«Δεν βγαίνει τίποτα», «Οι εργαζόμενοι δεν καταλαβαίνουν - δεν κινητοποιούνται», «Το πρόβλημα είναι τα υπερκέρδη» και οι «ανισότητες» που διαταράσσουν την «κοινωνική ειρήνη» και τη «σταθερότητα».Αυτά είναι μερικά από όσα επιστρατεύει η πλειοψηφία της ΓΣΕΕ, οι κεντρικοί συνδικαλιστές του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ, κόντρα στην απεργιακή κλιμάκωση ... Περισσότερα
Για το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας και Κύπρου
από Η Άλλη Άποψη
Του Αλέκου Χατζηκώστα
*
Υπάρχουν ζητήματα που η εξέλιξή
τους είναι αποκαλυπτική για πολιτικές, κόμματα και συμφέροντα. Κάνουμε λόγο για
τις εξελίξεις γύρω από το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου. Γύρω
από το όλο ζήτημα «διαπλέκονται» συμφέροντα, «εθνικά θέματα», διεθνείς
συμμαχίες αλλά και κίνδυνοι.
Ας ξεκινήσουμε από μία
διαπίστωση. Υπάρχει ουσιαστικά συντονισμένη προσπάθεια όλων των αποχρώσεων του
αστικού πολιτικού συστήματος να κρύψουν τον πραγματικό χαρακτήρα των
επικίνδυνων εξελίξεων στην Ανατολική Μεσόγειο, στο φόντο και της γραπτής
ρηματικής διακοίνωσης της Γαλλίας προς την Τουρκία για τις έρευνες του πλοίου
«Abeille Marengo» σχετικά με την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας - Κύπρου.
Οι τοποθετήσεις και οι εκατέρωθεν
ανακοινώσεις των αστικών κομμάτων επιβεβαιώνουν ότι πρόκειται για μια
κακοστημένη παράσταση, όπου παρά τις επιμέρους «κορόνες» και τη δήθεν τάχα
«κριτική» που ασκούν στην κυβέρνηση της ΝΔ, δεν μπορούν να κρύψουν τη συναίνεση
στο βασικό, στο ότι αναγνωρίζουν ως ως «εθνική υπόθεση» ένα έργο που έρχεται να
ικανοποιήσει συμφέροντα ενεργειακών ομίλων, χώνοντας τον λαό μας όλο και πιο
βαθιά στο στόχαστρο των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών.
Ας δούμε την ιστορία
Το Great Sea Interconnector (GSI)
αφορά την πόντιση ενός υποθαλάσσιου καλωδίου μεταφοράς ηλεκτρικής
ενέργειας υψηλής τάσης (HVDC), που σε πρώτη φάση θα συνδέει την Κρήτη με την
Κύπρο (μήκους περίπου 898
χιλιομέτρων), με προοπτική να επεκταθεί προς το Ισραήλ.
Ο συνολικός προϋπολογισμός αγγίζει τα 2 δισ. ευρώ (σύμφωνα με άλλες εκτιμήσεις
πάνω από 2,5 δισ. για το σύνολο των φάσεων), με φορέα υλοποίησης τον Ανεξάρτητο
Διαχειριστή Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΑΔΜΗΕ). Μετά τη Μάλτα, η Κύπρος θα
γίνει το τελευταίο νησιώτικο κράτος της ΕΕ που θα ενταχθεί στο διασυνδεδεμένο
ευρωπαϊκό δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας.
Η ιδέα «γεννήθηκε» το 2012 με την
αρχική ονομασία EuroAsia Interconnector. Στόχος ήταν τότε η δημιουργία ενός
ενεργειακού διαδρόμου, που θα συνέδεε το Ισραήλ, την Κύπρο και την Ελλάδα (μέσω
Κρήτης) με την Ευρώπη. Η διασύνδεση εντάχθηκε πανηγυρικά στα έργα κοινού
ενδιαφέροντος της ΕΕ, εξασφαλίζοντας μάλιστα χρηματοδότηση - μαμούθ, ύψους 657
εκατ. ευρώ από τον μηχανισμό «Συνδέοντας την Ευρώπη» (CEF). Επί δέκα σχεδόν
χρόνια ο ιδιωτικός φορέας διαχείρισης δεν κατάφερε να συγκεντρώσει τα
απαραίτητα κεφάλαια για να ξεκινήσει το έργο και το Ισραήλ απέσυρε στη συνέχεια
το ενδιαφέρον του.
Οταν το ναυάγιο απείλησε με
οριστικό τέλος το σχέδιο, ανέλαβε δράση το κράτος για να διασφαλίσει τα
συμφέροντα των ομίλων. Το 2023 με τις ευλογίες της ΕΕ και των κυβερνήσεων
Αθήνας και Λευκωσίας, ο ΑΔΜΗΕ εξαγόρασε και ανέλαβε τον ρόλο του Φορέα
Υλοποίησης, μετονομάζοντας το έργο σε Great Sea Interconnector. Μετά τη διακοπή
των ερευνών στην περιοχή της Κάσου, τον Ιούλη του 2024, λόγω παρέμβασης της
Τουρκίας, το καλοκαίρι του 2026 έγινε γνωστή η μεσολάβηση του γαλλικού
επιχειρηματικού ομίλου «Meridiam» (πλειοψηφικός μέτοχος), που ανέλαβε «αντ'
αυτού» να ικανοποιήσει τις απαράδεκτες αξιώσεις της τουρκικής κυβέρνησης για να
επανεκκινήσουν οι εργασίες.
