ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΤΙΜΗΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΑΠΟ ΤΟ 2025

Το νέο αυτό σοκ που περιμένει τα λαϊκά νοικοκυριά από την αρχή του 2025 είχε εξαγγείλει ο ίδιος ο πρωθυπουργός, Κυρ. Μητσοτάκης, στη ΔΕΘ, με πρόσχημα την «κλιματική κρίση» και τη λειψυδρία. Ετσι, στο κύμα ακρίβειας στο σούπερ μάρκετ και στην Ενέργεια, στους χαμηλούς μισθούς και στη φορολεηλασία θα προστεθεί τώρα και η αύξηση της τιμής του νερού, για να ανοίξουν και νέα πεδία κερδοφορίας για τους επιχειρηματικούς ομίλους.

Πρόκειται για μία ακόμα πλευρά των αρνητικών συνεπειών από την εμπορευματοποίηση του νερού και τη διαχείρισή του με τη λογική «κόστος - όφελος», με γνώμονα το κέρδος, «κρίκο» στην αλυσίδα των αντιδραστικών αλλαγών και της «απελευθέρωσης» σε έναν ακόμα τομέα (είχαν προηγηθεί οι αντιδραστικές αλλαγές στους οργανισμούς Υδρευσης - Αποχέτευσης) που θα πληρώσει ο λαός. Το «γιατί» δεν θέλει και μεγάλη φαντασία: Ο κύκλος εργασιών μόνο για ένα μέρος των εταιρειών που δραστηριοποιούνται στον κλάδο - αυτές του εμφιαλωμένου νερού - έφτασε το 2022 τα 1,3 δισ. ευρώ, με αύξηση 2% σε ένα χρόνο...

Σύμφωνα λοιπόν με όσα προβλέπονται στην ΚΥΑ, η χρέωση θα είναι κλιμακωτή ανάλογα με την κατανάλωση νερού και θα υπάρχουν διαφορετικές χρεώσεις ανά περιοχή της χώρας και ανά κοινωνική ομάδα. Επιπλέον, υπάρχουν προβλέψεις για τοποθέτηση υδρόμετρων στα χωράφια έως το 2026 και για τις αφανείς διαρροές.

Σύμφωνα και με τη γνώμη της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ), που εποπτεύει την εφαρμογή της νέας κοστολόγησης και τιμολόγησης νερού, θα επιβληθεί από τους παρόχους σύστημα εποχικής τιμολόγησης, για τους χρήστες που παρουσιάζουν έντονη εποχική μεταβλητότητα στις ποσότητες ύδατος που καταναλώνουν. Με άλλα λόγια, θα μπορούν να χρεώνουν διαφορετικά το νερό κατά τους καλοκαιρινούς μήνες και διαφορετικά την περίοδο των βροχών.

Οπως αναφέρεται στην ΚΥΑ, «κατά το σύστημα αυτό εφαρμόζονται αυξημένες χρεώσεις τη χρονική περίοδο του έτους με ιδιαίτερα αυξημένη κατανάλωση ύδατος συγκριτικά με τις υπόλοιπες περιόδους του έτους». Κριτήριο για την εφαρμογή του συγκεκριμένου συστήματος θα συνιστά ιδίως η διαθεσιμότητα ύδατος κατά τη χρονική περίοδο των ιδιαίτερα αυξημένων καταναλώσεων.

Ετσι, ανάλογα με το πόσο νερό θα υπάρχει διαθέσιμο θα επιβάλλεται και το ανάλογο χαράτσι. Κι αυτό ενώ η κυβέρνηση και το αστικό κράτος δεν έχουν κάνει την παραμικρή πρόβλεψη για αξιοποίηση των υδάτινων πόρων, με έργα υποδομής που θα μπορούσαν να δημιουργήσουν προϋποθέσεις για επάρκεια στις ποσότητες του νερού.

Ειδικότερα, για την επόμενη πενταετία (2025 - 2029), για την οποία οι πάροχοι υπηρεσιών ύδατος υποχρεούνται να καθορίσουν τα τιμολόγιά τους, η ποσοστιαία μεσοσταθμική αύξηση δεν μπορεί να υπερβαίνει αυτήν της μέσης ετήσιας μεταβολής του Εναρμονισμένου Δείκτη Τιμών Καταναλωτή (αποτελεί τη βάση για τη μέτρηση του πληθωρισμού) που καταρτίζεται από την ΕΛΣΤΑΤ για το προηγούμενο ημερολογιακό έτος.

Στην πραγματικότητα, είναι προφανές ότι ανοίγει πλέον ο δρόμος για υπέρογκες αυξήσεις στο νερό. Οσο για το υποτιθέμενο «πλαφόν» στο ύψος του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή, αυτό σημαίνει ότι αυξήσεις θα υπάρξουν σίγουρα αλλά για ένα διάστημα όχι μεγαλύτερες από 3% που «τρέχει» ο πληθωρισμός σήμερα, λεηλατώντας το λαϊκό εισόδημα.

Αλλωστε, όπως προβλέπει η ΚΥΑ που δημοσιεύτηκε, κατά τη διάρκεια κάθε ρυθμιστικής περιόδου οι πάροχοι υπηρεσιών ύδατος θα έχουν τη δυνατότητα να εφαρμόζουν και μεγαλύτερες αυξήσεις επί των τιμολογίων που παρέχουν, υπό την προϋπόθεση ότι θα λάβουν το «πράσινο φως» από τη ΡΑΑΕΥ.

Παράλληλα, τα όσα έλεγε η κυβέρνηση, ότι θα υπάρχουν εκπτώσεις για ευάλωτες ομάδες, αποδεικνύονται «φούμαρα». Οπως προβλέπεται, για πολύτεκνες και τρίτεκνες οικογένειες ή καταναλωτές που εντάσσονται στις κατηγορίες των οικονομικά αδύναμων προσώπων και των ευάλωτων νοικοκυριών οι εταιρείες παροχής νερού θα έχουν τη δυνατότητα να καθορίζουν ευνοϊκότερες τιμές, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα ανατρέπεται η λειτουργία της τιμής ως μέσου αποτροπής της σπατάλης νερού. Σε κάθε περίπτωση, θα πρέπει να προηγηθεί οικονομοτεχνική έκθεση για την επίδραση μιας τέτοιας πολιτικής ειδικής τιμολόγησης σε άλλους χρήστες.

Ακόμα, «για λόγους δημοσίου συμφέροντος» οι πάροχοι θα μπορούν να καθορίζουν - πάντα κατόπιν οικονομοτεχνικής έκθεσης - ειδικό τιμολόγιο για συγκεκριμένους χρήστες, π.χ. στρατιωτικές εγκαταστάσεις, δομές προσωρινής υποδοχής και φιλοξενίας πολιτών τρίτων χωρών, Πυροσβεστική, όταν οι υπηρεσίες ύδατος αφορούν την εκτέλεση των κύριων δημόσιων καθηκόντων τους. Τα νέα τιμολόγια θα καθορίζουν και τη χρέωση με την οποία θα τιμολογείται η κατανάλωση σε περίπτωση αφανών διαρροών.

Τα τιμολόγια θα περιλαμβάνουν και περιβαλλοντικό τέλος για κάθε χρήση ύδατος, ένα ακόμα «πράσινο» χαράτσι. Αυτό προσδιορίζεται σε επίπεδο Λεκάνης Απορροής Ποταμού (ΛΑΠ) και θα προκύπτει βάσει των μέτρων που προβλέπει το εκάστοτε ισχύον Σχέδιο Διαχείρισης ΛΑΠ για τη βελτίωση της κατάστασης των υδάτων (επιφανειακών ή υπογείων) όταν βρίσκονται σε μέτρια, κακή ή άγνωστη οικολογική ή χημική κατάσταση. Ο προσδιορισμός του Περιβαλλοντικού Κόστους θα αναπροσαρμόζεται σε ετήσια βάση, ανάλογα με τον βαθμό διαφοροποίησης του εκτιμώμενου κόστους των μέτρων που απαιτούνται.

Μέχρι την 30ή Σεπτεμβρίου κάθε έτους, οι Διευθύνσεις Υδάτων των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων θα γνωστοποιούν στους παρόχους υπηρεσιών ύδατος και στους δήμους το περιβαλλοντικό τέλος για το επόμενο ημερολογιακό έτος. Οι πάροχοι θα το αναγράφουν στα τιμολόγιά τους, με διακριτό τρόπο, και θα το αποδίδουν σε ειδικό λογαριασμό του Πράσινου Ταμείου έως την 31η Μαρτίου κάθε επόμενου έτους, αφού παρακρατήσουν το 2%. Για τις μεμονωμένες υδρογεωτρήσεις που δεν ανήκουν σε οργανωμένα συλλογικά δίκτυα, το τέλος θα εισπράττεται και θα αποδίδεται από τους δήμους, οι οποίοι θα παρακρατούν το 4%.

Σύμφωνα με την ΚΥΑ, μέσα σε μια διετία όσοι πάροχοι εξυπηρετούν αγροτικές χρήσεις θα πρέπει να τοποθετήσουν σταδιακά συστήματα μέτρησης της κατανάλωσης ύδατος στο σύνολο των χρηστών του δικτύου αρμοδιότητάς τους, εφόσον αυτό είναι τεχνικά και οικονομικά εφικτό. Το σχετικό κόστος θα μπορούν να το ανακτούν μέσω των τιμολογίων από τους χρήστες. Πρόκειται για ένα ακόμα χαράτσι, που πάλι θα φορτωθεί στις πλάτες του λαού, κι αυτό όχι βέβαια για να στηθεί ένα σύγχρονο δίκτυο που θα εξυπηρετεί τις ανάγκες των αγροτών, αλλά πολύ απλά για να χαρατσώνονται αυτοί πιο «αποτελεσματικά».

