του Αλέκου Χατζηκώστα

(Πρόκειται για αποσπάσματα από την εισήγηση στην 6η Ημερίδα Τοπικής Ιστορίας που διοργάνωσε η ΕΜΙΠΗ στη Βέροια)

Εισαγωγή

Τα Φεστιβάλ ΚΝΕ-ΟΔΗΓΗΤΗ είναι ένας πολιτικός-πολιτιστικός θεσμός που ξεκίνησε το 1975 και συνεχίζεται μέχρι σήμερα με πρωτοβουλία της ΚΝΕ σε ολόκληρη την Ελλάδα. Τα Φεστιβάλ από την πρώτη στιγμή αποτελούν βαθιά ιδεολογική πολιτική και πολιτιστική παρέμβαση στη νεολαία. Παίρνουν από τον πρώτο χρόνο κιόλας χαρακτήρα ουσιαστικής και αγωνιστικής συμμετοχής της νεολαίας. Ταυτόχρονα συνδέονται από τη γέννησή τους μέχρι σήμερα με συγκεκριμένους διεκδικητικούς στόχους που άπτονται της εκάστοτε οικονομικής-πολιτικής συγκυρίας.

Μέσα από την εισήγηση γίνονται αναφορές στο πολιτικό κλίμα της εποχής των πρώτων χρόνων της μεταπολίτευσης , στα προβλήματα των νέων της περιόδου, στον τρόπο λειτουργίας και παρέμβασης γι’ αυτά της ΚΝΕ πρώτιστα αλλά και ακροθιγώς των άλλων πολιτικών νεολαιών που δρούσαν στην περιοχή. Αναλύονται οι βαθύτερες αιτίες της επιτυχίας του και της μαζικής συμμετοχής της νεολαίας στις εκδηλώσεις του, πλευρές στις σχέσεις της ΚΝΕ τότε με τα ζητήματα πολιτισμού και γενικότερα του «τρόπου ζωής της νεολαίας».

Η εισήγηση περιλαμβάνει ακόμη ρεπορτάζ από τους πρώτους γιορτασμούς (1977-1980) στην Ημαθία στηριγμένα σε δημοσιεύματα εφημερίδων της εποχής (ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ, ΟΔΗΓΗΤΗΣ, τα τοπικά ΜΜΕ το ’70 δεν «ασχολήθηκαν» μ’ αυτά…) καθώς και στο προσωπικό αρχείο του εισηγητή.

Για το θεσμό των Φεστιβάλ

Ξεκίνησε ως «τολμηρή φιλοδοξία» και από τα πρώτα χρόνια της καθιερώνεται ως θεσμός. Υπήρχε εμπειρία προηγούμενων ετών από φεστιβάλ άλλων Κ.Ν και Κ.Κ στην Ευρώπη, όπως και διεθνή φεστιβάλ νεολαίας που διοργάνωνε η ΠΟΔΝ. Η αυλαία του Φεστιβάλ της ΚΝΕ και της εφημερίδας της «Οδηγητής» ανοίγει την περίοδο που ακολουθεί μετά τη χούντα, το Σεπτέμβρη του 1975. Από μια Οργάνωση που έβγαινε από το καμίνι της αντιδικτατορικής πάλης με μεγάλα αποθέματα ενθουσιασμού και αγωνιστικών δεσμών με το λαό. Μια Οργάνωση που προσπαθούσε να γνωρίσει όλα όσα τόσα χρόνια ήταν απαγορευμένα γι' αυτή και να τα μοιραστεί με τις μάζες της νεολαίας.

Για τον ΟΔΗΓΗΤΗ

Μαζί με την ίδρυση της ΚΝΕ κυκλοφόρησε και η εφημερίδα της ο ΟΔΗΓΗΤΗΣ ου λίγο μετά έγινε όργανο του Κ.Σ της ΚΝΕ. Μέσα στη δικτατορία ο ΟΔΗΓΗΤΗΣ ήταν η φωνή της νεολαίας. Παρά τα «χτυπήματα» της ασφάλειας συνέχισε κανονικά την έκδοση του. Μάλιστα , μετά την νόμιμη έκδοση του (18/9/1974) στη δεκαετία του ’70 έφτασε να είναι η πρώτη σε απόλυτους και σχετικούς αριθμούς σε όλο τον τότε καπιταλιστικό κόσμο, όσον αφορά τις εφημερίδες των Κ.Ν.

