ΕΚΘΕΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ: Καθήλωση μισθών και σύγκλιση με τους κατώτατους

Οι χαμηλότερα αμειβόμενοι στην αγορά εργασίας γίνονται ...πρότυπο της εργοδοσίας και του κράτους της στη συνολικότερη διαμόρφωση των μισθών

Σε συνθήκες γενικευμένης ακρίβειας, την οποία η κυβέρνηση έχει το θράσος να παρουσιάζει ως «εισαγόμενη», το εισόδημα αναδεικνύεται στον πιο κρίσιμο δείκτη της εξίσωσης. Αποκαλύπτονται έτσι οι τεράστιες ευθύνες της κυβέρνησης και όλων των άλλων κομμάτων στη διάλυση των εισοδημάτων, στο όνομα της ανταγωνιστικότητας και της κερδοφορίας των επιχειρηματικών ομίλων.

Οπως προκύπτει από την Εκθεση, ενώ καταγράφεται σχετική αύξηση των κατώτατων μισθών, αυτοί γίνονται «μέτρο» και για τους μέσους μισθούς, που σημαίνει καθήλωση γενικά των μισθών ακόμα πιο κοντά στο όριο του κατώτατου που ισχύει σε κάθε χώρα.

Αναφέρεται συγκεκριμένα: «Μεταξύ του 2021 και του 2023, οι νόμιμοι κατώτατοι μισθοί αυξήθηκαν ταχύτερα από τους διάμεσους μισθούς στα περισσότερα κράτη μέλη. (...) Οι εξελίξεις αυτές υποδηλώνουν συμπίεση των μισθών στο κατώτατο τμήμα της μισθολογικής κατανομής, καθώς το επίπεδο των νόμιμων κατώτατων μισθών πλησίασε τη διάμεση τιμή στα περισσότερα κράτη - μέλη».

Επίσης, σε άλλο κείμενο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, επισημαίνεται γενικά για τους μισθούς: «Το 2024, οι πραγματικοί μισθοί στην ΕΕ παρέμειναν κατά μέσο όρο 0,7% χαμηλότερα από τα επίπεδα του 2019, με μεγάλες διαφορές μεταξύ των χωρών που αντανακλούν διαφορετικές δυναμικές των ονομαστικών μισθών και του πληθωρισμού».¹

Η Εκθεση αναφέρει ότι δόθηκαν ονομαστικές αυξήσεις τους κατώτατους μισθούς με νομοθετικές παρεμβάσεις σε 20 κράτη - μέλη της ΕΕ και μέσω συλλογικών διαπραγματεύσεων στα υπόλοιπα 7.

Παρ' όλα αυτά, μόνο στα μισά από τα 27 κράτη οι αυξήσεις «αντιστάθμισαν τις απώλειες αγοραστικής δύναμης που οφείλονταν στον υψηλό πληθωρισμό», ενώ στα άλλα μισά οι κατώτατοι μισθοί έμειναν στην πραγματικότητα στάσιμοι. Σε πολλές χώρες μάλιστα, «η αγοραστική δύναμη των εργαζομένων με τους κατώτατους μισθούς μειώθηκε κατά -5% έως -10%».

Στην Εκθεση επισημαίνεται πως «το ποσοστό των εργαζομένων που αμείβονται με τον κατώτατο μισθό τείνει να είναι υψηλότερο μεταξύ των νεότερων εργαζομένων, των εργαζομένων σε μικρότερες επιχειρήσεις και εκείνων που απασχολούνται στους τομείς των κατασκευών, της φιλοξενίας, των διοικητικών και των υποστηρικτικών υπηρεσιών», ενώ «το ποσοστό των εργαζομένων που αμείβονται με τον κατώτατο μισθό ήταν υψηλότερο μεταξύ των γυναικών».

