «Meridiam», που αναπτύσσει οικονομικές δραστηριότητες στην τουρκική αγορά, της τάξης των 2,3 δισ. ευρώ, ενώ αναζητείται σενάριο νέου συμβιβασμού με τις τουρκικές αρχές για τη διεξαγωγή των σχετικών ερευνών.
Δεύτερο, μέσα στον Αύγουστο η Τουρκία εξέδωσε προεδρικά διατάγματα για την ανακήρυξη δύο «εθνικών θαλάσσιων πάρκων» πέρα από τα δικά της χωρικά ύδατα, σε περιοχές που καλύπτει η ελληνική υφαλοκρηπίδα. Το ένα μεταξύ Λήμνου και Σαμοθράκης και το άλλο πλησίον του συμπλέγματος της Μεγίστης, που αποκλείει το Καστελόριζο από τη Ρόδο και τα Δωδεκάνησα και το εγκλωβίζει στον τουρκικό σχεδιασμό.
Πρόκειται για επιλεγμένους στόχους που αποτυπώνουν στην πράξη την αμφισβήτηση του δικαιώματος των ελληνικών νησιών σε Υφαλοκρηπίδα και Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη, διασπούν το ενιαίο της ελληνικής επικράτειας, θέτοντας αυθαίρετα πως η μέση γραμμή για τις θαλάσσιες ζώνες καθορίζεται από τις ηπειρωτικές ακτές των δύο κρατών.
Η εξέλιξη αυτή εκθέτει την κυβέρνηση για τη Συμφωνία οριοθέτησης θαλάσσιων ζωών με την Ιταλία (αποδοχή μειωμένης επήρειας ελληνικών νησιών) και τη Συμφωνία Ελλάδας - Αιγύπτου για τη μερική οριοθέτηση ΑΟΖ που διχοτομεί τη Ρόδο, αφήνοντας ακάλυπτη την περιοχή του Καστελόριζου, στην οποία δρομολογούνται πολύ επικίνδυνες εξελίξεις.
Η υπόθεση της χωροθέτησης και των περιβαλλοντικών πάρκων έχει «προϊστορία». Τον Απρίλη του 2025 το ελληνικό κράτος κατέθεσε στην ΕΕ σχέδιο «Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού» και στη συνέχεια ανακοίνωσε τη δημιουργία δύο «Θαλάσσιων Περιβαλλοντικών Πάρκων» στο Ιόνιο και στις Νότιες Κυκλάδες, πεδίο δράσης επιχειρηματικών συμφερόντων, ενεργειακών, τουριστικών και άλλων ομίλων, εφησυχάζοντας τον λαό για τις αντιδράσεις του τουρκικού κράτους, που πρόβαλλε από τότε τη δική του εκδοχή για Χωροταξικό Σχεδιασμό και Περιβαλλοντικά Πάρκα στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.
Τρίτο, στη βάση αυτών και άλλων τετελεσμένων προετοιμάζεται νομοσχέδιο για τη «Γαλάζια Πατρίδα», το οποίο σύμφωνα με δημοσιεύματα θα φέρει στη Βουλή η κυβέρνηση Ερντογάν μέσα στο φθινόπωρο και ενδεχομένως θα χρησιμοποιηθεί για την ένταξη των απαιτήσεων του γειτονικού κράτους στο «εθνικό δίκαιο», που θα κληθούν να το υπερασπιστούν στο πεδίο οι τουρκικές Ενοπλες Δυνάμεις, διαμορφώνοντας όρους κλιμάκωσης των αντιπαραθέσεων.
Τέταρτο, επανέρχεται επίμονα η απαράδεκτη αξίωση για την αποστρατιωτικοποίηση των ελληνικών νησιών και αμφισβητείται το αναφαίρετο δικαίωμα στην άμυνά τους σε συνθήκες μόνιμων απειλών, παρουσίας της τουρκικής στρατιάς του Αιγαίου, προβολής της αποβατικής ικανότητας της γειτονικής χώρας και της πρόσφατης μεταφοράς ταξιαρχίας καταδρομών στις ακτές απέναντι από τη Σάμο.
