Για την απαγόρευση χρήσης των social media σε ανηλίκους κάτω των 15 ετών

Του Αλέκου Χατζηκώστα *

Κανείς δεν μπορεί να υποτιμήσει τις σοβαρές επιπτώσεις που έχει η ανεξέλεγκτη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Κανείς δεν μπορεί να υποτιμήσει τον εθισμό, την έκθεση σε επικίνδυνο περιεχόμενο, τις επιπτώσεις στην ψυχική υγεία, στην κοινωνικοποίηση, στη συγκρότηση της προσωπικότητας των παιδιών, την καλλιέργεια στρεβλών προτύπων, τη διαρκή σύγκριση, την πίεση για αποδοχή και επιβεβαίωση μέσα από τα «likes» και τους «followers».

Η κυβέρνησή σας, όμως, κύριοι της ΝΔ, αποφεύγει να απαντήσει στο βασικό ερώτημα: Γιατί έχουν σχεδιαστεί έτσι αυτές οι πλατφόρμες; Δηλαδή, ότι πίσω από τους αλγορίθμους, βρίσκονται τεράστιοι επιχειρηματικοί όμιλοι, που ανταγωνίζονται για το ποιος θα αποσπάσει περισσότερο χρόνο, περισσότερη προσοχή, περισσότερα προσωπικά δεδομένα. Βρίσκονται επιχειρηματικοί κολοσσοί που μετατρέπουν ακόμα και την ανασφάλεια του εφήβου σε εμπορική ευκαιρία.

Δεν πρόκειται, λοιπόν, για κάποια κακή χρήση μιας δήθεν ουδέτερης τεχνολογίας. Πρόκειται για την αξιοποίηση τεράστιων επιστημονικών, τεχνολογικών δυνατοτήτων με αποκλειστικό κριτήριο την καπιταλιστική κερδοφορία ορισμένων.

Με βάση τη νομοθεσία της κυβέρνησης να υποθέσουμε ότι αυτοί που έχουν κάνει την εξάρτηση των παιδιών πηγή αμύθητων κερδών θα μετατραπούν, υπό την απειλή ενός γελοίου προστίμου, σε προστάτες τους;

Και βέβαια, δεν μπορεί να περνά απαρατήρητο ότι, στο όνομα της δήθεν προστασίας των ανηλίκων, ανοίγουν και σοβαρά ζητήματα για τη συγκέντρωση προσωπικών δεδομένων και την επέκταση της ψηφιακής επιτήρησης. Η επαλήθευση της ηλικίας, οι μηχανισμοί ταυτοποίησης, η διασύνδεση ψηφιακών υπηρεσιών δεν αποτελούν κάποιες αθώες τεχνικές λεπτομέρειες.Ανάλογα με τον τρόπο που σχεδιάζονται και εφαρμόζονται μπορούν να δημιουργήσουν νέες δυνατότητες καταγραφής και παρακολούθησης της δραστηριότητας των χρηστών. Και όλα αυτά βέβαια καθόλου τυχαία δεν είναι.

Τι άραγε όμως προσφέρει κυβέρνηση, το ίδιο το σύστημα για να απομακρυνθούν οι νέοι από τις οθόνες; Όταν οι γονείς τους εργάζονται ατελείωτες ώρες, όταν ο αθλητισμός και ο πολιτισμός κοστίζουν και μάλιστα πάρα πολύ ακριβά, όταν λείπουν οι δημόσιοι χώροι δημιουργικής απασχόλησης, όταν ακόμα και μια απλή οικογενειακή έξοδος γίνεται απρόσιτη πλέον πολυτέλεια, τότε η οθόνη καταλήγει πολλές φορές να υποκαθιστά όσα στερεί αυτή η κοινωνία από τα παιδιά. Δεν μπορούν δηλαδή να στερούν από τη νέα γενιά τον πραγματικό κόσμο και μετά να έρχονται και να την κατηγορούν, επειδή καταφεύγει στον ψεύτικο, στον ψηφιακό κόσμο!

Τι πρότυπα ακριβώς προβάλλουν οι κυβερνώντες στη νέα γενιά; Τον ατομισμό, τον ανταγωνισμό, τη λογική «ο θάνατός σου, η ζωή μου», την αποδοχή της ανασφάλειας, την προσαρμογή σε έναν κόσμο όπου για τις ανάγκες των πολλών «δεν υπάρχουν λεφτά», αλλά για μεγάλους επιχειρηματικούς ομίλους, για ΝΑΤΟϊκούς εξοπλισμούς περισσεύουν δισεκατομμύρια. Αλήθεια, πόση υποκρισία χωράει σε μια κυβερνητική καμπάνια για τη δήθεν προστασία των παιδιών, όταν η ίδια η κυβέρνηση που την προβάλλει εφαρμόζει κατά γράμμα την πολιτική της ΕΕ, που υπονομεύει το δικαίωμα στη μόρφωση, την υγεία, τον ελεύθερο χρόνο, σε ένα μέλλον χωρίς εκμετάλλευση και πολέμους; Υποτίθεται ότι ανησυχούν για το τι βλέπουν τα παιδιά μας στην οθόνη τους, αλλά όχι για τον κόσμο που τους ετοιμάζεται έξω από αυτήν.

Η άποψη μας είναι ότι μέσα στους αγώνες, στο κίνημα, αναπτύσσονται πραγματικοί δεσμοί αλληλεγγύης, συλλογικότητας, διεκδίκησης. Εκεί η νέα γενιά ανακαλύπτει τη δύναμή της να φέρει τα πάνω-κάτω.

Και αυτή είναι μια απάντηση πολύ πιο ουσιαστική από τις διάφορες κυβερνητικές καμπάνιες περί «ψηφιακής αποτοξίνωσης». Γιατί η απαραίτητη αποτοξίνωση της νέας γενιάς πρέπει να γίνει πρώτα από όλα από τη δική σας πολιτική, από τις δικές σας αντιλαϊκές επιλογές. Γιατί η διέξοδος βρίσκεται στη δυνατότητα της νέας γενιάς να κατακτά τη γνώση, να αναπτύσσει κριτική σκέψη, να δημιουργεί, να επικοινωνεί, να συμμετέχει ενεργά στην κοινωνική-πολιτική ζωή, στην πάλη για την ανατροπή.

Γι' αυτό η ουσιαστική προστασία των παιδιών δεν μπορεί να εξαντλείται σε ηλικιακά όρια και τεχνικούς περιορισμούς. Ούτε βέβαια να μετατρέπεται σε ατομική υπόθεση κάθε οικογένειας, που καλείται να αντιμετωπίσει μόνη αυτούς τους πανίσχυρους επιχειρηματικούς μηχανισμούς.

Απαιτεί σύγκρουση με την πολιτική που υποθηκεύει το μέλλον των παιδιών μας μας. Απαιτεί, τελικά, έναν διαφορετικό δρόμο ανάπτυξης, όπου η επιστήμη και η τεχνολογία θα υπηρετούν πραγματικά τις κοινωνικές ανάγκες και όχι τα κέρδη των καπιταλιστών.

Γιατί το πραγματικό ερώτημα δεν είναι μόνο πόσες ώρες περνά ένα παιδί μπροστά σε μια οθόνη. Είναι τι ζωή το περιμένει, όταν την κλείσει.

* Δημοσιογράφος-συγγραφέας

 πρώτη δημοσίευση στη ψηφιακή εφημερίδα InVeria

Επόμενο άρθρο

Δίπολο