Ο ΜΥΘΟΣ ΤΟΥ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑ και το μοντέλο για τη χώρα μας

 Ο μύθος του Πρωταγόρα αναφέρεται στην  εποχή κατά την οποία τα θνητά είδη αρχίζουν να «πλάθονται και να έρχονται στο φως». Καλούνται τότε οι δύο αδελφοί  Επιμηθέας και Προμηθέας , ο πρώτος να τα εγκαταστήσει πάνω στη Γη και ο δεύτερος να πραγματοποιήσει τον τελικό τους έλεγχο. Πρέπει να φροντίσουν ώστε όλα τα είδη να μπορούν να ζουν και να ευημερούν.  Επειδή όμως ο Επιμηθέας είναι μεν επινοητικός όχι όμως και προνοητικός,  προσφέρει  όλα τα εφόδια τα οποία διατίθενται στα ζώα και  αφήνει  «ακόσμητον»  το γένος των ανθρώπων.  Ο Προμηθέας :  « ὁρᾷ τὰ μὲν ἄλλα ζῷα ἐμμελῶς πάντων ἔχοντα, τὸν δὲ ἄνθρωπον  γυμνόν τε καὶ ἀνυπόδητον καὶ ἄστρωτον καὶ ἄοπλον ».  Διαπιστώνει λοιπόν ότι ο άνθρωπος έχει ξεχαστεί και κινδυνεύει με αφανισμό… Σώζεται μόνον χάρις στη φωτιά και τις τεχνικές γνώσεις που του χαρίζει ο Προμηθέας, την αιδώ και την αντίληψη περί δικαιοσύνης που του χαρίζει ο Δίας.    Ας μεταφερθούμε όμως από τον περίφημο και διαχρονικής αξίας μύθο στη σύγχρονη πραγματικότητα. Εν όσο υπήρχαν, το αντίπαλο δέος του ανατολικού μπλοκ, τα μεγάλα αριστερά κόμματα στις χώρες του Δυτικού κόσμου, τα ισχυρά συνδικάτα και τα κινήματα των πολιτών, οι εργαζόμενοι στα καπιταλιστικά κράτη επέβαλαν με τους αγώνες και τις διεκδικήσεις τους, αλλού περισσότερο και αλλού λιγότερο, πλευρές του λεγόμενου κοινωνικού κράτους. Παράλληλα  κατακτούσαν σημαντικά εργασιακά και δημοκρατικά δικαιώματα.  Οι νεοφιλελεύθερες ιδέες δεν είχαν ακόμα διαχυθεί και δεν είχαν κυριαρχήσει στον κόσμο. Αυτές άρχισαν να επαναδιατυπώνονται και να εφαρμόζονται, αλλού ήδη από τη δεκαετία του 1980, αλλού από το 1990 και μετά, προκειμένου να εξυπηρετήσουν τα ιδιοτελή συμφέροντα μιας μικρής ομάδας ανθρώπων και τις ιδεοληψίες κάποιας άλλης. Γι αυτές, το αόρατο και ασύδοτο χέρι της αγοράς μπορεί να ρυθμίζει τα πάντα.  Ποιο ήταν όμως το αποτέλεσμα; Η συσσώρευση  προβλημάτων, η ολοένα και μεγαλύτερη απορρύθμιση των αγορών, οι οικονομικές ανισορροπίες και κρίσεις με αποκορύφωμα την οικονομική κρίση του 2007. Η χρεοκοπία τραπεζών πρώτα απ’ όλα, στη μητρόπολη του καπιταλισμού τις ΗΠΑ, που απείλησε να συμπαρασύρει στον όλεθρο την παγκόσμια οικονομία.  Στη χώρα μας, που όπως αποδείχτηκε αποτελούσε έναν από τους αδύναμους κρίκους του συστήματος, ο τότε πρωθυπουργό και αρχηγός της ΝΔ διαβεβαίωνε, εν μέσω μιας σειράς σκανδάλων που αφορούσαν ανθρώπους της κυβέρνησής του, πως «η ελληνική οικονομία είναι θωρακισμένη». Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ  που τον διαδέχτηκε το 2009, παρά τις βαρύγδουπες υποσχέσεις του, πέρα από την ολιγωρία που επέδειξε,  επέλεξε για την θεραπεία της οικονομικής κρίσης το πλέον ισχυρό «φάρμακο», το μνημόνιο, το οποίο αντί να θεραπεύσει επιδείνωσε την κατάσταση. Τη συνέχεια τη βιώνουμε. Από τον Απρίλιο του 2010, εφαρμόζεται στη χώρα πειραματόζωο, μια ακραία νεοφιλελεύθερη πολιτική.  Ανέλαβαν να την εξειδικεύσουν, να την επιβάλλουν και να την παρακολουθούν τρεις εκ των σύγχρονων Θεών της διεθνούς διακυβέρνησης (ΔΝΤ, ΕΕ και ΕΚΤ).  Οι τρεις, πρόσταξαν υπαλλήλους τους, τη γνωστή Τρόικα (την οποία ακόμα και το συντηρητικό Ευρωπαϊκό κοινοβούλιο κατηγόρησε για «αδιαφανή και μη δημοκρατικό τρόπο λειτουργίας» κλπ)  και τις Ελληνικές κυβερνήσεις να την υλοποιήσουν. Αυτοί λοιπόν οι σύγχρονοι Επιμηθείς που δεν είναι και ιδιαίτερα σοφοί, που επινοούν αλλά δεν προνοούν, στα  4  αυτά πέτρινα χρόνια, μοίρασαν σε διάφορες οικονομικές ελίτ τα εφόδια ώστε να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της οικονομικής αποδόμησης. Με νέα αναδιανομή του πλούτου και  νέα  «ισορροπία», που καθιστά μια δράκα ανθρώπων πολύ πιο δυνατή απέναντι σε ένα εξουθενωμένο λαό, το σύστημα ονειρεύεται ένα νέο κύκλο εκμετάλλευσης. Οι ειδικοί ας πούμε περί του θέματος που είναι οι λεγόμενες αγορές και οι έμμεσοι εκπρόσωποί τους  η κ. Μέρκελ και ο κ. Σαμαράς αποφάνθηκαν προχθές με ενθουσιασμό και περηφάνια πως βρισκόμαστε μπροστά στο δρόμο που οδηγεί στον επίγειο παράδεισο, αρκεί να μην τον αλλάξουμε. Διατείνονται μάλιστα πως οι αριθμοί επιβεβαιώνουν αυτή την εκδοχή π.χ. πρωτογενές πλεόνασμα και άνοδος του χρηματιστηρίου. Ωστόσο υπάρχει μια σημαντική πλευρά που επιμελώς την αποκρύβουν. Αντί να φροντίσουν για «το κοινό καλό» όπως λέει ο Αριστοτέλης, φρόντισαν στο μοντέλο τους να εξαντλήσουν όλα τα εφόδια και να τα μοιράσουν σε ένα ελάχιστο μέρος του πληθυσμού. Φρόντισαν να προικίσουν τους τραπεζίτες, τους μεγαλοεργολάβους, τους μεγαλοεκδότες, τη νομενκλατούρα της κρατικής διοίκησης, τους ημέτερους πολιτικούς και οικονομικούς τους φίλους. Ξέχασαν παντελώς ή μάλλον επέλεξαν συνειδητά να αγνοήσουν στο σύστημά τους τα 5 εκατ. ενεργού πληθυσμού, (δηλαδή 1,4 εκατ. άνεργους και 3,6 εκατ. εργαζόμενους), τα  2 εκατ. παιδιά και νέους καθώς και τα 2,7 εκατ. συνταξιούχους σε σύνολο 10,8 εκατ. Ελλήνων. Δηλαδή, αυτοί οι άξιοι απόγονοι του Επιμηθέα, άφησαν αυτό το τεράστιο τμήμα του πληθυσμού ανυπεράσπιστο, χωρίς όπλα προσαρμογής αφού αυτά τα εξάντλησαν όταν διευθετούσαν τα συμφέροντα και τις προοπτικές των ολίγων. Πέταξαν τη συντριπτική πλειοψηφία των ανθρώπων σ’ αυτό το υπό κατάρρευση σύστημα συμψηφισμών με τις λιγοστές έως ανύπαρκτες δυνατότητες ένταξης και επιβίωσης.  