Κόκκινο νήμα

Ναι, η πιο μεγάλη πράξη της ζωής μας

είναι η απόφαση του θανάτου μας,

όταν υπάρχει κάποια διέξοδος όταν μπορείς και να τον αποφύγεις,

και συ τον διαλέγεις σαν τιμή και σα χρέος για τους άλλους,

πιο πέρα απ' τις ανάγκες σου.

Οποιος μπορεί να νικήσει μια στιγμή τη ζωή του

νικάει και το θάνατο...

(Γ. Ρίτσος, «Αποχαιρετισμός»)

Την Κυριακή το πρωί, ο χρόνος λες και πάγωσε. Αυτές οι φωτογραφίες, τραβηγμένες 82 χρόνια πριν, «προσωποποιούν» τους συντρόφους μας. Τους 200 κομμουνιστές που εκτελέστηκαν την Πρωτομαγιά του 1944 στην Καισαριανή.

Ολα όσα έχουμε ακούσει, έχουμε διαβάσει κι έχουμε γράψει, αποκτούν πλέον άλλη διάσταση... Τους βλέπουμε να περπατούν με τα καλά τους ρούχα προς τον θάνατο «δίχως να σκοντάψουν»... Των σκοτωμένων τα ρούχα σκορπισμένα στα χώματα...

Σχεδόν ακούμε την ανάσα τους... Τους διακρίνουμε στημένους μπροστά στον τοίχο της Καισαριανής - εκείνον τον τοίχο που κάθε χρόνο γεμίζουμε γαρύφαλλα... Διαβάζουμε την κίνηση των σωμάτων τους... Σηκώνουν τα χέρια τους, σαν να χαιρετάνε, ένας υψώνει τη γροθιά του...

Ψηλαφούμε το χαμόγελό τους, αυτό που κανείς δεν μπορεί να τους το πάρει, τα μισάνοιχτα χείλη τους.

Ποιος ξέρει... Μπορεί να τραγουδούν ή να αφήνουν ορμήνιες σε αυτούς που μένουν πίσω... «Οταν ο άνθρωπος δίνει τη ζωή του για ένα ανώτερο ιδανικό, δεν πεθαίνει ποτέ...», όπως έγραφε στο τελευταίο του σημείωμα ένας από τους 200.

Η θυσία των 200 σήκωσε τον λαό μας ένα μπόι ψηλότερα! Το ίδιο αισθανόμαστε και από προχθές: Μόνο περηφάνια και δέος για αυτούς που στάθηκαν ορθοί μπροστά στο απόσπασμα, κερδίζοντας «το μεγάλο παιχνίδι για τον άνθρωπο».

Και η απάντηση στο ερώτημα «μα τι άνθρωποι ήταν αυτοί» βρίσκεται μπροστά μας. Δίπλα στα ονόματα, υπάρχει πλέον και το πρόσωπό τους...

Η αταλάντευτη στάση τους, το αγέρωχο βάδισμά τους, το ολόστητο κορμί τους - μια ευθεία με τη μάντρα πίσω τους - που ταπεινώνει τους δήμιους και τον θάνατο, ήταν προϊόν συνειδητής στράτευσης στον αγώνα ενάντια στην αδικία, για την κατάργηση της εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο. Ηταν η άσβεστη πίστη στην τελική νίκη που τους έκανε αλύγιστους... Οπως χιλιάδες άλλους.

Ηταν κομμουνιστές γαλουχημένοι σε μεγάλες ταξικές μάχες του Μεσοπολέμου. Στην πλειονότητά τους Ακροναυπλιώτες, που τους παρέδωσε το αστικό κράτος - όντας από τη μεταξική δικτατορία φυλακισμένοι - στους κατακτητές.

Αυτά τα μοναδικά ντοκουμέντα αποτελούν πολύτιμο υλικό τεκμηρίωσης και γνώσης για τον ερευνητή, τον ιστορικό, τον καθένα που σέβεται και θέλει να μάθει τη ζωντανή Ιστορία του λαού μας. Δεν έχουν καμιά θέση ούτε σε ιδιωτικές συλλογές, ούτε να πουλιούνται σε δημοπρασίες στο ίντερνετ.

Δεν μπορούν να θεωρούνται εμπόρευμα. Ανήκουν στην ιστορία του κομμουνιστικού - λαϊκού κινήματος και ως τέτοια πρέπει να αξιοποιηθούν.

Κατάληξη των πρωτοβουλιών που έχουν παρθεί, κάτω από την παλλαϊκή απαίτηση να αποτελέσουν συλλογικό απόκτημα της ιστορικής μνήμης, δεν μπορεί να είναι άλλη από την απόδοσή τους στο Μουσείο Εθνικής Αντίστασης του Δήμου Καισαριανής, στον Δήμο Χαϊδαρίου και στο ΚΚΕ.

Να αποτελέσουν ιστορικά τεκμήρια ανοιχτά και προσιτά στον λαό και τη νεολαία, για παραπέρα μελέτη, έρευνα, διδαχή των νεότερων γενιών.

Αλλωστε, στο Αρχείο του ΚΚΕ φυλάσσονται σημειώματα, γράμματα, προσωπικά αντικείμενα των 200 κομμουνιστών της Καισαριανής.

Οι 200 της Καισαριανής ήταν σίγουροι ότι η θυσία τους δεν θα πάει χαμένη. Οτι το Κόμμα θα τραβήξει μπροστά κάτω απ' όλες τις συνθήκες. Κοιτώντας αγέρωχα τον φακό, το βλέμμα τους λέει: «Εμείς το χρέος μας το κάναμε!».

Αυτό το βλέμμα μάς δίνει το νήμα της κόκκινης κλωστής που απλώνεται στον χρόνο. Η πελώρια θυσία τους δεν μας κληροδότησε μόνο περηφάνια, αλλά προπάντων τη μεγάλη ευθύνη: Να γίνουμε αντάξιοι αυτών που ορθοβάδισαν, ικανοί στις μάχες του σήμερα, στη «μεγάλη των τάξεων πάλη».

Βαδίζοντας στον δρόμο της ανατροπής, εξοπλισμένοι με τις Αποφάσεις του 22ου Συνεδρίου του Κόμματός μας, να γίνουμε πιο ικανοί στη δουλειά με το Πρόγραμμά μας, πιο δυνατοί για να φτάσει ο αγώνας έως το τέλος, τον σοσιαλισμό - κομμουνισμό!

Αναδημοσίευση από τη στήλη «Η Άποψή μας» του «Ριζοσπάστη», Τρίτη 17 Φλεβάρη 2026

Προηγούμενο άρθρο

Ομπρέλα κινδύνων

Επόμενο άρθρο

Είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου…