Σκάνδαλα, στημένα, χρηματισμός... Ο καπιταλισμός είναι

Από ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗ

Εύλογα θα πει κανείς ότι δεν πέφτουμε κι απ' τα σύννεφα. Πράγματι, λίγοι πλέον εκπλήσσονται από τέτοιες εξελίξεις. Αν κάποιος επιχειρήσει μια ανασκόπηση στην ιστορία του επαγγελματικού (και όχι μόνο) αθλητισμού τις τελευταίες δεκαετίες, θα δει ότι τέτοια περιστατικά έχουν μια σταθερή συχνότητα εμφάνισης. Θα δει επίσης ότι πάντοτε ακολουθούνται από βαρύγδουπες διακηρύξεις περί εξυγίανσης, άπλετου φωτός, λογοδοσίας στη Δικαιοσύνη, ενώ πολλές φορές συνοδεύονται από θεσμικές και νομοθετικές παρεμβάσεις. Προφανώς εξυπηρετούν ευρύτερους σχεδιασμούς στον χώρο του αθλητισμού, από τη σκοπιά είτε του αστικού κράτους, που μπορεί να επιλέγει τη στιγμή για να έρθει κάτι στο φως, είτε αντικρουόμενων επιχειρηματικών συμφερόντων, είτε και των δύο.

Σε κάθε περίπτωση, οι δέκα μέρες από τότε που «έσκασε» η υπόθεση είναι αρκετές ώστε να θέσουμε ορισμένα ερωτήματα σε αυτό το υγιές κομμάτι φιλάθλων, αθλητών, προπονητών και γονιών, που είναι η πλειοψηφία και έχουν σιχαθεί την μπόχα και τη δυσωδία που αναβλύζουν τα φανερά και αθέατα σκάνδαλα.

Πόσο ασύνδετο είναι το λεγόμενο «basketgate» με την επιχειρηματική δράση στον χώρο του μπάσκετ, του ποδοσφαίρου και άλλων αθλημάτων; Πώς σχετίζεται η κρατική χρηματοδότηση του αθλητισμού με τέτοια φαινόμενα; Μπορεί να αλλάξει αυτή η κατάσταση; Τι είναι ρεαλιστικό σήμερα;

Τα ερωτήματα αυτά δεν μπορούν να απαντηθούν αν δεν θίξουμε την ουσία τους, που δεν είναι άλλη από το σημερινό καπιταλιστικό σύστημα.

Ο αθλητισμός στις μεγάλες κατηγορίες του ποδοσφαίρου και του μπάσκετ διεξάγεται μέσα από αθλητικά σωματεία που έχουν μετατραπεί σε Ανώνυμες Εταιρείες (ΠΑΕ, ΚΑΕ κ.λπ.). Η λειτουργία τους γίνεται με συγκεκριμένα κριτήρια, που αφορούν τους στόχους και τις επιδιώξεις των εταιρειών, των μονοπωλιακών ομίλων και του εκάστοτε καπιταλιστή που βρίσκεται από πίσω. Ετσι, ανάγονται σε στόχο η μεγιστοποίηση των εσόδων τους, η διαμόρφωση franchise, η κατοχύρωση εμπορικών σημάτων και η μετατροπή των αθλητών σε αξίες στα αντίστοιχα «χρηματιστήρια» όπου αγοράζονται και πουλιούνται, με κριτήριο την κερδοφορία των ομάδων. Πάνω σε αυτό το έδαφος εκτυλίσσεται και το κυνήγι των τηλεοπτικών δικαιωμάτων, η αναζήτηση χορηγών - δηλαδή η σύναψη επικερδών εμπορικών συμφωνιών. Τι σχέση έχει αυτή η πραγματικότητα με τα αθλητικά ιδεώδη και την κοινωνική προσφορά; Τι σχέση έχει με την ανάπτυξη των αθλημάτων, τη συμμετοχή του συνόλου των μαθητών σε αυτά και τη δημιουργία αθλητικής καλλιέργειας; Το αστικό κράτος και οι κυβερνήσεις του δεν θα μπορούσαν να μην ενισχύουν αυτήν την κατεύθυνση. Αυτό δείχνει και η κατανομή της κρατικής χρηματοδότησης προς τα σωματεία μέσω της ΓΓΑ.