Περαιτέρω, τα κράτη - μέλη προβλέπουν τη δυνατότητα των εργοδοτών να καταβάλλουν χαμηλότερους μισθούς και από τους κατώτατους για ακόμα πιο φθηνά εργατικά χέρια και άρα για ακόμα περισσότερα κέρδη. Ο μηχανισμός αυτός περιγράφεται στην Εκθεση με μορφή ...εγχειριδίου για την εργοδοσία και το κράτος της:

- «Για τη διευκόλυνση της ένταξης εργαζομένων στην αγορά εργασίας». Δηλαδή όσο πιο φθηνοί είναι τόσο πιο εύκολα θα βρουν δουλειά... Η ρύθμιση αυτή αφορά κυρίως τους νεότερους εργαζόμενους, τους νεοπροσληφθέντες, τους εργαζόμενους με αναπηρίες, τους φοιτητές, τους μαθητευόμενους και τους ασκούμενους.

- «Λόγω των ιδιαίτερων οικονομικών συνθηκών κάποιων περιοχών, τομέων και επαγγελμάτων». Η συγκεκριμένη δυνατότητα παραπέμπει στις λεγόμενες «ειδικές οικονομικές ζώνες» όπου προβλέπονται ακόμα χειρότεροι όροι εργασίας.

- «Για την επιβολή υψηλότερων κρατήσεων στους εργαζόμενους» προκειμένου να καλυφθούν δαπάνες που αφορούν στη στέγαση, τη διατροφή, την ασφάλιση υγείας κ.ά.

Μια ακόμα πλευρά που αποτυπώνεται στην Εκθεση, αφορά στο ποσοστό κάλυψης κάθε χώρας από Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας.

Χαρακτηριστική είναι η Γνωμοδότηση (2023) της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για το ζήτημα των συλλογικών διαπραγματεύσεων, όπου γίνεται ιδιαίτερα αναφορά σε σχετική Εκθεση του ΟΟΣΑ (2019) και ειδικά στην έμφαση που δίνει για «τη συμβολή των δυναμικών και ισχυρών συλλογικών διαπραγματεύσεων στην προώθηση της παραγωγικότητας, της ανταγωνιστικότητας και της οικονομικής ανάπτυξης».

Σε άλλο σημείο της Εκθεσης τονίζεται πως «οι συλλογικές διαπραγματεύσεις και ο κοινωνικός διάλογος θα πρέπει επίσης να υποστηρίζουν ισχυρά οικονομικά αποτελέσματα, κάτι που μπορεί να απαιτεί τη διασφάλιση ότι οι συνθήκες εργασίας είναι επαρκώς ευθυγραμμισμένες με τις οικονομικές συνθήκες».

Αναγνωρίζοντας τον ισχυρό ρόλο του εργοδοτικού - κυβερνητικού συνδικαλισμού, η ΕΕ υπογραμμίζει τη σημασία του «κοινωνικού διαλόγου» (Σύσταση 2023/1389 του Συμβουλίου για την ενίσχυση του Κοινωνικού Διαλόγου), αναθέτοντας σε αυτές τις δυνάμεις την προσπάθεια «νομιμοποίησης» των αξιώσεων των επιχειρηματικών ομίλων στις συνειδήσεις των εργαζομένων.

Η υλοποίηση των αντεργατικών κατευθύνσεων της ΕΕ που συνδιαμορφώνουν οι κυβερνήσεις των κρατών μελών της, υλοποιείται απαρέγκλιτα από όλες τις κυβερνήσεις της χώρας.

Τα πιο πρόσφατα παραδείγματα αποτελούν:

