Του Αλέκου Χατζηκώστα *

Τα κέρδη των ομίλων που παράγουν πετρέλαιο και φυσικό αέριο εκτοξεύονται καθώς συνεχίζεται η ιμπεριαλιστική σύγκρουση στο Ιράν. Οι περιορισμοί του Ιράν στο Στενό του Ορμούζ - ένα κρίσιμο σημείο διέλευσης για τη βιομηχανία πετρελαίου και φυσικού αερίου - και αντίστοιχα ο ναυτικός αποκλεισμός από τις ΗΠΑ έχουν οδηγήσει σε άνοδο των παγκόσμιων τιμών πετρελαίου, που έφτασαν κατά μέσο όρο πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι τον Μάρτη.

Οι όμιλοι της Ενέργειας - είτε πρόκειται για ορυκτά καύσιμα, είτε για «πράσινες» επενδύσεις - όχι μόνο προωθούν τα ανταγωνιστικά τους σχέδια με «φωτιά» και «μαχαίρι», αλλά επιπλέον επωφελούνται από τον ίδιο τον πόλεμο και τη «γεωπολιτική αστάθεια», όπως ονομάζουν το ντόμινο που προκαλείται στην Ενέργεια, στην εφοδιαστική αλυσίδα και συνολικά στην παγκόσμια οικονομία. Οι συγκρούσεις με τη Ρωσία στην Ουκρανία και τώρα ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έχουν αποδειχθεί εξαιρετικά κερδοφόρες για τις πετρελαϊκές εταιρείες. Οι μεγάλοι όμιλοι ορυκτών καυσίμων έχουν αποκομίσει σχεδόν μισό τρισεκατομμύριο δολάρια κέρδη στα τέσσερα χρόνια από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022, σύμφωνα με ανάλυση της «Global Witness» τον Φλεβάρη.

Σχεδόν 3.000 δολάρια κέρδη ανά δευτερόλεπτο υπολογίζεται πως θα έχουν φέτος έξι από τις μεγαλύτερες εταιρείες ορυκτών καυσίμων στον κόσμο, σύμφωνα με νέα έκθεση, την ώρα που εργαζόμενοι και λαϊκές οικογένειες σε όλο τον κόσμο μετρούν και το τελευταίο κέρμα για να βάλουν βενζίνη, να ανάψουν τη θέρμανση, να ψωνίσουν και γενικά να βγάλουν τον μήνα. Οπως αποδεικνύεται, οι μονοπωλιακοί όμιλοι βρίσκουν ευκαιρίες παντού, τόσο στην ιμπεριαλιστική «ειρήνη», όσο και στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο.

Οι «Chevron», «Shell», «BP», «ConocoPhillips», «Exxon» και «TotalEnergies» θα καταγράφουν κέρδη 2.967 δολαρίων το δευτερόλεπτο το 2026, σύμφωνα με ανάλυση της οργάνωσης Oxfam International. Αυτό αντιστοιχεί σε αύξηση σχεδόν 37 εκατ. δολαρίων την ημέρα σε σχέση με τα κέρδη τους το 2025. Τα συνολικά προβλεπόμενα κέρδη από τα ορυκτά καύσιμα για το 2026 για αυτές τις έξι εταιρείες ανέρχονται περίπου στα 94 δισ. δολάρια, σύμφωνα με την ανάλυση.

Οι λαοί πληρώνουν κυριολεκτικά με τον ιδρώτα και το αίμα τους αυτά τα ασύλληπτα κέρδη του κεφαλαίου, που αναζητά κερδοφόρες αγορές για να επενδυθεί και αν χρειαστεί ανοίγει τον δρόμο με τα όπλα. Οι επιπτώσεις παγκόσμια είναι ολέθριες, οι εργαζόμενοι, οι συνταξιούχοι και οι οικογένειές τους δυσκολεύονται όλο και περισσότερο με το αυξημένο κόστος ζωής, τους υψηλούς λογαριασμούς Ενέργειας και υψηλές τιμές στα καύσιμα.

Οι «πράσινες» επενδύσεις αποδεικνύονται και σε αυτή τη συγκυρία φούμαρα, με την καπιταλιστική παραγωγή να καθοδηγείται από το κέρδος, όχι από την κάλυψη των λαϊκών αναγκών, ούτε με γνώμονα την προστασία του περιβάλλοντος. Ετσι, τα μονοπώλια της Ενέργειας - αφού «μπούκωσαν» με κρατικές επιδοτήσεις και κέρδη - επιβραδύνουν τις επενδύσεις τους στην ενεργειακή μετάβαση και τα παίζουν όλα για όλα στην παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Με βάση τα επίσημα στοιχεία, πέραν του ότι το 19% του πληθυσμού της Ελλάδας δηλώνει ότι δεν μπορεί να διατηρήσει το σπίτι του επαρκώς ζεστό, τοποθετώντας την χώρα στην κορυφή της ενεργειακής φτώχειας. Η Ελλάδα πρωτοστατεί στην υλοποίηση του «πράσινου» ευρωενωνωσιακου σχεδιασμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, μέσα από απογειωμένες τιμές ενέργειας μέσω ΑΠΕ, εισάγει πανάκριβο αμερικανικό φυσικό αέριο, μπλοκάρει με κυρώσεις το πολύ φθηνότερο ρωσικό φυσικό αέριο, ενώ ο ελληνικός λαός πρωτεύει στην ενεργειακή φτώχεια.

Ο βασικός παράγοντας για την εκτίναξη των τιμών στην ενέργεια και την ενεργειακή φτώχεια είναι η ίδια η καπιταλιστική οικονομία, η ΕΕ, οι μηχανισμοί και η στρατηγική της, άρα καμία προσδοκία δεν μπορεί να υπάρχει ότι αυτοί που δημιούργησαν το πρόβλημα μπορούν και να το λύσουν. Οι “εμπρηστές” δεν μπορούν να μετατραπούν σε “πυροσβέστες. Η διεκδίκηση άμεσων μέτρων ανακούφισης για τη δραστική μείωση των τιμών σε ηλεκτρικό ρεύμα κι ενέργεια, αλλά και η σχεδιασμένη αξιοποίηση όλων των εγχώριων πηγών ενέργειας, συμπεριλαμβανομένου του λιγνίτη, είναι η μοναδική λύση για την αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας και την εξασφάλιση ενεργειακής επάρκειας.

* Δημοσιογράφος-συγγραφέας

πρώτη δημοσίευση στη ψηφιακή εφημερίδα InVeria