Γράφει ο Σίμος Ανδρονίδης, υποψήφιος διδάκτορας ΑΠΘ

Το Ινστιτούτο Εργασίας της Γενικής Συνομοσπονδίας Εργατών Ελλάδος (ΓΣΕΕ), κυκλοφόρησε μία πολύ σημαντική μελέτη με τίτλο ‘’Η ταξική διάρθρωση και η θέση της εργατικής τάξης στην ελληνική κοινωνία’’.[1] Σε αυτή τη μελέτη, λαμβάνει χώρα μία προσπάθεια χαρτογράφησης της ταξικής δομής του ελληνικού κοινωνικοοικονομικού σχηματισμού με βασικούς μαρξιστικούς όρους. Η σημαντικότητα της παραπάνω μελέτης-έρευνας έγκειται στο ότι ‘παρακολουθεί’ τις εξελίξεις στο χώρο και στο ‘χρόνο’, ήτοι τις εξελίξεις που λαμβάνουν χώρα εντός της θεμελιώδους  κεφαλαιοκρατικής δομής.

Εντός του όλου της οικονομικής-κεφαλαιοκρατικής κρίσης, οι κοινωνικές τάξεις και μερίδες τάξεων αναδιατάσσονται και «ανασυγκροτούνται», ως απόρροια μίας διαχείρισης-εγκάρσιας ρήξης η οποία και επενεργεί στο εσωτερικό του συγκεκριμένου κεφαλαιοκρατικού σχηματισμού.

 Πραγματικά, εντός του πλαισίου της ιδιαίτερης όσο και συγκεκριμένης χωροχρονικής «μήτρας» επιτελούνται δομικές μεταβολές που προσδιορίζουν εκ νέου, με έναν διττό τρόπο (αλυσιτελή & ολοκληρωμένο), κοινωνικές τάξεις, που αναπαράγουν με έναν έντονο τρόπο μορφές και πλέγματα του ταξικού ‘είναι’, μεταβολές που δεν «εδαφικοποιούν» απλά  εγκάρσιες ρηγματώσεις,  αλλά μετασχηματίζονται οι ίδιες σε υπέργεια ρηγμάτωση: ρηγμάτωση που μας δίνει το περίγραμμα του σύγχρονου  ελληνικού καπιταλισμού, που ως «ασθενής» δύναται να «περάσει» στο στάδιο της διαρκούς «ίασης».[2]

Οι συγγραφείς του τόμου επισημαίνουν ότι: «Η μαζικότερη, με όρους ποσοστού στη συνολική απασχόληση κοινωνική τάξη, είναι η παραδοσιακή μικροαστική τάξη, η οποία μάλιστα εμφανίζει αυξημένο ποσοστό στη διάρκεια της εξεταζόμενης περιόδου: από 21,36% το 2006 σε 24,77% το 2014. Ακολουθούν με μικρές διαφορές ως ποσοστά στη συνολική απασχόληση κατά τη διάρκεια της περιόδου που εξετάζεται (σ.: 2006-2014), η νέα μικροαστική τάξη (του ΚΤΠ και του κρατικού μηχανισμού και η εργατική τάξη (που συγκροτείται είτε στις ιδιωτικές καπιταλιστικές επιχειρήσεις είτε στις κρατικές καπιταλιστικές επιχειρήσεις). Η καπιταλιστική τάξη ως σύνολο επίσης μειώνεται στην υπό εξέταση περίοδο ως ποσοστό στη συνολική απασχόληση: από 1,32% το 2006 έπεσε στο 0,94% το 2014. Τέλος, η ανώτερη κρατική γραφειοκρατία είναι η μικρότερη κοινωνική τάξη, ως προς το ποσοστό της επί της συνολικής απασχόλησης, το οποίο και φθίνει ελαφρώς την εξεταζόμενη περίοδο: από 0,28% το 2006 μειώθηκε στο 0,27% το 2014».[3] Οι συγγραφείς επίσης αναφέρονται και στην ύπαρξη μίας «νόθας» εργατικής τάξης, που, αποτελεί μία ιδιαίτερη εκφορά ενός ‘Υβριδικού Τρόπου Παραγωγής (ΥΤΠ), μία ιστορική «μήτρα» που εγκολπώνεται στο πλαίσιο του αμιγούς Καπιταλιστικού Τρόπου Παραγωγής (ΚΤΠ).[4]