Πέμπτο, η διατήρηση της τουρκικής κατοχής στην Κύπρο αποτελεί πηγή χρόνιας αντιπαράθεσης, και αυτήν την περίοδο διασταυρώνεται η ΝΑΤΟποίηση - στρατιωτικοποίηση του νησιού με τα ενεργειακά σχέδια και την αναβάθμιση των στρατιωτικών υποδομών στα Κατεχόμενα, την εγκατάσταση μονάδων drones στο αεροδρόμιο του Λευκόνοικου ή ακόμα τη στάθμευση μαχητικών F-16 στο αεροδρόμιο της Τύμπου κ.ά.
Εκτο, από το 1995 παραμένει σε ισχύ η απόφαση της τουρκικής εθνοσυνέλευσης, το casus belli (αιτία πολέμου), σε περίπτωση επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων στο Αιγαίο έως τα 12 μίλια, σύμφωνα με τη Διεθνή Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας, ενώ στην αιτία πολέμου έχει περιληφθεί και η περιοχή της Κρήτης. Συνεπώς, αποκτά άλλες διαστάσεις η ανακοίνωση της κυβέρνησης για την επέκταση των χωρικών υδάτων από την Πελοπόννησο έως νότια - δυτικά της Κρήτης, ενδεχομένως και ανατολικά, σε μια περιοχή όπου εκδηλώνονται έντονες αντιθέσεις ανάμεσα στην Ελλάδα και στη Λιβύη και παρεμβαίνει το απαράδεκτο τουρκολιβυκό Σύμφωνο. Σε κάθε περίπτωση, οι αστικές μεγαλοστομίες ότι «η χώρα μεγαλώνει» γίνονται από τη σκοπιά των συμφερόντων των οικονομικών ομίλων, συνδέονται με τις μπίζνες τους και δεν έχουν καμία σχέση με τα συμφέροντα του λαού, που μπορεί να βρεθεί μπροστά σε περιπέτειες.
Εβδομο, πολύ σοβαρός παράγοντας στην όξυνση των ελληνοτουρκικών σχέσεων είναι η στρατηγική, οικονομική και πολιτική συμμαχία της Ελλάδας με το κράτος - δολοφόνο Ισραήλ, που διατηρεί για δεκαετίες την κατοχή σε παλαιστινιακά εδάφη και ευθύνεται για τη γενοκτονία του παλαιστινιακού λαού, τις επιθέσεις κατά του Ιράν, τα εγκλήματα στον Λίβανο, την κατοχή λιβανέζικων και συριακών εδαφών. Η ελληνική κυβέρνηση με τη συνενοχή του ΠΑΣΟΚ και του ΣΥΡΙΖΑ, με τον Τσίπρα ή στη συνέχεια, καμαρώνει για τις σχέσεις αυτές και βάζει τη χώρα στη δίνη των ανταγωνισμών των αστικών τάξεων του Ισραήλ και της Τουρκίας για τον έλεγχο της Συρίας και της ευρύτερης περιοχής, τους ενεργειακούς και πολεμικούς σχεδιασμούς.
Η κατάσταση περιπλέκεται μετά την υπογραφή της Συμφωνίας Ελλάδας - Ισραήλ για την αποκαλούμενη «Ασπίδα του Αχιλλέα», που θα στοιχίσει στον λαό 3 δισ. ευρώ. Η Συμφωνία αυτή είναι μέρος της πολεμικής προετοιμασίας, σε αντιστοίχιση με τις ΝΑΤΟικές ανάγκες στον ανταγωνισμό με τη Ρωσία, και συνδέει την αεράμυνα της χώρας με τα συμφέροντα και τις γεωπολιτικές επιδιώξεις του Ισραήλ, που θα διατηρήσει τον βασικό έλεγχο του συστήματος. Στο πλαίσιο αυτών των σκοπιμοτήτων προκρίθηκε ένα σύστημα που αποδείχθηκε ανίκανο να αντιμετωπίσει ιρανικούς πυραύλους και drones, και έχει ιδιαίτερη σημασία η παρέμβαση του ΚΚΕ, που με Ερώτηση στη Βουλή απαιτεί την ακύρωση της Συμφωνίας και τη διεξαγωγή ουσιαστικής συζήτησης.
Πιθανή η κρίση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις με απρόβλεπτες συνέπειες
Διάφοροι αναλυτές προσπαθούν να προσδιορίσουν τα όρια ανάμεσα στην ένταση και σε ένα θερμό επεισόδιο που μπορεί να εξελιχθεί σε στρατιωτική σύγκρουση, όμως τα γεγονότα δεν επιτρέπουν ακροβατισμούς.
