Εφιάλτης δίχως τέλος για συνταξιούχους και ασφαλισμένους

Πετώντας και το τελευταίο φύλλο συκής η συγκυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝΕΛ, με τις πλάτες από ΝΔ, Ποτάμι και ΠΑΣΟΚ, κατέθεσε χτες προς ψήφιση στη Βουλή το πρώτο πολυνομοσχέδιο ενόψει του τρίτου μνημονίου, με το οποίο - μεταξύ άλλων - εκτελεί εν ψυχρώ τα ασφαλιστικά και εργατικά δικαιώματα.

Το σχέδιο νόμου που κατατέθηκε μετά από ένα απερίγραπτο «κόψε - ράψε» μέχρι την τελευταία στιγμή, περιλαμβάνει όλο το πακέτο της συμφωνίας μεταξύ κυβέρνησης και των 18 εταίρων της Ευρωζώνης, και συγκεκριμένα άρθρα για το Ασφαλιστικό, ως προκαταβολική δόση και των υπόλοιπων ανατροπών, οι οποίες περιλαμβάνονται στη συμφωνία της κυβέρνησης με τους «θεσμούς» της τρόικας, και οι οποίες θα έρθουν προς ψήφιση το φθινόπωρο.

Ως εκ τούτου, σε πρώτη φάση στη Βουλή ήλθε μόνο ένα μέρος του Ασφαλιστικού, ενώ ο νέος «συνδικαλιστικός νόμος» που ετοιμάζεται, περιλαμβάνεται ως δέσμευση στη «Δήλωση της Συνόδου για το Ευρώ (12.7.2015)» και θα ψηφιστεί σε επόμενο χρόνο, όπως και όλες οι ανατροπές που περιλαμβάνει η ίδια η κυβερνητική πρόταση προς τους εταίρους.

Τα άμεσα μέτρα για το Ασφαλιστικό περιλαμβάνουν πέντε διατάξεις που οδηγούν σε οικονομικό στραγγαλισμό των Ταμείων, αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης και «κλείδωμα» στα 67 χρόνια για το δικαίωμα στη συνταξιοδότηση, νέα δραματική μείωση συντάξεων, σε κύριες και επικουρικές, αντίστοιχη αύξηση εισφορών για τους ασφαλισμένους και κατάργηση των εγγυημένων κατώτερων ορίων συντάξεων για όσους συνταξιοδοτούνται πριν το 67ο έτος.

Συγκεκριμένα:

• Ο οικονομικός στραγγαλισμός των Ταμείων λαμβάνει νέες διαστάσεις και ανοίγει το δρόμο για παραπέρα δραματικές περικοπές σε όλα τα Ταμεία, καθώς σύμφωνα με διάταξη του σχεδίου νόμου η κρατική επιχορήγηση προς αυτά «παγώνει» μέχρι το 2021 στα φετινά επίπεδα. Δηλαδή, για τα επόμενα 6 χρόνια δεν προβλέπεται καμία αύξηση στην κρατική χρηματοδότηση πέραν των 9,457 δισ. ευρώ που προβλέπονται για φέτος. Αυτό σημαίνει ότι η εγγύηση του κράτους για τις κύριες συντάξεις παύει να ισχύει. Αν, δηλαδή, κάποιο Ταμείο χρειαστεί πρόσθετη χρηματοδότηση, εξαιτίας της πτώσης των εσόδων του, θα αναγκαστεί να προβαίνει σε μειώσεις των κύριων συντάξεων. Η παραπάνω διάταξη, σε συνδυασμό με την«εναρμόνιση των ασφαλιστικών εισφορών με την ισχύουσα στο ΙΚΑ» που προβλέπει η τελευταία διάταξη, προδιαγράφει μείωση της κρατικής χρηματοδότησης σε Ταμεία όπως ΟΓΑ, ΟΑΕΕ, ΝΑΤ, αλλά και δραματική αύξηση των εισφορών των ασφαλισμένων τους.
• Μειώνονται εκ νέου οι κύριες και επικουρικές συντάξεις. Η μείωση επέρχεται με την αύξηση των κρατήσεων για την εισφορά στον κλάδο Υγείας από το 4% στο 6% στις κύριες συντάξεις και με 6% στις επικουρικές από μηδενική εισφορά μέχρι τώρα. Η πραγματική μείωση μάλιστα στις αποδιδόμενες συντάξεις θα είναι ακόμα μεγαλύτερη, αφού οι κρατήσεις συνυπολογίζονται στα αρχικά ποσά των συντάξεων, πριν τις μειώσεις που επιβλήθηκαν με τα μνημόνια.
• Οι επικουρικές συντάξεις θα μειωθούν επιπρόσθετα, καθώς αναδρομικά από την αρχή του 2015, οι μοναδικοί πόροι που έχουν τα επικουρικά ταμεία θα είναι μόνο οι εισφορές ασφαλισμένων και εργοδοτών (3% αντίστοιχα). Από την ίδια ημερομηνία όλα τα επικουρικά εντάσσονται στο Ενιαίο Ταμείο Επικουρικής Ασφάλισης (ΕΤΕΑ), που ήδη αντιμετωπίζει οικονομικά προβλήματα, ενώ από τον Οκτώβρη, αν όχι νωρίτερα, η εφαρμογή της περιβόητης ρήτρας μηδενικού ελλείμματος που προβλέπει ο ιδρυτικός νόμος του ΕΤΕΑ από το 2012, θα τεθεί αναγκαστικά σε ισχύ, αφού κόβεται οποιαδήποτε άλλη πηγή χρηματοδότησης. Δεν αποκλείεται μάλιστα οι μειώσεις να επιβληθούν αναδρομικά από τις αρχές του έτους, καθώς δεν προβλέπεται άλλος τρόπος κάλυψης των φετινών ελλειμμάτων.
• Για πρώτη φορά υπονομεύονται οι κατώτερες συντάξεις, αφού όσοι εργαζόμενοι συνταξιοδοτηθούν μετά τις 30/6/2015 και δεν έχουν συμπληρώσει το 67ο έτος, με τις ελάχιστες μέρες ασφάλισης (4.500 - 5.000 ένσημα), δεν θα λάβουν τα κατώτερα όρια συντάξεων. Στο στόχαστρο μπαίνουν εργαζόμενοι στις οικοδομές, στον επισιτισμό, οι μητέρες με ανήλικα παιδιά, οι γυναίκες με 15ετία, οι οποίοι θα χάσουν το λεγόμενο «προνοιακό κομμάτι» της κατώτερης σύνταξης και θα το λάβουν μόνο όταν συμπληρώνουν το 67ο έτος της ηλικίας τους. Με δεδομένη και τη σταδιακή κατάργηση του ΕΚΑΣ, οι εν λόγω συνταξιούχοι, οι πιο φτωχοί, θα περιέλθουν σε κατάσταση εξαθλίωσης.

Σημειώνεται ότι στην αρχική εκδοχή του σχεδίου νόμου υπήρχε διάταξη για την αύξηση των ορίων ηλικίας, η οποία σκόνταψε προσωρινά στη λειτουργία του Ελεγκτικού Συνεδρίου και θα επανέλθει για ψήφιση την επόμενη βδομάδα.

Σύμφωνα με αυτή, σε περίπου 300.000 σημερινούς εργαζόμενους που διέπονταν από ειδικά ηλικιακά όρια - με εξαίρεση τα ΒΑΕ, τις μητέρες αναπήρων παιδιών και συγγενείς πρώτου βαθμού αναπήρων ατόμων - επιβάλλεται αύξηση (από 1/7/2015) κατά 6 μήνες και μέχρι το 2022. Στην περίπτωση που ίσχυε η αρχή της συνταξιοδότησης με 35ετία χωρίς όριο ηλικίας, το χρονικό βήμα εκκίνησης της αύξησης των ορίων θα είναι το 58ο έτος. Σε κάθε άλλη περίπτωση, ως χρονικό σημείο εκκίνησης των προσαυξήσεων τίθεται το 55ο έτος ηλικίας. Ταυτόχρονα, σύμφωνα με άλλη διάταξη, όπως ερμηνεύεται από αρμόδιους της Ασφάλισης, σε αυτούς που θελήσουν να φύγουν πριν το νέο όριο ηλικίας, οι συνταξιούχοι θα λαμβάνουν σύνταξη μειωμένη κατά 16%, μέχρι το νέο προβλεπόμενο ηλικιακό όριο.