Τα οφέλη που επικαλούνται οι
υποστηρικτές του είναι η αύξηση των αμφίδρομων εξαγωγών ρεύματος (από και προς
την Κύπρο), η περαιτέρω ανάπτυξη των ΑΠΕ στο νησί, που μέχρι τώρα απαιτεί
μεγάλες υποδομές αποθήκευσης (μπαταρίες) και η «σταθερότητα του δικτύου», αφού
το κυπριακό φυσικό αέριο (και αργότερα το ισραηλινό) θα υποστηρίζουν την αύξηση
της ζήτησης όταν οι ΑΠΕ δεν φτάνουν. Η επέκταση του δικτύου στο Ισραήλ αυξάνει
τις «ευκαιρίες» για το κεφαλαίο και επεκτείνει την ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρισμού
μέχρι την Ασία. Με άλλα λόγια, τα μονοπώλια της Ενέργειας - εμπόρευμα
ανοίγονται σε νέες αγορές και ταυτόχρονα ενισχύουν την ασφάλεια των κερδών,
αποκτώντας υπολογίσιμες εφεδρείες στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας με καύσιμη
ύλη το φυσικό αέριο της Ανατολικής Μεσογείου.
Με αφορμή το καλώδιο, η κυβέρνηση
παρουσιάζει ως «εγγυητή» των κυριαρχικών δικαιωμάτων τα μονοπώλια και τις
μπίζνες που καμία σχέση δεν έχουν με τις ανάγκες και τα συμφέροντα του λαού.
Η ρηματική διακοίνωση της
γαλλικής εταιρείας στην τουρκική κυβέρνηση δίνει μια γεύση για το τι σημαίνει
ότι τα συμφέροντα του κεφαλαίου «κόβουν και ράβουν». Αποκαλύπτεται ταυτόχρονα
πόσο επικίνδυνος είναι ο εφησυχασμός που καλλιεργούν η κυβέρνηση και τα άλλα
κόμματα για τις «ισχυρές συμμαχίες» της αστικής τάξης.
ΝΑΤΟ και ΕΕ όχι μόνο δεν
θωρακίζουν τα κυριαρχικά δικαιώματα, αλλά τα βάζουν παραμέσα στο ιμπεριαλιστικό
παζάρι. Οχι μόνο δεν ξεμπλέκουν το κουβάρι των ανταγωνισμών, αλλά το μπλέκουν
παραπέρα, με περισσότερα ανταγωνιστικά συμφέροντα να τυλίγονται σαν νήματα γύρω
από τους λαούς.
Είναι φανερό ότι το έργο της
ηλεκτρικής διασύνδεσης ανοίγει όλη τη βεντάλια των ανταγωνισμών και
περικλείει (εκτός από ζητήματα κυριαρχίας στην Ανατ. Μεσόγειο) και ζητήματα που
αφορούν στο Κυπριακό, τη χάραξη και τον έλεγχο των νέων ενεργειακών δρόμων, την
τροφοδοσία της Ευρώπης με ηλεκτρική ενέργεια και φυσικό αέριο, τη σύγκρουση
Τουρκίας - Ισραήλ. Με αυτόν ακριβώς τον τρόπο το αντιλαμβάνεται η αστική τάξη
της Ελλάδας και όλα τα κόμματά της, δηλαδή η πατρίδα του κεφαλαίου, που
στοιχίζεται πίσω από την υλοποίηση του έργου. Τι σημαίνουν όλα αυτά για την
πατρίδα του λαού; Αποπληρωμή από την τσέπη του του κόστους κατασκευής του έργου
που έχουν ανάγκη τα μονοπώλια, ακριβότερη Ενέργεια και βουτιά στα βαθιά των
ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών, που έχουν στο επίκεντρο την Ενέργεια.
Και στην περίπτωση του καλωδίου
αποκαλύπτονται οι «δύο πατρίδες» που βρίσκονται σε διαρκή σύγκρουση.
Από τη μια η «πατρίδα» των κερδών
του κεφαλαίου και των ιμπεριαλιστικών παζαριών, που «μονά ζυγά» βρίσκουν χαμένο
τον λαό, προωθώντας έργα που καμία σχέση δεν έχουν με τις ανάγκες του,
σπρώχνοντάς τον πιο μέσα στους ανταγωνισμούς, υπονομεύοντας τα κυριαρχικά
δικαιώματα.
Από την άλλη η πατρίδα του λαού,
που τα δικά του συμφέροντα και οι ανάγκες για ρεύμα φτηνό, ειρηνικές και
αμοιβαία επωφελείς σχέσεις με τους γείτονες λαούς περνάνε μέσα από τη σύγκρουση
με τους στόχους του κεφαλαίου, το κράτος του και τις ιμπεριαλιστικές ενώσεις.