Οι αναφορές και των δύο πλευρών για «προβολή ισχύος στο πεδίο» προετοιμάζουν το έδαφος και ο λαός δεν μπορεί να γίνει θεατής, να συρθεί στο πολεμικό σφαγείο για τα συμφέροντα της πλουτοκρατίας. Η κυβέρνηση και οι άλλες πολιτικές δυνάμεις παίζουν με τη φωτιά. Καλλιεργούν ψεύτικες προσδοκίες ποντάροντας στις ΗΠΑ, στο ΝΑΤΟ, στην ΕΕ και στις άλλες ιμπεριαλιστικές συμμαχίες, που προωθούν τα δικά τους συμφέροντα στην περιοχή και διατηρούν στρατηγικές σχέσεις με την αστική τάξη της Τουρκίας, στον ανταγωνισμό και την πολεμική προετοιμασία με τη Ρωσία και την Κίνα.
Η μεσολάβησή τους σε περίπτωση ελληνοτουρκικής διένεξης έχει δοκιμαστεί. Η κρίση των Ιμίων εκτονώθηκε προσωρινά με την παρέμβαση των Αμερικανών και ο συμβιβασμός της κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ καταγράφηκε με το γνωστό «όχι πλοία, όχι σημαίες, όχι στρατεύματα», αναγνωρίζοντας ζωτικά συμφέροντα της Τουρκίας στην περιοχή και επιτείνοντας το «γκριζάρισμα». Οι προσδοκίες από τις ιμπεριαλιστικές συμμαχίες είναι «καμένες από χέρι», όπως άλλωστε έχει αποδειχθεί με τη διατήρηση της κατοχής στην Κύπρο. Ο ισχυρισμός πως οι ευρωτουρκικές μπίζνες θα λειτουργήσουν θετικά στο ελληνοτουρκικό μέτωπο είναι αβάσιμος. Η ΕΕ την ώρα που εκφράζει την «αλληλεγγύη» της στην Ελλάδα αναπτύσσει ταχύτατα πολύμορφες οικονομικές, πολιτικές και στρατιωτικές σχέσεις με την Τουρκία, και ισχυρά καπιταλιστικά κράτη - μέλη της, όπως Γερμανία, Ιταλία, Ισπανία, Γαλλία κ.ά. εκτελούν πολεμικές δοσοληψίες εκατοντάδων δισ. ευρώ, υλοποιούν μεγάλα πακέτα επιχειρηματικών δραστηριοτήτων.
Η προσπάθεια της αστικής προπαγάνδας να υποβαθμίσει τον ρόλο του τουρκικού κράτους στο ιμπεριαλιστικό σύστημα, αναμασώντας τα περί «απομόνωσης», στοχεύουν στον εφησυχασμό και στην παραπλάνηση του λαού. Γιατί είναι γνωστό πως η Τουρκία αποτελεί τη δεύτερη στρατιωτική δύναμη στο ΝΑΤΟ, διαθέτει ισχυρή πολεμική βιομηχανία, παράγει και αγοράζει σύγχρονα όπλα και διατηρεί ισχυρές συμμαχίες. Διεισδύει και επιδρά στις συμμαχίες που χτίζει η ελληνική αστική τάξη, όπως αποδεικνύεται με την αναβάθμιση των σχέσεων της Τουρκίας με την Αίγυπτο και με τη «Συμφωνία της Μέκκας» με το Πακιστάν και τη Σαουδική Αραβία, με την οποία η ελληνική κυβέρνηση έχει συνάψει στρατηγικές σχέσεις και έχει στείλει από το 2021 πυροβολαρχία Patriot. Οι ιμπεριαλιστικές συμμαχίες είναι εχθρικές απέναντι στους λαούς, διατάσσονται και αναδιατάσσονται και ο λαός μας δεν μπορεί να δείξει καμία εμπιστοσύνη.
