Η διαδικασία των διερευνητικών εντολών κατά το Σύνταγμα

Μετά την παραίτηση της κυβέρνησης που ανακοινώθηκε χτες από τον ίδιο τον πρωθυπουργό, θα ακολουθηθεί η διαδικασία των διερευνητικών εντολών. Σύμφωνα με το Σύνταγμα, η Βουλή που εκλέχτηκε μετά από διάλυση της προηγούμενης, δεν μπορεί να διαλυθεί πριν περάσουν 12 μήνες, διάστημα που δεν έχει παρέλθει απ' τις 21/12/2014, οπότε και διαλύθηκε η προηγούμενη Βουλή, λόγω αδυναμίας εκλογής Προέδρου της Δημοκρατίας. Αυτό σημαίνει ότι η διαδικασία μεταφέρεται στο Προεδρικό Μέγαρο και ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας διερευνά τις δυνατότητες σχηματισμού νέας κυβέρνησης από την παρούσα Βουλή.

Η πρώτη διερευνητική εντολή ανατίθεται στον αρχηγό του δεύτερου σε κοινοβουλευτική δύναμη κόμματος, δηλαδή τον Β. Μεϊμαράκη, και αν δεν τελεσφορήσει στον αρχηγό του τρίτου κόμματος. Αν και πάλι οι διαδικασίες οδηγηθούν σε αδιέξοδο, τότε ο Πρ. Παυλόπουλος θα καλέσει όλους τους πολιτικούς αρχηγούς για μια ύστατη προσπάθεια συνεννόησης. Η κάθε διερευνητική εντολή διαρκεί έως και τρεις ημέρες.

Μετά το «ναυάγιο» των διερευνητικών, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας σχηματίζει υπηρεσιακή κυβέρνηση για τη διεξαγωγή εθνικών εκλογών μετά το πέρας 21 ημερών. Ομως, βάσει του εκλογικού νόμου και λόγω του ότι δεν έχουν συμπληρωθεί 18 μήνες από την προηγούμενη εκλογική αναμέτρηση (25 Γενάρη), οι εκλογές θα γίνουν με λίστα και όχι «σταυροδοσία».

Το άρθρο 37 του Συντάγματος προβλέπει: Παρ. 2: Πρωθυπουργός διορίζεται ο αρχηγός του κόμματος το οποίο διαθέτει στη Βουλή την απόλυτη πλειοψηφία των εδρών. Αν κανένα κόμμα δε διαθέτει την απόλυτη πλειοψηφία, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας παρέχει στον αρχηγό του κόμματος που διαθέτει τη σχετική πλειοψηφία διερευνητική εντολή για να διακριβωθεί η δυνατότητα σχηματισμού κυβέρνησης που να απολαμβάνει την εμπιστοσύνη της Βουλής.

Παρ. 3: Αν δε διαπιστωθεί αυτή η δυνατότητα, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας παρέχει διερευνητική εντολή στον αρχηγό του δεύτερου σε κοινοβουλευτική δύναμη κόμματος και εάν δεν τελεσφορήσει και αυτή, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας δίνει διερευνητική εντολή στον αρχηγό του τρίτου σε κοινοβουλευτική δύναμη κόμματος. Κάθε διερευνητική εντολή ισχύει για τρεις ημέρες. Αν οι διερευνητικές εντολές δεν τελεσφορήσουν, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας καλεί τους αρχηγούς των κομμάτων και, αν επιβεβαιωθεί η αδυναμία σχηματισμού κυβέρνησης που να έχει την εμπιστοσύνη της Βουλής, επιδιώκει το σχηματισμό κυβέρνησης από όλα τα κόμματα της Βουλής για τη διενέργεια εκλογών και σε περίπτωση αποτυχίας αναθέτει στον Πρόεδρο του Συμβουλίου της Επικρατείας ή του Αρείου Πάγου ή του Ελεγκτικού Συνεδρίου το σχηματισμό κυβέρνησης, όσο το δυνατόν ευρύτερης αποδοχής, για να διενεργήσει εκλογές και διαλύει τη Βουλή.

Το άρθρο 38 προβλέπει και το εξής: Παρ. 1: Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας απαλλάσσει από τα καθήκοντά της την κυβέρνηση, αν αυτή παραιτηθεί, καθώς και αν η Βουλή αποσύρει την εμπιστοσύνη της κατά το άρθρο 84 (σ.σ. δηλαδή απώλεια δεδηλωμένης/καταψήφιση πρότασης εμπιστοσύνης/υπερψήφιση πρότασης μομφής). Στις περιπτώσεις αυτές, εφαρμόζονται αναλόγως οι διατάξεις των παραγράφων 2, 3 και 4 του άρθρου 37 (σ.σ. δηλαδή οι προαναφερθείσες).