Το κράτος επιβραβεύει τη λειτουργία των επιχειρηματιών στον χώρο του αθλητισμού δίνοντάς τους 37,35 εκατ. ευρώ (το ποσό μοιράζεται στις 70 περίπου ΠΑΕ - ΚΑΕ - ΤΑΑ), για να μπορούν να επενδύουν και να εξασφαλίζουν τα κέρδη τους απρόσκοπτα. Επίσης όλες οι κυβερνήσεις μειώνουν διαχρονικά το ποσοστό της κρατικής χρηματοδότησης, ενισχύοντας παράλληλα το μερίδιο του επίσημου τζόγου σε εκείνη. Αυτή είναι η πραγματικότητα στον ελληνικό αθλητισμό. Αυτό είναι το πλαίσιο που παράγει, αναπαράγει και συντηρεί τα φαινόμενα σήψης και σαπίλας. Που δημιουργεί το γόνιμο έδαφος για τους στημένους αγώνες, για τις διαιτητικές κλίκες, για τις παρασκηνιακές παρεμβάσεις, τα κομπρεμί στις Ομοσπονδίες, τις δηλώσεις επιχειρηματιών και τις αλληλοκατηγορίες μετά τους αγώνες, τα κόστη των εισιτηρίων και τα μπόνους από τις συμμετοχές σε διοργανώσεις. Πώς θα μπορούσαν να εκλείψουν αυτά τα φαινόμενα από την αλλαγή ενός προσώπου, από τη θέσπιση ενός καλύτερου πλαισίου ή άλλες κρατικές παρεμβάσεις, τη στιγμή που υπάρχει στρατηγική σύμπλευση στην επιχειρηματική λειτουργία του αθλητισμού και στη μετατροπή του σε πεδίο κερδοφορίας μεγάλων ομίλων και επιχειρηματιών; Ρητορικό το ερώτημα.

Υπάρχει όμως και μια άλλη πραγματικότητα: Αυτή που αντιμετωπίζουν τα χιλιάδες ερασιτεχνικά σωματεία. Γιατί την ίδια στιγμή που διακινείται τόσο νόμιμο και παράνομο (όπως αποδεικνύεται) χρήμα, τα σωματεία βρίσκονται στο όριο της επιβίωσης, με πολλά από αυτά να δυσκολεύονται να πληρώνουν ακόμα και τις αμοιβές των προπονητών.

Τα εκατομμύρια που μοιράσανε και μοιράζουν οι κυβερνήσεις στον επαγγελματικό αθλητισμό είναι η άλλη όψη για τα ψίχουλα που δίνουν στα ερασιτεχνικά σωματεία. Γιατί ψίχουλα είναι το ίδιο ποσό, 37,35 εκατ. ευρώ, που αναλογεί σε 6.700 ερασιτεχνικά σωματεία. Αναγκάζει μέχρι και τις Ομοσπονδίες να βγαίνουν στη γύρα των χορηγών, και μετατρέπει τους αθλητές σε επαίτες μέσα από προγράμματα «υιοθεσίας».

Οι εικόνες του πιο σύγχρονου γηπέδου μπάσκετ στην Ευρώπη (όπως λανσάρεται το ΟΑΚΑ), οι εικόνες των εργασιών στο ΣΕΦ, οι μακέτες των γηπέδων όλων των μεγάλων ομάδων που χτίζουν ή αναβαθμίζουν τα γήπεδά τους, είναι η άλλη όψη για τα γήπεδα όπου προπονούνται εκατοντάδες μαθητές και αθλητές των ερασιτεχνικών σωματείων. Είναι οι εικόνες από τις ετοιμόρροπες μπασκέτες και από τα τσιμέντα εκεί που τελειώνει το χορτάρι των ποδοσφαιρικών γηπέδων. Αυτές θα μένανε μόνο ως εικόνες αν δεν υπήρχαν οι νεκροί αθλητές, για να χτίζουν ένα τραγικό βίωμα στο «σώμα» του ερασιτεχνικού αθλητισμού και των μικρότερων ηλικιακών κατηγοριών.

Τα εκατομμύρια που το κράτος χαρίζει απλόχερα στους καπιταλιστές των ΠΑΕ και των ΚΑΕ είναι αυτά που λείπουν από τα σχολεία για να καλυφθούν οι κενές θέσεις σε γυμναστές. Για να λειτουργήσουν οι αθλητικές εγκαταστάσεις τον καιρό των πολεμικών εξοπλισμών και της ενεργειακής ακρίβειας. Για να διδάσκεται η Φυσική Αγωγή, όπως προβλέπεται, σε κάθε ηλικιακή κατηγορία και να μη βρίσκονται εκτός άθλησης 2 στους 3 εφήβους. Για να εκλείψουν οι δακρύβρεχτες διαπιστώσεις πάνω στις στατιστικές τους, ότι ένα 36% των σημερινών 16χρονων στοιχηματίζει σταθερά σε αγώνες.

