Κινητοποιήσεις λαού και νεολαίας στην Ευρώπη: «Τα κέρδη τους, η δυστυχία μας»

«Δεν μπορείς να πεθαίνεις από το σχολείο και τη δουλειά». «Επέλεξα την εκπαίδευση, όχι τα Hunger Games!». «Λεφτά για τα σχολεία, όχι για τον πόλεμο». «Σπέρνεις δυστυχία, θερίζεις οργή».

Η μαζική φτωχοποίηση των λαών της Ευρώπης, η αίσθηση ότι η ζωή έχει γίνει ανυπόφορη, τα αδιέξοδα, και όλα αυτά κάτω από τη σκιά ενός νέου ιμπεριαλιστικού πολέμου για να μοιραστούν ο τεράστιος πλούτος, οι αγορές, οι πρώτες ύλες, οι δρόμοι μεταφοράς εμπορευμάτων και Ενέργειας... Οι διαδηλώσεις των μαθητών, των νέων, των εργαζομένων στις ευρωπαϊκές πόλεις αποτυπώνουν αυτούς τους δύο κόσμους: Των αμύθητων κερδών και της φτώχειας που διευρύνεται.

«Leurs profits, nos miseres»

«Τα κέρδη τους, η δυστυχία μας». Το κόστος ζωής στην Ευρώπη είναι πλέον ασύλληπτο, και οι αριθμοί δεν φτάνουν για να αποτυπώσουν πόσο δυστυχισμένη έχει γίνει η ζωή για εκατομμύρια εργαζόμενους και τις οικογένειές τους.

Οι τιμές απαραίτητων για την επιβίωση αγαθών, όπως τρόφιμα, Ενέργεια, μεταφορές και λογαριασμοί, έχουν αυξηθεί κατά 59% έως 78% από το 2000 στη Γαλλία, στην Ιταλία, στην Ισπανία και στην Πορτογαλία σύμφωνα με την Eurostat, τη στατιστική υπηρεσία της ΕΕ. Ο Εναρμονισμένος Δείκτης Τιμών Καταναλωτή (ΕνΔΤΚ) είναι το επίσημο μέτρο της ΕΕ για το πόσο κοστίζουν τα καθημερινά αγαθά και υπηρεσίες.

Η Ισπανία κατέγραψε την πιο απότομη αύξηση, με 78%, ακολουθούμενη από την Πορτογαλία με 71%, την Ιταλία με 68% και τη Γαλλία με 59%. Αυτό σημαίνει ότι εμπορεύματα και υπηρεσίες που κόστιζαν 100 ευρώ το 2000 τώρα κοστίζουν περίπου 178 ευρώ στην Ισπανία, 171 ευρώ στην Πορτογαλία, 168 ευρώ στην Ιταλία και 159 ευρώ στη Γαλλία.

Σε αυτούς τους αριθμούς που «ανθίζουν» για τους επιχειρηματικούς ομίλους αποτυπώνεται η μιζέρια των λαϊκών οικογενειών, που στερούνται βασικά αγαθά και μετρούν μέχρι και το τελευταίο ευρώ. Γι' αυτό π.χ. σχεδόν οι μισοί Ιταλοί (48,5%) πέρασαν το φετινό καλοκαίρι χωρίς διακοπές, σε μια χώρα που σφύζει από τουρισμό. Συνολικά στην Ιταλία ο τουριστικός τομέας παράγει το 13% του ΑΕΠ και απασχολεί πάνω από 2 εκατ. εργαζόμενους. Ως αποτέλεσμα αυτής της καπιταλιστικής ανάπτυξης οι ελεύθερες παραλίες περιορίζονται όλο και περισσότερο, το ημερήσιο κόστος για δύο ξαπλώστρες με μία ομπρέλα κυμαίνεται μεταξύ 60 - 90 ευρώ, το κόστος των διοδίων και των ακτοπλοϊκών μεταφορών προς τη Σαρδηνία και τη Σικελία αυξάνεται διαρκώς κ.λπ.