.........................................

Τα πρώτα φεστιβάλ στην Ημαθία

Το πρώτο Φεστιβάλ στη Βέροια (27-28/8/1977)

Σε ανταπόκριση του ο «ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ» (31/8/1977) γράφει: «Τεράστια επιτυχία σημείωσαν οι εκδηλώσεις που πραγματοποιήθηκαν το περασμένο Σαββατοκύριακο στη Βέροια, στα πλαίσια του 3ου Φεστιβάλ ΚΝΕ-ΟΔΗΓΗΤΗ> Χιλιάδες κόσμου πέρασαν από την αίθουσα εκθέσεων του Δήμου, όπου πραγματοποιήθηκε ένα μέρος των εκδηλώσεων καθώς και το γήπεδο της «Ελιάς» όπου έγινε η κεντρική εκδήλωση. Στην αίθουσα εκθέσεων του Δήμου, λειτουργούσε έκθεση ζωγραφικής, λαϊκής τέχνης, βιβλίου, φωτογραφίας, αντικειμένων που φτιάχτηκαν από πολιτικούς κρατούμενους στις φυλακές και στις εξορίες, αφίσσες κλπ. Την έκθεση που ήταν πραγματικά εντυπωσιακή και με πλούσιο υλικό, επισκέφθηκε πολύς κόσμος και τις δύο μέρες.

Την Κυριακή στο γήπεδο μπάσκετ της «Ελιάς» έγιναν οι κεντρικές εκδηλώσεις του διημέρου με μουσικοχορευτικό πρόγραμμα, ποντιακά τραγούδια, απαγγελίες ποιημάτων κλπ. Στο γεμάτο από χιλιάδες Βεροιώτες γήπεδο, μίλησε η σ. Ρούλα Κουκούλου, μέλος του Π.Γ της Κ.Ε του ΚΚΕ. Η ομιλήτρια στάθηκε στη σημερινή πολιτική κατάσταση της χώρας και την προοπτική που χαράζει το κόμμα της εργατικής τάξης.

Μίλησαν ακόμα από μέρους της ΚΝΕ ο γραμματέας του Γραφείου Περιοχής Κ. Μακεδονίας (σ.σ. Γιάννης Νυράκης) και ο γραμματέας του Ν.Σ Ημαθίας (+Μάκης Κωνσταντίνου) οι οποίοι στάθηκαν στην ανάπτυξη του νεολαιίστικου κινήματος στην περιοχή, αναφέρθηκαν στους στόχους της ΚΝΕ και κάλεσαν την Βεροιώτικη νεολαία να πυκνώσει τις γραμμές της.

Στο χώρο του γηπέδου το βράδυ της Κυριακής η νεολαία της πόλης χόρεψε, τραγούδησε και διαδήλωσε τη θέλησή της να παλαίψει ενωμένη για καλύτερη ζωής. Στο τέλος της εκδήλωσης εκδόθηκαν ψηφίσματα υπέρ της αναγνώρισης της εθνικής αντίστασης και ενάντια στη στράτευση των γυναικών.»

Το 2ο Φεστιβάλ (4ο) της ΚΝΕ στη Βέροια

Η σχετική ανταπόκριση (ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ 29/8/1978) για τις εκδηλώσεις που έγιναν 26-27/8 στο γήπεδο μπάσκετ της «Ελιάς» αναφέρει:

«Ολη η Βέροια αντηχούσε το Σαββατοκύριακο από τα συνθήματα και τα τραγούδια από το μήνυμα του 4ου φεστιβάλ ΚΝΕ-ΟΔΗΓΗΤΗ. Κατάμεστο γήπεδο μπάσκετ όπου έγινε η προφεστιβαλική εκδήλωση. Γεμάτοι όλοι οι χώροι του γηπέδου, τα διαζώματα, ακόμα και το γειτονικό πάρκο, είχαν καταληφθεί από χιλιάδες νέους.