Είναι απαραίτητο λοιπόν για τα τουλάχιστον 9,7 εκατ. του πληθυσμού τα οποία αγνοήθηκαν, αφού ο Προμηθέας δεν υπάρχει για να κλέψει κάτι παρόμοιο με τη φωτιά και την «ἔντεχνο σοφία», δηλαδή την τεχνική λύση για να μας τη χαρίσει ώστε να σωθούμε, ούτε και ο Δίας  για να μας κάνει δώρο την πολιτική λύση, να τις επινοήσουμε μόνοι μας. Αποτελεί όρο επιβίωσης ή εν πάση περιπτώσει επιβίωσης με κάποια αξιοπρέπεια.  Η σοφία στη ζωή και η πολιτική σοφία ως ιστορικό απόσταγμα, και ιστορική παρακαταθήκη υπάρχουν. Υπάρχουν όμως ως γενικές και αφηρημένες απολήξεις ενός απώτερου ή πρόσφατου παρελθόντος. Απαιτείται να τις σχηματοποιήσουμε ως πολιτική πρόταση, να τις εξειδικεύσουμε και να τις συγκεκριμενοποιήσουμε και σε επίπεδο τοπικών κοινωνιών, για να αποτελέσουν την απάντησή μας στο παρόν και το άμεσο μέλλον. Με βάση τον κλασικό μύθο και τις δικές μας συσχετίσεις στη θέση «του πυρός και της εντέχνου σοφίας» μπορούμε να τοποθετήσουμε όλα τα σχετικά μέσα που διαθέτουμε, τους ανθρώπινους και υλικούς πόρους, τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της χώρας και της περιοχής όπου ζούμε, την τεχνολογία και την τεχνογνωσία, τη στρατηγική κατεύθυνση του πολιτικού μας χώρου, τις προτεραιότητες και την πολιτική βούληση με στόχο την παραγωγική ανασυγκρότηση της  χώρας για την οποία πολλά λέγονται και γράφονται και η οποία  ανασυγκρότηση πρέπει να πάρει σάρκα και οστά. Αποτελεί μια απαίτηση εκ των ων ουκ άνευ. Σε τελευταία ανάλυση πολλά, για να μην πούμε όλα θα κριθούν γύρω από την απάντηση που θα δοθεί σ’ αυτό το πεδίο δοκιμασίας και δράσης. Οι αυτοδιοικητικές εκλογές μας δίνουν την ευκαιρία να μιλήσουμε συγκεκριμένα γι αυτήν την παραγωγική ανασυγκρότηση σε τοπικό επίπεδο.                                                                                         

Κώστας Καραγιάννης        Φυσικός,

υποψήφιος σύμβουλος των ενεργών πολιτών για το Δήμο Βέροιας -Ανατροπή τώρα!                                              

Σχόλια

• Δεν υπάρχουν σχόλια για αυτό το άρθρο.

Δεν σας επιτρέπεται η υποβολή σχολίων. Παρακαλούμε συνδεθείτε.

Προηγούμενο άρθρο

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΕΧΡΙ ΣΗΜΕΡΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΑΛΣΟΥΣ ΠΑΠΑΓΟΥ ΚΑΙ ΚΑΠΟΙΕΣ ΣΚΕΨΕΙΣ – ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Επόμενο άρθρο

Απάντηση προς κάθε αδιάφορο...