Αν ο πάροχος δεν μπορεί να προχωρήσει το έργο για το σύνολο του δικτύου, για τεχνικούς ή οικονομικούς λόγους, θα πρέπει στην ετήσια έκθεση προγραμματισμού να προσδιορίζονται το χρονικό διάστημα που απαιτείται για την ολοκλήρωση της τοποθέτησης υδρομετρητών (ή άλλου συστήματος), το συνολικό εκτιμώμενο κόστος, ο τρόπος χρηματοδότησης, το ποσοστό προόδου του έργου κατ' έτος και λεπτομερές χρονοδιάγραμμα. Σε κάθε περίπτωση, η τοποθέτηση συστημάτων μέτρησης της κατανάλωσης ύδατος θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί μέχρι τέλη 2026.

Οσον αφορά τον προσδιορισμό των αγροτικών τιμολογίων, είναι αξιοσημείωτο ότι θα μπορούν να λαμβάνονται υπόψη η «βιωσιμότητα» των αγροτικών εκμεταλλεύσεων στην περιοχή και τυχόν ειδικές συνθήκες λόγω καταστάσεων έκτακτων αναγκών ή «ανωτέρας βίας». Αλλος ένας «μοχλός» δηλαδή για το ξεκλήρισμα των φτωχών αγροτών και την απαλλαγή του κράτους από το «κόστος» των αποζημιώσεων.

Ο τρόπος τιμολόγησης για τις αγροτικές παροχές θα ακολουθεί μεικτό σύστημα χρέωσης, που θα περιλαμβάνει ένα σταθερό τέλος και ένα μεταβλητό τέλος ανά μονάδα όγκου ύδατος, το οποίο θα αυξάνεται με την άνοδο της κατανάλωσης νερού, αποτελώντας κίνητρο για εξοικονόμηση υδάτων. Για τον προσδιορισμό του μεταβλητού τέλους (θα εφαρμόζεται ανά κυβικό) θα μπορούν να λαμβάνονται υπόψη το είδος της αγροτικής εκμετάλλευσης και η συγκριτική αξιολόγηση ομοειδών αγροτικών εκμεταλλεύσεων, στη βάση των επιδόσεών τους ως προς την ορθολογική χρήση του ύδατος (π.χ. βάσει ορθών γεωργικών πρακτικών).

Τα τιμολόγια θα περιλαμβάνουν και περιβαλλοντικό τέλος για κάθε χρήση ύδατος.

Επιπλέον, τα νέα τιμολόγια θα καθορίζουν και τη χρέωση με την οποία θα τιμολογείται η κατανάλωση σε περίπτωση αφανών διαρροών. Θα οριστούν δε από τη ΡΑΑΕΥ κοινοί όροι για όλους τους παρόχους και οι προϋποθέσεις βάσει των οποίων θα χορηγείται έκπτωση επί της συγκεκριμένης χρέωσης. Είναι γνωστό ότι οι διαρροές στα δίκτυα είναι μεγάλες και σε πολλές περιπτώσεις απροσδιόριστες.

Το 2019, κατά δήλωση όσων Δημόσιων Επιχειρήσεων Υδρευσης - Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ) παρείχαν στοιχεία, το συνολικό ποσοστό απωλειών κυμαινόταν από 9,5% έως και 62%, με το μέσο ποσοστό των διαρροών να ανέρχεται σε 35,6%. Ωστόσο η εικόνα δεν είναι σαφής, καθώς σε αρκετές περιπτώσεις δεν γίνεται συστηματική παρακολούθηση της συνολικής κατανάλωσης, ούτε της συνολικής υδροληψίας, επομένως οι απώλειες παραμένουν άγνωστες.

Από όλα τα παραπάνω είναι σαφές το μήνυμα που στέλνει η κυβέρνηση, υλοποιώντας τις αντίστοιχες δεσμεύσεις της ΕΕ: Τη στιγμή που στην Ελλάδα, λόγω της ανυπαρξίας των κατάλληλων έργων υποδομής, ουσιαστικά το νερό που «πέφτει» χάνεται (απαρχαιωμένο δίκτυο, διευθέτηση χειμάρρων, δημιουργία ταμιευτήρων κ.λπ.), η «λύση» είναι να χαρατσώσουν ξανά τον λαό, που τον κατηγορούν ότι κάνει «αλόγιστη χρήση»!

Σχόλια

• Δεν υπάρχουν σχόλια για αυτό το άρθρο.

Δεν σας επιτρέπεται η υποβολή σχολίων. Παρακαλούμε συνδεθείτε.

Προηγούμενο άρθρο

Ρεζιλίκια

Επόμενο άρθρο

Τιμώρησαν στρατευμένους επειδή εξέφρασαν τα φιλειρηνικά τους αισθήματα!