Ολος ο χώρος του γηπέδου ήταν διακοσμημένος με τεράστια ταμπλώ και συνθήματα που έδιναν όλη την πορεία των αγώνων του λαού και της νεολαίας στην περιοχή ενώ μια σειρά ταμπλώ έδιναν την προοπτική που χαράζει η ΚΝΕ για τη νεολαία.

Παράλληλα σε κατάλληλα διακοσμημένη αίθουσα του Πνευματικού Κέντρου του Δήμου λειτουργούσε έκθεση με έργα Βεροιωτών ζωγράφων, με αντικείμενα που έγιναν από κρατούμενους αγωνιστές του νομού στις εξορίες καθώς εκθέσεις βιβλίου και λαϊκής τέχνης.

Την πρώτη μέρα των εκδηλώσεων παρουσιάστηκε με επιτυχία μουσικό συγκρότημα της ΚΝΕ Βέροιας, αποδείχνοντας γι’ άλλη μια φορά τι μπορεί να κάνει η νεολαία όταν της δοθούν έστω και λίγα εφόδια. Και η προσπάθεια αυτή της ΚΝΕ αποχτά ακόμα μεγαλύτερες διαστάσεις από το γεγονός ότι την παραμονή των εκδηλώσεων ο Δήμος Βέροιας ανακοίνωσε τη ματαίωση των καλλιτεχνικών εκδηλώσεων «Ημαθιώτικα ‘78» ύστερα από την άρνηση των κυβερνητικών υπηρεσιών να χορηγήσουν τα απαραίτητα κονδύλια.

Οι εκδηλώσεις κορυφώθηκαν με τον πολιτικό λόγο που εκφώνησε ο σ. Κ. Τσολάκης μέλος του Π.Γ της Κ.Ε του ΚΚΕ και γραμματέας του Γραφείου Περιοχής Μακεδονίας-Θράκης του ΚΚΕ. Αναφέρθηκε στο ιστορικό της ίδρυσης της ΚΝΕ, στην απόφαση του 10ου Συνεδρίου για τη νεολαία, στις σημερινές πολιτικές εξελίξεις, τους στόχους και τις λύσεις που προτείνει το ΚΚΕ.

Τις εκδηλώσεις χαιρέτισαν από μέρους του Κ.Σ της ΚΝΕ ο σ. Τάκης Πετρίδης καθώς και οι εκπρόσωποι του Ν.Σ Ημαθίας της ΚΝΕ και των τοπικών οργανώσεων της Ν. ΠΑΣΟΚ και του Ρ.Φ.

Στο καλλιτεχνικό μέρος των εκδηλώσεων πήραν μέρος τοπικά μουσικά, θεατρικά και χορευτικά συγκροτήματα και το συγκρότημα του Σπ Σαμοϊλη.

Θορυβημένοι οι γνωστοί «άγνωστοι» παρακρατικοί της Βέροιας από την επιτυχία των εκδηλώσεων λίγο μετά τη λήξη τους έστησαν καρτέρι και ξυλοκόπησαν τον 11χρονο γιο του γραμματέα της Ν.Ε Ημαθίας του ΚΚΕ που γύριζε από το γήπεδο στο σπίτι του. Ο πατέρας του σ. Μ. Χατζηθεοδωρίδης υπέβαλε μήνυση. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι δράστες παραμένουν «άγνωστοι» παρά το ότι μεγάλες δυνάμεις Χωροφυλακής βρίσκονταν και περιφέρονταν επιδεικτικά στους χώρους γύρω από την εκδήλωση».