Με άλλη διάταξη επαναβεβαιώνεται η δέσμευση της κυβέρνησης για τον καθορισμό του ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης στο 67ο έτος, όπως προβλέπεται από τους προηγούμενους «μνημονιακούς» νόμους. Νωρίτερα απ' αυτό το ηλικιακό όριο και μέχρι το 62ο έτος, μπορεί να συνταξιοδοτείται μόνο όποιος έχει συμπληρώσει 40 χρόνια Ασφάλισης (12.000 ένσημα), πράγμα σχεδόν αδύνατο.

Ταυτόχρονα, μαζί με τα συγκεκριμένα μέτρα, η Συμφωνία της Συνόδου Κορυφής της Ευρωζώνης, που μπαίνει σήμερα στη Βουλή προς συνολική έγκριση, προβλέπει τη δέσμευση που ανέλαβε η κυβέρνηση για ψήφιση νέου «συνδικαλιστικού νόμου» που θα βάζει περιορισμούς στην προκήρυξη των απεργιών και θα προωθεί την πλήρη απελευθέρωση των ομαδικών απολύσεων.

Ταυτόχρονα, κάνει λόγο για «αυστηρή επανεξέταση και εκσυγχρονισμό των συλλογικών διαπραγματεύσεων», ενώ ξεκαθαρίζει ότι η επανεξέταση αυτή αποκλείει«την επιστροφή σε παλαιότερα πλαίσια πολιτικής ασύμβατα με τους στόχους...»!Δηλαδή, η κυβέρνηση συνυπέγραψε ουσιαστικά - και ζητά σήμερα έγκριση από τη Βουλή - τη δέσμευση για μη επαναφορά του κατώτερου μισθού στα 751 ευρώ, όπως και του πλαισίου Συλλογικών Συμβάσεων και διαπραγματεύσεων που είχε υποσχεθεί προεκλογικά.

Χαρακτηριστικό της προσπάθειας της συγκυβέρνησης να αποκρύψει τον βαρύ πέλεκυ που ετοιμάζει στα εργασιακά, είναι και το γεγονός ότιπαραποιεί την επίσημη μετάφραση του σημείου της Δήλωσης της Συνόδου Κορυφής που κάνει λόγο για αυστηροποίηση του καθεστώτος των «εργατικών κινητοποιήσεων», βάζοντας στη θέση τους τις λέξεις «βιομηχανική δράση»!

Επιπλέον, η συμφωνία της κυβέρνησης με τους «εταίρους» προβλέπει την ολοκλήρωση των μέτρων με νέο πακέτο τον ερχόμενο Οκτώβρη που θα εφαρμοστεί από 1/1/2016 και το οποίο θα περιλαμβάνει:

• Κατάργηση του ΕΚΑΣ για 300.000 και πλέον χαμηλοσυνταξιούχους, σταδιακά μέχρι το 2019.
• Μείωση των συντάξεων των νέων συνταξιούχων με «στενότερη σύνδεση μεταξύ εισφορών και παροχών».
• Ειδικά για τα Ταμεία των αυτοαπασχολούμενων (ΟΑΕΕ, ΕΤΑΑ), αύξηση των εισφορών, οι οποίες θα καθορίζονται πλέον ανάλογα με το πραγματικό εισόδημα του κάθε ασφαλισμένου.
• Κίνητρα για αύξηση του πραγματικού χρόνου καταβολής εισφορών.
• Παραπέρα ενοποίηση Ασφαλιστικών Ταμείων.
• Κατάργηση όλων των «κοινωνικών πόρων», οι οποίοι κατονομάζονται ως «μη ορθολογικές δαπάνες χρηματοδότησης των συντάξεων».
• Εφαρμογή και στον ΟΓΑ των κανόνων που ισχύουν για όλα τα άλλα Ταμεία (χρηματοδότηση, παροχές, εισφορές), που θα οδηγήσει είτε σε δραματική αύξηση των εισφορών των αγροτών, είτε σε επίσης δραματική μείωση των ήδη γλίσχρων συντάξεων. Εναλλακτικά, προτείνεται η συγχώνευση του ΟΓΑ με άλλα Ταμεία.
• Οι ενοποιήσεις που προαναγγέλλονται θα αρχίσουν μέσα στο 2015 και θα ολοκληρωθούν μέχρι το τέλος του 2017.