«Leurs profits, nos crises»

«Τα κέρδη τους, οι κρίσεις μας», στην πιο κλασική του εκδοχή, που αποδίδει σε πολλές ευρωπαϊκές διαδηλώσεις τη λεγόμενη ενεργειακή και στεγαστική κρίση.

Οι τιμές αυξάνονταν κατά μέσο όρο περίπου 2% ετησίως αλλά εκτινάχθηκαν το 2022, όταν ο ετήσιος πληθωρισμός έφτασε το 8,7% στην Ιταλία, το 8,3% στην Ισπανία, το 8,1% στην Πορτογαλία και το 5,9% στη Γαλλία.

Η αύξηση οφείλεται κυρίως στο κόστος της Ενέργειας, που ανέβηκε κατακόρυφα μετά την πανδημία και τα lockdown, ενώ εκτοξεύτηκε εξαιτίας της όξυνσης των γεωπολιτικών ανταγωνισμών και των ιμπεριαλιστικών συγκρούσεων στην Ουκρανία και στη Μέση Ανατολή.

Ενδεικτικό και αποκαλυπτικό για την κερδοφορία των μονοπωλίων - αμερικανικών, ευρωπαϊκών, ρωσικών κ.λπ. - είναι το εξής: Μέχρι τον Οκτώβρη του 2022, οκτώ μήνες μετά την έναρξη του πολέμου ΝΑΤΟ - ΕΕ και Ρωσίας στην Ουκρανία, και ενώ το ρωσικό αέριο «έρεε» σχεδόν στις ίδιες ποσότητες στην Ευρώπη, οι τιμές της Ενέργειας σε ολόκληρη την Ευρωζώνη ήταν σχεδόν 42% υψηλότερες απ' ό,τι έναν χρόνο νωρίτερα και οι τιμές των τροφίμων επίσης αυξάνονταν απότομα, σύμφωνα με τη Eurostat.

Μεταξύ 2021 και 2023 οι τιμές αυξήθηκαν κατά 12% - 15% στις τέσσερις χώρες. Οι μισθοί αυξάνονται ...κάτω από τα όρια της φτώχειας, δεν συμβαδίζουν με την ακρίβεια και τον πληθωρισμό, ενώ ακόμα και όταν υποχωρεί ο πληθωρισμός οι τιμές δεν μειώνονται.

Λαμβάνοντας υπόψη τον πληθωρισμό, ο μέσος μισθός πλήρους απασχόλησης στην Ιταλία μειώθηκε κατά σχεδόν 5% μεταξύ 2000 και 2025. Παράλληλα ο παραγόμενος πλούτος αυξάνεται και συγκεντρώνεται στα ανώτερα στρώματα επιχειρηματιών, εισοδηματιών κ.λπ. Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ιταλίας, το 10% των ιταλικών νοικοκυριών με την υψηλότερη περιουσία κατείχε το 60% του καθαρού πλούτου των νοικοκυριών το 2023 - ποσοστό αυξημένο κατά περίπου 7 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το 2010.

Κατά την ίδια περίοδο οι πραγματικοί μισθοί αυξήθηκαν κατά 7% στην Ισπανία, 11% στη Γαλλία και 20% στην Πορτογαλία, σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, προσαρμοσμένα με τον δείκτη τιμών της Eurostat. Αλλά και εκεί που αυξάνονται, αν συνυπολογίσει κανείς άλλες περικοπές, π.χ. στην Εκπαίδευση, στην Υγεία, σε έργα υποδομής και προστασίας από πλημμύρες, πυρκαγιές κ.λπ., πάλι η λαϊκή τσέπη αδειάζει και γεμίζει το «ταμείο» κάποιου επιχειρηματία.

«La vivienda es un derecho, no un negocio»

«Η στέγαση είναι δικαίωμα, όχι επιχείρηση». Ενα από τα συνθήματα που κυριαρχούν στην Ισπανία - όπως και «Τα κέρδη τους, η δυστυχία μας» - στις κινητοποιήσεις που ξεκίνησαν τον Σεπτέμβρη με αφορμή την έξωση της 87χρονης Μαρικάρμεν και συνεχίζονται μέχρι σήμερα, καθώς η εκτόξευση των ενοικίων και η ανεξέλεγκτη ανάπτυξη του τουρισμού έχουν πετάξει έξω από τα σπίτια τους εκατομμύρια Ισπανούς.