Το 3ο (5ο φεστιβάλ) στη Βέροια

Σε ανταπόκρισή του ο ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ (29/8/1979) αναφέρει για Φεστιβάλ στη Βέροια (25-26/8): «ΧΙΛΙΑΔΕΣ ΛΑΟΥ ΚΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΙΑ. ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΣΥΝΘΗΜΑ: «ΝΑ ΦΥΓΟΥΝ ΤΑ ΜΠΑΡ».

Χιλιάδες λαού κατάκλυσαν το περασμένο Σαββατοκύριακο το γήπεδο μπάσκετ της «Ελιάς» όπου πραγματοποιήθηκαν οι διήμερες προφεστιβαλικές εκδηλώσεις της οργάνωσης Βέροιας της ΚΝΕ. Κεντρικό σύνθημα των εκδηλώσεων ήταν να απομακρυνθούν άμεσα από την πόλη τα δεκάδες ύποπτα μπαρ που σπέρνουν τη διαφθορά. Για το θέμα αυτό συγκεντρώθηκαν χιλιάδες υπογραφές και κινητοποιήθηκαν οι περισσότεροι μαζικοί φορείς της περιοχής.

Το Σάββατο, πάνω από 2.500 κάτοικοι παρακολούθησαν το πρόγραμμα που περιλάβαινε χορούς από Βουλγάρικο φολκλορικό συγκρότημα φοιτητών Ιατρικής της Φιλιππούπολης, το μουσικό συγκρότημα «Γρ. Λαμπράκης», μουσική και τραγούδια από τον κιθαρίστα Μανώλη Παναγιωτίδη, ποντιακά τραγούδια και χορούς. Το Σάββατο μίλησαν εκπρόσωπος της οργάνωσης Βέροιας της ΚΝΕ και ο σ. Αγγελός Καραϊνδρος μέλος του γραφείου περιοχής Μακεδονίας-Θράκης της ΚΝΕ (σ.σ και του γραφείου του Κ.Σ) .

Την Κυριακή, δεύτερη μέρα των εκδηλώσεων, πάνω από 4.000 λαού και νεολαίας πέρασαν από το γήπεδο και επισκέφτηκαν τα περίπτερα και τα ταμπλώ που «μιλούσαν» για τα προβλήματα των νέων της Βέροιας και τις προτάσεις των νέων κομμουνιστών. Άκουσαν την κεντρική ομιλία από τον γραμματέα της Ν.Ε Ημαθίας του ΚΚΕ σ. Μιχάλη Χατζηθεοδωρίδη και παρακολούθησαν το πλούσιο καλλιτεχνικό πρόγραμμα που περιλάβαινε απαγγελία από το «Καπνισμένο Τσουκάλι» του Γ. Ρίτσου, μουσική και τραγούδια από συγκροτήματα της Θεσσαλονίκης και της Κατερίνης. Επίσης τραγούδια από τον κιθαρίστα Μ. Παναγιωτίδη, ποντιακά τραγούδια από τον Χρύσανθο και τον λυράρη Αρχιμήδη και σκετς από μικρά παιδιά.

Την εκδήλωση χαιρέτισε ο Δήμαρχος Βέροιας κ. Ζαμπούνης. Επίσης παραβρέθηκε ο πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Νάουσας (σ.σ Αντώνης Πάππης) και πολλοί εκπρόσωποι μαζικών οργανώσεων της περιοχής. Στο πλαίσιο των προσφεστιβαλικών τους δραστηριοτήτων οι νέοι κομμουνιστές της Βέροιας διοργάνωσαν ακόμα αγώνες μπάσκετ, πρωτάθλημα σκάκι και εκθέσεις βιβλίου και αφίσας».

.............................................

