Άλλη Άποψη

Η Γυάρος απειλείται ξανά

Νέους επικίνδυνους δρόμους για επιχειρηματική «αξιοποίηση» και αλλοίωση της ιστορικής φυσιογνωμίας του μαρτυρικού νησιού ανοίγει το σχέδιο προεδρικού διατάγματος με τίτλο «Χαρακτηρισμός, οριοθέτηση και καθορισμός ζωνών και ειδικών κατηγοριών χρήσεων γης της Περιοχής Προστασίας της Βιοποικιλότητας "Νήσος Γυάρος και θαλάσσια ζώνη"» που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση από το υπουργείο Περιβάλλοντος για μόλις 10 μέρες, διαβούλευση που ολοκληρώθηκε προ ημερών.

Το σχέδιο επί της ουσίας αφήνει απροστάτευτη την περιοχή των πέντε όρμων, την περιοχή δηλαδή όπου βρίσκεται το κτίριο της φυλακής, αλλά και οι υπόλοιποι όρμοι - χώροι μαρτυρίου για χιλιάδες κομμουνιστές και άλλους λαϊκούς αγωνιστές του στρατοπέδου της Γυάρου, αφού όπως καταγγέλλουν η Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του ΕΜΠ και η Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού, αυτό επιτρέπει «λιμενικά έργα και άλλες εγκαταστάσεις (δίκτυα και υποδομές κοινής ωφέλειας), μη προβλέποντας αυστηρές ζώνες προστασίας. Επίσης επιτρέπει την εγκατάσταση κατοικίας για προσωπικό και εργαζομένους σε μεγάλο μέρος του νησιού (σε όλη τη Ζώνη Προστασίας της Φύσης και στην περιοχή των φυλακών). Η ασαφής διατύπωση ενέχει τον κίνδυνο της νέας δόμησης, παραβλέπει την υπάρχουσα απαγόρευση διανυκτέρευσης και ανοίγει το δρόμο σε σημαντικές χωρικές παρεμβάσεις πάνω στο νησί.

Παράλληλα, το εν λόγω Π.Δ. στο άρθρο 4, επιτρέπει σε όλες τις ζώνες προστασίας "έργα εθνικής σημασίας" δημιουργώντας ένα πλαίσιο εξαιρέσεων και ανοίγοντας το δρόμο για παράκαμψη ουσιαστικών μηχανισμών ελέγχου και την εγκατάσταση μεγάλων υποδομών (ΑΠΕ, λιμενικά έργα κ.λπ.)».

Πρόκειται για έναν ακόμα κρίκο στην προσπάθεια εκμετάλλευσης του νησιού από επιχειρηματικούς ομίλους, οι οποίοι πατώντας πάνω στην εγκατάλειψη του νησιού από το κράτος και τις κυβερνήσεις, σχεδιάζουν την «αξιοποίηση» του με κερδοφόρες επενδύσεις, προσβάλλοντας την ιστορικότητα του χώρου.

Θυμίζουμε άλλωστε δυο τελευταία περιστατικά, τον διαγωνισμό ιδεών που «τρέχει» για τη δημιουργία ενός ενεργειακά αυτόνομου ερευνητικού κέντρου για τη βιοποικιλότητα στην Ανατ. Μεσόγειο από τη βιομηχανία αλουμινίου ALUMIL με συνδιοργανωτή την ΑΜΚΕ «Αιγέας» του εφοπλιστή Αθ. Μαρτίνου, αλλά και την απόφαση του ΚΑΣ, μετά από πολλά μπρος πίσω, για την αδειοδότηση υπεράκτιων αιολικών πάρκων στο νησί. Ενώ, ήδη, από το 2011 έχει αποχαρακτηριστεί από ιστορικός τόπος μέρος του νησιού.

Απέναντι σε αυτά το ΚΚΕ - το οποίο το 2019 έστησε στο νησί μνημείο αντάξιο της θυσίας των χιλιάδων που βασανίστηκαν εκεί - και αντιστασιακοί φορείς, δεκαετίες τώρα, έχουν κάνει πολύμορφες παρεμβάσεις και προτάσεις, απαιτώντας από τα αρμόδια υπουργεία να υλοποιηθεί η απόφαση για την ανάδειξη της Γυάρου ως Τόπου Ιστορικής Μνήμης και να πραγματοποιηθούν παρεμβάσεις, όπως αναστήλωση κτιρίων, δημιουργία προβλήτας, για να καταστεί το νησί επισκέψιμο.