Η 8η Μαρτίου ορίστηκε το 1977 από τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών ως Παγκόσμια Ημέρα για τα δικαιώματα της Γυναίκας και τη Διεθνή Ειρήνη.
Η ιδέα για τον εορτασμό της προέκυψε κατά το πέρασμα στον 20ο αιώνα, το οποίο σηματοδοτήθηκε από την εκβιομηχάνιση, την πληθυσμιακή έκρηξη και τις ριζοσπαστικές ιδεολογίες. Το έναυσμα, όμως, είχε δοθεί αιώνες πριν, με τη Λυσιστράτη να πρωτοστατεί σε μια ιδιόμορφη «φεμινιστική» απεργία, προκειμένου να τελειώσει ο πόλεμος των ανδρών.

Κατά τη διάρκεια της Γαλλικής επανάστασης οι γυναίκες του Παρισιού ζητούσαν «ελευθερία, ισότητα, αδελφοσύνη» στις Βερσαλλίες.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, οι εργάτριες στο τομέα της υφαντουργίας και του ιματισμού κινητοποιήθηκαν στις 8 Μάρτη του 1857 στη Νέα Υόρκη για τις απάνθρωπες συνθήκες εργασίας και τους χαμηλούς μισθούς τους. Η αστυνομία επιτέθηκε και διέλυσε βίαια το πλήθος των λευκοντυμένων γυναικών, όμως το εργατικό κίνημα είχε ήδη γεννηθεί. Δυο χρόνια αργότερα, οι γυναίκες που συμμετείχαν στις κινητοποιήσεις οργάνωσαν το πρώτο εργατικό σωματείο γυναικών και συνέχισαν τον αγώνα για τη χειραφέτηση τους.

Το 1908 παρέλασαν 15.000 γυναίκες στους δρόμους της Νέας Υόρκης ζητώντας λιγότερες ώρες εργασίας, καλύτερους μισθούς και δικαίωμα ψήφου. Υιοθέτησαν το σύνθημα «Ψωμί και τριαντάφυλλα», με το ψωμί να συμβολίζει την οικονομική ασφάλεια και τα τριαντάφυλλα την καλύτερη ποιότητα ζωής. Η γιορτή ουσιαστικά αφορά στους αγώνες συνηθισμένων γυναικών, που με το θάρρος και την αποφασιστικότητα τους έγραψαν ιστορία.

Κάθε χρόνο τέτοια ημέρα ακούγονται δηλώσεις όπως ότι «σήμερα η ισότητα των δυο φύλων είναι γεγονός». Είναι όμως έτσι;

Η απάντηση είναι προφανής όταν αναφερόμαστε σε αναπτυσσόμενες χώρες όπου ο θρησκευτικός φονταμενταλισμός και η ισχυρή πατριαρχική δομή καθιστούν τις γυναίκες πολίτες δεύτερης κατηγορίας, όπου ακόμη και το δικαίωμα στην ίδια τους τη ζωή αμφισβητείται. Τι συμβαίνει όμως στις λεγόμενες αναπτυγμένες χώρες του δυτικού κόσμου;

Η αλήθεια είναι ότι στην πραγματικότητα η θέση της γυναίκας σήμερα εξακολουθεί να είναι δυσμενέστερη από αυτή του άντρα, ενώ καλλιεργείται και ένα σύνολο σεξιστικών στερεοτύπων και επιχειρημάτων ώστε να δικαιολογείται και να διαιωνίζεται αυτή η κατάσταση. Έτσι:

Η γυναίκα σήμερα κατά κανόνα υφίσταται διπλό βάρος, καθώς από τη μια επωμίζεται τις δουλειές του νοικοκυριού και την ανατροφή των παιδιών, συγχρόνως όμως από την άλλη αποτελεί και πάνω από το μισό της εργατικής δύναμης. Παρά την εξέλιξη της τεχνολογίας που οδηγεί στη μείωση του απαιτούμενου χρόνου για τις ανάγκες του σπιτιού, οι γυναίκες εξακολουθούν και σήμερα να έχουν μεγάλα και δυσεπίλυτα προβλήματα σε σχέση με τους άνδρες και, ενώ τα μεροκάματα τους είναι χαμηλότερα από αυτά των αντρών, η ανεργία και η ανασφάλιστη εργασία επιβαρύνουν πρωτίστως τις γυναίκες.

Ο διαχωρισμός βάση φύλου συνεχίζεται διαιωνίζοντας έτσι την πατριαρχική κοινωνία και τη γυναικεία καταπίεση. Δεν είναι τυχαίο ότι σε όλα τα προνομιούχα πόστα παγκοσμίως οι άντρες κυριαρχούν: Στους πολιτικούς, στους επιχειρηματίες και στα μεγαλοστελέχη επιχειρήσεων, σε υψηλόβαθμες θέσεις του κρατικού μηχανισμού.

Μεγάλο τμήμα της σημερινής γυναικείας καταπίεσης αποτελεί η σεξουαλική παρενόχληση, ενώ έναν από τους πιο επικερδείς τομείς για τον παγκόσμιο καπιταλισμό αποτελεί το εμπόριο λευκής σαρκός κι ο εξαναγκασμός σε πορνεία.

Κυριαρχεί η εμπορευματοποίηση του γυναικείου σώματος και η προώθηση πολλαπλών απρόσιτων προτύπων για τη γυναίκα που επιδρούν δραματικά στην ψυχολογία της αλλά συχνά και στο σώμα και στην υγεία της. Η κυρίαρχη αφήγηση θέλει σήμερα τη γυναίκα τέλεια νοικοκυρά και ανεκτική σύζυγο αλλά και δυναμική επαγγελματία, αυτόνομη οικονομικά αλλά και ευαίσθητη ως «αδύναμο φύλο», όμορφη και ελκυστική 24 ώρες το 24ωρο αλλά ταυτόχρονα σεμνότυφη και ενάρετη.

Τίθενται υπό αναίρεση κεκτημένα δεκαετιών όπως η μη απόλυση εργαζομένων εγκύων γυναικών ή η επιλογή της διακοπής μιας ανεπιθύμητης εγκυμοσύνης.

Ιδιαίτερα σε καιρούς κρίσης οι ανισότητες και όλα τα σχετικά αντιδραστικά φαινόμενα έχουν την τάση να επιδεινώνονται. Η γυναικεία καταπίεση επιτείνεται, καθώς το κοινωνικό κράτος και το οικογενειακό εισόδημα καταρρέουν. Το ξεχαρβάλωμα των δομών κοινωνικής πρόνοιας, μεταφέρει τομείς ευθύνης της στην οικογένεια και από εκεί η πατριαρχική δομή στις πλάτες των γυναικών. Έτσι οι γυναίκες θα επωμιστούν τη φροντίδα του σπιτιού, το μεγάλωμα των παιδιών και τον έλεγχο της μαθησιακής τους προόδου, τη φροντίδα των ηλικιωμένων και των ασθενών της οικογένειας. Η ανεργία, η φτώχεια, η ανασφάλεια μεταφέρονται μέσα στην οικογένεια, αυξάνοντας τις εντάσεις, τις ενδοοικογενειακές συγκρούσεις αλλά και τη βία κι η γυναίκα εδώ είναι πολύ συχνά το κύριο θύμα.

Ταυτόχρονα παρατηρούμε να έχει γίνει σύνηθες φαινόμενο σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της γης η γυναικοκτονία. Δεν μπορούμε να μένουμε απαθείς σε δολοφονίες γυναικών στο όνομα της τιμής του πατέρα ή του αδερφού ή σε δολοφονίες όπως αυτή της Ε. Τοπαλούδη που συντάραξε την κοινωνία μας. Από τα στιγμιότυπα της δίκης για τη συγκεκριμένη υπόθεση που γίνεται αυτές τις ημέρες, αποτυπώνονται τόσο τα σεξιστικά κίνητρα των δραστών όσο και η βαθιά ριζωμένη αντίληψη του διαχωρισμού των φύλων, που οδηγεί στην αμετανόητη στάση τους.

Ο σεξισμός είναι η ιδεολογία που νομιμοποιεί όλα τα παραπάνω και προσπαθεί να διαχωρίσει τους άντρες από τις γυναίκες ως όντα με διαφορετικά συμφέροντα, διαφορετικό προορισμό και διαφορετικές ανάγκες διαιωνίζοντας έτσι την πατριαρχική κοινωνία και τη γυναικεία καταπίεση.

Η 8 Μάρτη, η ημέρα της γυναίκας, δεν είναι ημέρα γιορτής. Είναι μέρα σύμβολο για τους αγώνες των γυναικών ενάντια σε κάθε μορφή καταπίεσης, στην εργασία, την κοινωνία, την οικογένεια. Όπως και το μακρινό 1857 που ξέσπασε ο ηρωικός αγώνας των εργατριών της Νέας Υόρκης, έτσι και σήμερα αυτή η μέρα συνδέεται με τον αγώνα για την υπεράσπιση των εργασιακών δικαιωμάτων των γυναικών, τη διεκδίκηση μόνιμης δουλειάς και αυξήσεων στους μισθούς, τη διασφάλιση του δικαιώματος στη μητρότητα και την χορήγηση/ παράταση άδειας με αποδοχές για το μεγάλωμα των παιδιών, σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα. Είναι η μέρα που συνδέεται με τον αγώνα ενάντια στην σεξουαλική παρενόχληση, τον σεξουαλικό εξαναγκασμό και την σεξουαλική εκμετάλλευση. Είναι ο αγώνας ενάντια στα πρότυπα εμφάνισης που επιβάλλουν οι σύγχρονες κοινωνίες στις γυναίκες.

Στις 8 του Μάρτη τιμούμε τους αγώνες των γυναικών και του φεμινιστικού κινήματος για τα πολιτικά, οικονομικά, κοινωνικά και πολιτισμικά δικαιώματα των γυναικών.

Τιμούμε τις εργάτριες, τις σουφραζέτες, τις ακτιβίστριες και τις συνδικαλίστριες που αγωνίστηκαν πριν από μας.

Συνεχίζουμε τον αγώνα, που εκείνες ξεκίνησαν, γιατί ο δρόμος για την ισότητα είναι μακρύς.

 

Σχόλια

• Δεν υπάρχουν σχόλια για αυτό το άρθρο.

Δεν σας επιτρέπεται η υποβολή σχολίων. Παρακαλούμε συνδεθείτε.