Τι είναι αυτά που κρατά ακόμη ζωντανά τα φεστιβάλ;

Κατά την άποψη μας δεν είναι απλά ζήτημα «επιμονής» ή και «οργανωτικών δυνατοτήτων». Είναι πρώτα και κύρια προσανατολισμού αλλά και απήχησης έστω και κυμαινόμενης σε τοπικό επίπεδο. Θα λέγαμε ότι 42 χρόνια μετά οι δεσμοί της ΚΝΕ-ΟΔΗΓΗΤΗ με τη νεολαία κρατούν. Έτσι κι αλλιώς στόχος του Φεστιβάλ από την πρώτη στιγμή δεν ήταν να αφήσει μια φευγαλέα εντύπωση ή ένα ανώδυνο εκτονωτικό πανηγύρι, αλλά μια βαθιά ιδεολογική πολιτική και πολιτιστική παρέμβαση στη νεολαία. Από τον πρώτο χρόνο κιόλας παίρνει χαρακτήρα ουσιαστικής και αγωνιστικής συμμετοχής της νεολαίας. Από τη γέννησή του μέχρι σήμερα αναδεικνύει συγκεκριμένους διεκδικητικούς στόχους: Από την ανεργία των νέων έως την καταστροφή του περιβάλλοντος και από την ανάγκη ίδρυσης Πνευματικού Κέντρου σε συγκεκριμένους δήμους έως την ανάγκη ενίσχυσης της ερασιτεχνικής δημιουργίας των νέων. Γίνεται βήμα προβολής του παγκόσμιου εργατικού τραγουδιού και κινηματογράφου.

Κάθε χρόνο, κάθε Φεστιβάλ, έχει τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του. Το βασικό του σύνθημα εκφράζει κάθε φορά και δένεται αρμονικά με το επίκαιρο πολιτικό ζήτημα που κυριαρχεί στην περίοδο διεξαγωγής του. Η Τέχνη, ο Πολιτισμός αποκτούν σταθερά ακόμη πιο σοβαρό πολιτικό ρόλο. Το 1975 αντιπαρατίθεται με το εκσυγχρονισμένο αμερικάνικο όνειρο της «δυναστείας» και του «πυρετού της δόξας» και σήμερα έρχεται σε ανοιχτή κόντρα με τη ναρκω-κουλτούρα, το όνειρο της μεγάλης κλειδαρότρυπας, τον εθισμό στη στενή παρακολούθηση, τα ριάλιτι. Αποκτά ποιότητα, γιατί «για μας ποιότητα δεν είναι μια αφηρημένη μεταφυσική αντίληψη που διαμορφώνεται ετσιθελικά στα στέκια των διανοούμενων, αλλά στηρίζεται και διαμορφώνεται σε σχέση με την ιστορικοκοινωνική εξέλιξη, με την ταξική πάλη, με τη δημιουργική αφομοίωση της παράδοσης, με τη στάση απέναντι στα σύγχρονα μεγάλα καλλιτεχνικά έργα και τις διαθέσεις και ανάγκες των εργαζομένων».

Το Φεστιβάλ της ΚΝΕ και του "Οδηγητή" αφήνει κάθε χρόνο το στίγμα του. Με τις εκατοντάδες εκδηλώσεις σε όλη την Ελλάδα . Κατά τη γνώμη μας  αν κάποιοι ψάχνουν να βρουν απάντηση στο γιατί το Φεστιβάλ της ΚΝΕ αντέχει, ενώ όλες οι αντίστοιχες πρωτοβουλίες άλλων νεολαιών ξέφτισαν με το χρόνο, η απάντηση βρίσκεται στο ίδιο το περιεχόμενο του Φεστιβάλ ΚΝΕ - "Οδηγητή".

Κάθε χρόνο χιλιάδες νέοι και νέες συναντιούνται, ψυχαγωγούνται, συζητάνε για τις αγωνίες τους και τα όνειρά τους.Σήμερα το Φεστιβάλ έφτασε αισίως το 42 και απλώνεται σε κάθε γωνιά της Ελλάδας. Προηγούνται αυτού τα μαθητικά, εργατικά φεστιβάλ, καθώς και το λεγόμενο ετήσιο αντιιμπεριαλιστικό διήμερο της ΚΝΕ

Σχόλια

• Δεν υπάρχουν σχόλια για αυτό το άρθρο.

Δεν σας επιτρέπεται η υποβολή σχολίων. Παρακαλούμε συνδεθείτε.