Κοινή συνισταμένη αυτής της διττής πραγματικότητας είναι το ίδιο το καπιταλιστικό σύστημα. Αυτή είναι η μεγάλη εικόνα που ξεπροβάλλει καθαρή και αλώβητη κάθε φορά, μετά από κάποιο μικρό ή μεγάλο σκάνδαλο. Είναι η μετατροπή του αθλητισμού σε πεδίο σύγκρουσης και ανταγωνισμών μεγάλων μονοπωλιακών ομίλων, που παρεμβαίνουν, επενδύουν, χειραγωγούν με στόχο να μεγαλώσουν τα κέρδη τους και να διεισδύσουν πολύμορφα στην εργατική τάξη, μέσα από φιλάθλους, αθλητές, προπονητές και την εκάστοτε τοπική κοινωνία. Αυτή είναι η κοινή πραγματικότητα, είτε στη μικρή κλίμακα της Ελλάδας είτε στη μεγάλη των παγκόσμιων Ομοσπονδιών των αθλημάτων (όπως συμβαίνει με τη FIFA, την UEFA κ.λπ.), εκεί όπου εκδηλώνεται η διαπλοκή τους με καπιταλιστικά κράτη και ιμπεριαλιστικές ενώσεις.

Οι αιτίες αυτών των αποτελεσμάτων είναι βαθιά ριζωμένες στη λειτουργία της σημερινής, καπιταλιστικής οικονομίας και της αξίας που έχει γι' αυτήν ο χώρος του αθλητισμού. Δεν μπορούν να υπάρξουν σήμερα ενίσχυση του ερασιτεχνικού αθλητισμού, στήριξη των αθλητών, εξασφάλιση ανθρώπινων μισθών για τους προπονητές, κάλυψη των κενών στα σχολεία, χωρίς σύγκρουση με την κυρίαρχη γραμμή που εκφράζεται στον χώρο και αφορά τη λειτουργία του προς όφελος του επαγγελματικού αθλητισμού, δηλαδή τη μετατροπή του σε πεδίο κερδοφορίας για επιχειρηματικούς και μονοπωλιακούς ομίλους. Αυτή η κατάσταση γεννά και άλλα παράγωγα κοινωνικά φαινόμενα, όπως το ντόπινγκ και η λεγόμενη οπαδική βία, ακόμα και αντιλήψεις σε αθλητές - καλοπροαίρετες πολλές φορές - ότι «το να μετατραπεί η κατηγορία μας σε επαγγελματική θα λύσει τα προβλήματα».

Στην Απόφαση της ΚΕ του ΚΚΕ στις 16 Σεπτέμβρη τονιζόταν ότι η κεντρική αντιπαράθεση θα πρέπει να έχει στον άξονά της «ΠΟΙΑ ΕΛΛΑΔΑ ΘΕΛΟΥΜΕ, ΓΙΑ ΠΟΙΑ ΕΛΛΑΔΑ ΠΑΛΕΥΟΥΜΕ; Μια Ελλάδα σε μια Ευρώπη της πολεμικής οικονομίας στη βιομηχανία, την Ενέργεια, τις μεταφορές, την επιστημονική έρευνα κ.λπ.; 'Η μια Ελλάδα και μια Ευρώπη του σοσιαλισμού, ως ρεαλιστική και απαραίτητη, ώριμη απάντηση στον 21ο αιώνα;». Χωρίς να επιδιώκουμε ευθείες αναλογίες, τα τελευταία χρόνια στον χώρο του αθλητισμού πληθαίνουν τα παραδείγματα που δείχνουν ότι οι στόχοι των χιλιάδων ερασιτεχνικών σωματείων, των εργαζομένων στον χώρο και των εκατοντάδων χιλιάδων αθλητών δεν συμβιβάζονται με τις στοχεύσεις και τις επιδιώξεις μερικών δεκάδων εταιρειών που δραστηριοποιούνται στον χώρο. Αναδεικνύουν ότι και στον χώρο του αθλητισμού, για να υπάρχουν θετικές εξελίξεις, θα πρέπει να χάσει το κεφάλαιο.

Με όπλο την πρόσφατη έκδοση του Τμήματος για τον «ρόλο του αθλητικού σωματείου σήμερα», μπορούμε να γειώσουμε τις κεντρικές αποφάσεις και κατευθύνσεις στα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο χώρος, να συζητήσουμε την ουσία τους, να αναδείξουμε την υπεροχή της στρατηγικής μας, για να εκφραστεί η δυνατότητα διεύρυνσης της επαφής, των δεσμών και της συμπόρευσης με το Κόμμα. Ο σοσιαλισμός αποτελεί τη μόνη ρεαλιστική προοπτική σήμερα ώστε να ικανοποιείται το σύγχρονο κοινωνικό δικαίωμα του λαού στην άθληση, και ως τέτοια έχουμε ευθύνη να την προβάλουμε.

Σχόλια

• Δεν υπάρχουν σχόλια για αυτό το άρθρο.

Δεν σας επιτρέπεται η υποβολή σχολίων. Παρακαλούμε συνδεθείτε.

Επόμενο άρθρο

Προκήρυξε εκλογές η ΕΟΚ