Η επέλαση των μονοπωλιακών ομίλων - συνολικά του τουριστικού, του κατασκευαστικού κεφαλαίου, του real estate κ.λπ. - αποτυπώνεται και στις τέσσερις ευρωπαϊκές χώρες από το 2000, στην αναλογία τιμής προς εισόδημα του ΟΟΣΑ, που παρέχει μια γενική εικόνα του πώς οι τιμές των κατοικιών έχουν αλλάξει σε σχέση με τα εισοδήματα. Οταν οι τιμές αυξάνονται ταχύτερα από τα εισοδήματα, ο λόγος αυξάνεται, κάτι που υποδηλώνει ότι τα σπίτια γίνονται κατά μέσο όρο λιγότερο προσιτά.

Η Ισπανία έχει δει τη μεγαλύτερη αλλαγή. Ο δείκτης τιμής προς εισόδημα είναι 56% υψηλότερος απ' ό,τι το 2000, ακόμα και μετά την απότομη πτώση που είχε σημειώσει μετά την καπιταλιστική κρίση του 2008.

Στη Γαλλία ο λόγος είναι 39% υψηλότερος απ' ό,τι το 2000, αν και έχει μειωθεί ελαφρώς σε σχέση με την κορύφωσή του το 2022.

Η Ιταλία αποτελεί την εξαίρεση, όπου οι τιμές των κατοικιών σε γενικές γραμμές έχουν συμβαδίσει με τα εισοδήματα, αφήνοντας τον λόγο μόλις 5% υψηλότερο απ' ό,τι το 2000.

Αξίζει να σημειωθεί ότι στην Πορτογαλία τα ενοίκια και οι τιμές των ακινήτων άργησαν μεν να αυξηθούν σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές καπιταλιστικές οικονομίες, ωστόσο από το 2017 έχουν υπερδιπλασιαστεί (αύξηση 124% την τελευταία δεκαετία, διπλάσια σε σχέση με τον μέσο όρο της ΕΕ).

«Di scuola e di lavoro non si puο morire»

«Δεν μπορεί να πεθαίνεις από το σχολείο και τη δουλειά». Αυτό το σύνθημα, που έγινε σύμβολο στις μεγάλες κινητοποιήσεις του 2022, επανέρχεται στις σημερινές κινητοποιήσεις στην Ιταλία, δείχνοντας ότι η περίπτωση του 18χρονου Λορέντζο Παρέλι κάθε άλλο παρά ως «μεμονωμένο περιστατικό» έχει καταγραφεί στη συνείδηση των νέων και των εργαζομένων.

Ο Παρέλι, μαθητής Λυκείου, σκοτώθηκε τον Γενάρη του 2022, την τελευταία μέρα της μαθητείας του, όταν τον χτύπησε μια σιδερένια δοκός σε εταιρεία στο Ούντινε, όπου συμμετείχε στο πρόγραμμα «εναλλαγή σχολείου - εργασίας». Πρόκειται για ένα ακόμα από τα πολλά θύματα στον βωμό των καπιταλιστικών κερδών στην Ιταλία, όπου οι θάνατοι και οι τραυματισμοί στους χώρους δουλειάς έχουν πάρει διαστάσεις επιδημίας τα τελευταία 10 χρόνια.

Ολα όσα κινητοποιούν σήμερα τον ιταλικό λαό - η φτώχεια, ο πόλεμος, ο φασισμός κ.ά. - αποτυπώνονται στα συνθήματα των διαδηλώσεων: «Λεφτά για τα σχολεία, όχι για τον πόλεμο», «Λιγότερα όπλα, περισσότερα δικαιώματα», «Κανείς δεν είναι ξένος». Στη Βενετία διαδηλωτές έγραψαν «αίμα της Γάζας» στους τοίχους του κτιρίου της Μητροπολιτικής Πόλης, συνδέοντας τις κινητοποιήσεις με τη γενοκτονία στην Παλαιστίνη. Στη Γένοβα φοιτητές και μαθητές έκαψαν ένα άρμα μάχης από χαρτόνι έξω από τα γραφεία της ιταλικής Ενωσης Βιομηχάνων.