• Ο νόμος 5163/2024 για τον κατώτατο μισθό, που αναβαθμίζει τον μηχανισμό διαμόρφωσής του, ο οποίος ψηφίστηκε το 2012 και εφαρμόστηκε από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ και μετέπειτα τις κυβερνήσεις της ΝΔ. Βασικό χαρακτηριστικό του μηχανισμού είναι ότι ο κατώτατος μισθός διαμορφώνεται όχι μέσα από συλλογικές διαπραγματεύσεις αλλά από το αστικό κράτος.
• Ο νόμος 5278/2026 για τις ΣΣΕ, αποτέλεσμα της «κοινωνικής συμφωνίας» κυβέρνηση - ηγεσία ΓΣΕΕ - εργοδοτικών ενώσεων, την οποία συζητούσαν κρυφά από τους εργαζόμενους για επτά μήνες. Μια «συμφωνία» που φέρει τις υπογραφές των παρατάξεων που πρόσκεινται στη ΝΔ, το ΠΑΣΟΚ και τον ΣΥΡΙΖΑ καθώς την ενέκριναν ομόφωνα.
• Ο νόμος 5163/2024 που προβλέπει ότι ο κατώτατος μισθός θα διαμορφώνεται, από το 2027 και μετά, με τη χρήση μαθηματικού τύπου, και σε κάθε περίπτωση, είτε με είτε χωρίς μαθηματικό τύπο, με κριτήριο την ανταγωνιστικότητα και την κερδοφορία του επιχειρήσεων.
• Ο νόμος 5278/2026, που μεταξύ άλλων διατηρεί τη διαμόρφωση του κατώτατου μισθού από το κράτος και όλα τα νομικά εμπόδια στην επέκταση του υποχρεωτικού χαρακτήρα μιας κλαδικής ΣΣΕ στο σύνολο του κλάδου. Ωστόσο επιτρέπει την επέκταση της ΣΣΕ με τον όρο αυτή να έχει περάσει από τον έλεγχο της ηγεσίας της ΓΣΕΕ και να έχει την υπογραφή της, καθιστώντας τους εργατοπατέρες «πορτιέρηδες» οι οποίοι θα φροντίζουν οι κλαδικές ΣΣΕ να μη θίγουν την ανταγωνιστικότητα του κεφαλαίου. Μάλιστα ο νόμος επιβάλλει ως κριτήριο για την επέκταση μιας ΣΣΕ ή ως λόγο για την εξαίρεση μιας επιχείρησης από τη ΣΣΕ ακόμα και την ακρίβεια και τον πληθωρισμό. Συγκεκριμένα, επισημαίνεται ότι για να επεκταθεί μια κλαδική ΣΣΕ πρέπει να τεκμηριώνεται ότι πέρα από την ανταγωνιστικότητα δεν θα έχει επιπτώσεις στις τιμές των προϊόντων και στον πληθωρισμό.

Ετσι:

• Σε αντίθεση με την κυβερνητική προπαγάνδα που μιλά για ονομαστικές αυξήσεις σχεδόν 42% από το 2019 μέχρι σήμερα στον κατώτατο μισθό, σε πραγματικές τιμές (με έτος αναφοράς το 2020) ο κατώτατος μισθός του 2026 βρίσκεται σχεδόν στα ίδια επίπεδα με τον κατώτατο μισθό του 2011.
• Οι πρώτες κλαδικές ΣΣΕ που έχουν τη υπογραφή της ΓΣΕΕ προβλέπουν μισθούς και μεροκάματα χαμηλότερα από αυτά που έπαιρναν οι εργαζόμενοι το 2009!

Την πολιτική αυτή στηρίζουν ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ, Τσίπρας και τα άλλα αστικά κόμματα υιοθετώντας και προωθώντας τις κατευθύνσεις της Ευρωπαϊκής Ενωσης για τον καθορισμό των μισθών και των όρων εργασίας στα μέτρα των επιχειρηματικών ομίλων και για την προώθηση της «κοινωνικής συνοχής», η οποία αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα στη σημερινή περίοδο ένταση των ιμπεριαλιστικών συγκρούσεων και βαθύτερης εμπλοκής της χώρας σε αυτές.

Σχόλια

• Δεν υπάρχουν σχόλια για αυτό το άρθρο.

Δεν σας επιτρέπεται η υποβολή σχολίων. Παρακαλούμε συνδεθείτε.

Προηγούμενο άρθρο

Ευρωκοινοβουλευτική Ομάδα του ΚΚΕ: Ερώτηση για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου και τις επικίνδυνες εξελίξεις που σηματοδοτεί για το λαό

Επόμενο άρθρο

Νέα προνόμια στους ομίλους και διευκολύνσεις με τις χρήσεις γης