Σοσιαλισμός για αμοιβαία επωφελείς σχέσεις των λαών
Μέσα στο πλαίσιο των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών απαιτείται να αντιμετωπιστούν μαχητικά οι πρακτικές της χειραγώγησης, όπως αυτές που παρουσιάζουν τη χώρα ως «πυλώνα ασφάλειας και ειρήνης», οι προτροπές του υπουργού Εξωτερικών «να νιώθει περήφανος ο λαός» για την κυβερνητική πολιτική, ή οι εκβιασμοί περί «σταθερής κυβέρνησης» που θα προωθεί τα συμφέροντα του κεφαλαίου στη βάση του αστικού σχεδιασμού «Ελλάδα 2030». Τέτοιου είδους παρεμβάσεις θα πληθαίνουν αντίστοιχα με το βάθεμα της εμπλοκής στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο και την κλιμάκωση της έντασης με την Τουρκία, με στόχο να εγκλωβιστεί ο λαός στην κυρίαρχη πολιτική.
Η στρατηγική που διαχειρίζεται και εκτοξεύει την καπιταλιστική εκμετάλλευση, καταπατά τις εργατικές - λαϊκές ανάγκες και καταδικάζει τον λαό σε άθλιους μισθούς και συντάξεις, στην ακρίβεια και στη φτώχεια, και τον ρίχνει στα «σαγόνια» των καπιταλιστικών κρίσεων, δεν μπορεί να εξασφαλίσει την ειρήνη και τη λαϊκή ευημερία.
Καμία εμπιστοσύνη στην αστική τάξη, στο κράτος της, στις κυβερνήσεις και στα κόμματα που υπηρετούν τα συμφέροντά της. Συμπόρευση με το ΚΚΕ, οργάνωση και μαζική πάλη ενάντια στην εμπλοκή της χώρας, για το ξήλωμα των αμερικανικών βάσεων και την ακύρωση της σχετικής ελληνοαμερικανικής συμφωνίας, την επιστροφή των Ενόπλων Δυνάμεων από ιμπεριαλιστικές αποστολές στο εξωτερικό, την αποδέσμευση από το ΝΑΤΟ και την ΕΕ, λαϊκή καταδίκη της επίσκεψης στην Ελλάδα του ΥΠΕΞ των ΗΠΑ Ρούμπιο, για τον 6ο γύρο του «στρατηγικού διαλόγου» που ξεκίνησε η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ και συνεχίζει η ΝΔ.
Καμία θυσία για τα κέρδη και τους πολέμους τους. Η πατρίδα των παραγωγών του πλούτου, της εργατικής τάξης, της αγροτιάς, των αυτοαπασχολούμενων της πόλης και των παιδιών τους, είναι σε αντίθεση με την πατρίδα των εκμεταλλευτών και των πολιτικών τους εκπροσώπων, που με τις πράξεις και τους σχεδιασμούς τους οδηγούν τον λαό στο πολεμικό μακελειό.
Η υπεράσπιση της εδαφικής ακεραιότητας της χώρας συνδέεται με την πάλη για το ξερίζωμα της εκμετάλλευσης και των αιτιών των ιμπεριαλιστικών πολέμων, με την πάλη για την ανατροπή του καπιταλισμού και την οικοδόμηση του σοσιαλισμού, που είναι ο μοναδικός δρόμος για την ανάπτυξη αμοιβαία επωφελών σχέσεων με τους άλλους λαούς, που δεν έχουν τίποτα να μοιράσουν. Αυτή είναι πατριωτική και διεθνιστική προσφορά σε πλήρη αντιστοιχία με τα εργατικά - λαϊκά συμφέροντα. Απέναντι στην καπιταλιστική βαρβαρότητα, προβάλλει η κοινή πάλη των λαών και αποκτά μεγάλη σημασία η πρόσφατη κοινή ανακοίνωση του ΚΚ Τουρκίας και του ΚΚΕ, το κάλεσμα για καμία αλλαγή των συνόρων και των Συνθηκών που τα καθορίζουν, εκφράζοντας την απαίτηση να γίνει σεβαστή η θέληση των δύο γειτονικών λαών πως επιθυμούν και διεκδικούν να ζήσουν ειρηνικά, και με τον κοινό τους αγώνα μπορούν να γίνουν πρωταγωνιστές, να ανοίξουν τον δρόμο της ανατροπής του συστήματος της εκμετάλλευσης και των πολέμων, για τη νέα σοσιαλιστική κοινωνία.
Αναδημοσίευση από τον «Ριζοσπάστη».