Και αυτό ακριβώς το περιεχόμενο της αγανάκτησης, προτού εξελιχθεί πλήρως σε ολοκληρωμένο πολιτικό αγώνα, θέλει να χτυπήσει και η ιταλική κυβέρνηση, όπως και οι υπόλοιπες στην Ευρώπη, τρομοκρατώντας με άγρια μέτρα καταστολής.

Με ανάπτυξη 500 στρατιωτών στο Μιλάνο μέχρι το τέλος του έτους και ένα πακέτο καταστολής χωρίς προηγούμενο στην πρόσφατη Ιστορία της Ιταλίας, που στοχεύει ακόμα και ανήλικους, το ιταλικό καπιταλιστικό κράτος φυλακίζει, τιμωρεί και εκφοβίζει όσους διαμαρτύρονται.

Φυλακές ανηλίκων αντί για σχολεία...

Η ιταλική κυβέρνηση της Τζ. Μελόνι ενέκρινε ένα «κατεπείγον διάταγμα» με αυστηρότερα μέτρα «ασφαλείας». Μεταξύ άλλων, εισάγεται το αυτόνομο ποινικό αδίκημα της «βίαιης συμμετοχής σε διαδήλωση». Οσοι συμμετέχουν σε ομάδες (5 ή περισσότερων ατόμων) και προκαλούν βανδαλισμούς, ρίχνουν αντικείμενα (πέτρες, κροτίδες) ή φορούν κουκούλες, αντιμετωπίζουν φυλάκιση έως 5 έτη και χρηματικά πρόστιμα έως 20.000 ευρώ. Οι κυρώσεις αυξάνονται όταν υπάρχουν τραυματισμοί ή απόκρυψη της ταυτότητας των δραστών.

Παράλληλα προβλέπεται η δυνατότητα να ζητείται αποζημίωση για τις ζημιές, ενώ οι γονείς ανηλίκων μπορεί να επιβαρύνονται οικονομικά. Οι αρχές αποκτούν επίσης τη δυνατότητα προληπτικής κράτησης νέων ηλικίας 14 έως 17 ετών, όταν υπάρχουν ενδείξεις ότι συνιστούν κίνδυνο, ακόμα κι αν δεν έχουν διαπράξει συγκεκριμένο αδίκημα!

Μεταξύ άλλων, βασική συνέπεια των πολυάριθμων νέων αδικημάτων που θέσπισε η κυβέρνηση είναι ότι καθιστούν τη συμμετοχή σε διαδηλώσεις πιο επικίνδυνη, ιδίως για τους μετανάστες που επιδιώκουν να αποκτήσουν άδεια διαμονής ή ιθαγένεια.

Η ιταλική κυβέρνηση σκοπεύει να αυξήσει τη ...χωρητικότητα των φυλακών ανηλίκων και, όπως δήλωσε ο υπουργός Δικαιοσύνης Κάρλο Νόρντιο, «δεν είχαν σημειωθεί ποτέ στο παρελθόν τόσο μαζικές συλλήψεις ανηλίκων». Το σωφρονιστικό σύστημα βρίσκεται όντως υπό πίεση και «προσπαθούμε να λύσουμε το συγκεκριμένο πρόβλημα, διαθέτοντας τους περιορισμένους πόρους μας με στόχο να διευρυνθεί η χωρητικότητα των φυλακών ανηλίκων» ή να μετατραπούν «τομείς φυλακών ενηλίκων σε χώρους κράτησης για ανηλίκους»...

Ε. Μ.

• Αναδημοσίευση από το τετρασέλιδο «Διεθνή & Οικονομία» του «Ριζοσπάστη», Παρασκευή 23/10/2026

Σχόλια

• Δεν υπάρχουν σχόλια για αυτό το άρθρο.

Δεν σας επιτρέπεται η υποβολή σχολίων. Παρακαλούμε συνδεθείτε.

Επόμενο άρθρο

Κούβα: Καταγγέλλει τις πιέσεις των ΗΠΑ ενόψει ψηφίσματος στον ΟΗΕ