 Όμως, θεωρούμε πως αυτό που αποκαλείται «νόθα εργατική τάξη», δύναται να επικοινωνήσει με την καθαυτό εργατική τάξη, στο βαθμό που αφενός μεν που το ιστορικό υβρίδιο-τομή καθορίζεται σε σχέση και υπό τον κυρίαρχο τρόπο παραγωγής (κεφαλαιοκρατικό), αφετέρου δε από τη κεντρική διαδικασία μετατροπής του «υβριδικού» κεφαλαίου σε αξία χρήσης, σε εμπόρευμα, σε απόσπαση κέρδους. Αυτές οι τάξεις δεν αποτελούν μία ενιαία δομή, αλλά μια πολλαπλότητα διαφορετικών οντοτήτων.

Η διαχείριση της οικονομικής κρίση εν  Ελλάδι άπτεται της ίδιας της διαδικασίας κοινωνικής-ταξικής αναπαραγωγής, επιφέροντας αναδιαρθρώσεις και μεταβολές, μία ‘συνέχεια’, ή μία διαμόρφωση του πλαισίου για την απόσπαση (με βάση κλάδο παραγωγής) απόλυτης υπεραξίας. Ο καπιταλισμός, μέσα από ρήξεις και κρίσεις, μέσα από το μπλοκάρισμα της παραγωγής δύναται να εξελίσσεται με έναν τρόπο που αναδύει στη «σκηνή» «νέα» παραγωγικά υποκείμενα που διαθέτουν συγκεκριμένο ισχύ, εκεί όπου πλέον χάσματα (ακόμη και εσωτερικό των κοινωνικών τάξεων) διευρύνονται με ρυθμούς που προσδιορίζει η ρύθμιση της κυκλοφορίας του κεφαλαίου, η διαδικασία-λειτουργία της συσσώρευσης.  

«Το κεφαλαιοκρατικό προτσές παραγωγής, εξεταζόμενο στη συνάρτηση του ή σαν προτσές αναπαραγωγής, παράγει επομένως όχι μονάχα εμπόρευμα, όχι μονάχα υπεραξία, παράγει και αναπαράγει την ίδια τη σχέση του κεφαλαίου, από τη μια μεριά τον κεφαλαιοκράτη και από την άλλη τον μισθωτό εργάτη».[5] 

Το πεδίο παραμένει το ίδιο, ο χρόνος πυκνώνει, εξελίσσεται, τα συλλογικά υποκείμενα βιώνουν. Σαν τη λογοτεχνία που μετρά τον χρόνο με λέξεις-νοήματα, ο καπιταλισμός ρυθμίζει την ίδια την έννοια του χρόνου, προσδίδει έρμα στις συλλογικότητες που αναπτύσσουν τη δράση τους, είναι τρόπος παραγωγής που νοείται ως «Μορφή της ζωής».[6]

Η πάλη των τάξεων συνεχίζεται. Είναι αυτό που λέει ο ποιητής (Διονύσιος Σολωμός): «Κρυφαναβρύζει τρίσβαθο κι εχόρταινε τη χτίση»,[7] τον κόσμο-δομή ως μονάδα και ως ολότητα, από την βύθιση στην απελπισία στη θέσπιση του στόχου, στην πάλη για τη δομική μεταβολή. Η ιστορία, το ιστορικό προτσές ανακύκλησης προσώπων και παραγόντων δεν ακολουθεί μία γραμμική, μεταφυσική, αέναη και δίχως κύκλους και ρήξεις, πορεία.

Η Ρόζα Λούξεμπουργκ το θέτει ως εξής: «Όμως η ιστορία δεν αναμένει υπομονετικά μέχρι οι πιο καθυστερημένες χώρες και στρώματα να φτάσουν τα πιο προχωρημένα, έτσι που να μπορούν όλοι να κινηθούν μαζί σε συμμετρικούς σχηματισμούς και σφιχτοδεμένες φάλαγγες».[8] Το τέρμα του δρόμου και η πορεία προς αυτό δύνανται να αλλάξουν.

Σχόλια

• Δεν υπάρχουν σχόλια για αυτό το άρθρο.

Δεν σας επιτρέπεται η υποβολή σχολίων. Παρακαλούμε συνδεθείτε.