Κάνοντας ταμείο για το Ταμείο Ανάκαμψης: Οι επιχειρηματικοί όμιλοι πήραν 36 δισ. ευρώ, οι εργαζόμενοι 600 αντιλαϊκά προαπαιτούμενα και νέα χρέη μέχρι το 2058!

Στις 31 Αυγούστου ολοκληρώνεται αυτό που η κυβέρνηση και τα άλλα κόμματα αποκαλούσαν «Μεγάλη ευκαιρία για τη χώρα»: Το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Μέχρι τότε, τα κράτη - μέλη της ΕΕ καλούνται να ολοκληρώσουν όλα τα «ορόσημα» και τους στόχους του προγράμματος και έως τις 30 Σεπτεμβρίου να υποβάλουν τα τελευταία αιτήματα πληρωμής.

Βέβαια, το υπερμνημόνιο του Ταμείου Ανάκαμψης και όσα αντιλαϊκά πρόσθεσε στις πλάτες των εργαζομένων και των άλλων βιοπαλαιστών, δεν τελειώνουν, αφού τα προαπαιτούμενα που έχουν ψηφιστεί (βλέπε αναλυτικά πιο κάτω) παραμένουν...

Το Ταμείο Ανάκαμψης είναι ένα καραμπινάτο μνημόνιο, όπως από την πρώτη στιγμή είχε αποκαλύψει το ΚΚΕ. Ο καβγάς που έχει φουντώσει το τελευταίο διάστημα ανάμεσα στην κυβέρνηση, στο ΠΑΣΟΚ, στον ΣΥΡΙΖΑ, στο κόμμα Τσίπρα και τα άλλα κόμματα για την «καλή» ή «κακή» αξιοποίηση των κονδυλίων, δεν αφορά μόνο το «αποτύπωμα» στην ελληνική καπιταλιστική οικονομία, αλλά και το πώς θα συνεχιστεί η ροή φτηνού χρήματος στα μονοπώλια, στη φάση που η παγκόσμια και η ευρωπαϊκή οικονομία ασθμαίνουν και προτεραιότητα αποκτά η χρηματοδότηση της πολεμικής βιομηχανίας.

Δεν λείπει βέβαια και ο διαγκωνισμός τους για επιχειρηματικά συμφέροντα που είτε πήραν τη «μερίδα του λέοντος» από τα δάνεια και τις επιχορηγήσεις του Ταμείου, είτε θεωρούν τους εαυτούς τους ριγμένους στη μοιρασιά της λείας, που πληρώνει έτσι κι αλλιώς ο λαός.

Ποιος πληρώνει;

Τα συνολικά 700 δισ. ευρώ του Ταμείου Ανάκαμψης - ανάμεσά τους και τα 36 δισ. που δόθηκαν στα ελληνικά μονοπώλια - αντλήθηκαν από τις διεθνείς αγορές με την εγγύηση της ΕΕ. Είναι δηλαδή ένα είδος «ευρωομόλογου» (δανεισμός με κοινή εγγύηση), το οποίο μοιράζεται στα μονοπώλια και θα το αποπληρώνει ο λαός τουλάχιστον μέχρι το 2058!

Γι' αυτό η ΕΕ παίρνει από τώρα τα μέτρα της για να είναι συνεπής στην εξυπηρέτηση του δάνειου - μαμούθ και να μη θιγεί η πιστοληπτική της ικανότητα, ψηφίζοντας νέα χαράτσια - «ίδιους πόρους» γι' αυτόν ακριβώς τον σκοπό. Εννοείται βέβαια ότι όλα αυτά εξειδικεύτηκαν σε επίπεδο κρατών - μελών (και στην Ελλάδα), με συναίνεση της κυβέρνησης και των άλλων κομμάτων, που ψήφισαν το Ταμείο Ανάκαμψης και στο Ευρωκοινοβούλιο και στη Βουλή.

Με άλλα λόγια, ο λαός πληρώνει το Ταμείο Ανάκαμψης από την τσέπη του με φόρους, χαράτσια και περικοπές σε κρατικές δαπάνες που αφορούν ακόμα και στοιχειώδεις ανάγκες. Συν οι αντιλαϊκές μεταρρυθμίσεις και προαπαιτούμενα, όπως αυτά που περιέχονταν στους εκατοντάδες εφαρμοστικούς νόμους των μνημονίων.

Προαπαιτούμενα όπως ...μνημόνιο

Η εκταμίευση όλων των χρημάτων προϋποθέτει την εκπλήρωση συνολικά 567 αντιλαϊκών «ορόσημων» και προαπαιτούμενων από την κυβέρνηση στα Εργασιακά, στο Ασφαλιστικό, στη θωράκιση του εχθρικού για τον λαό κράτους, σε συνέχεια των τριών προηγούμενων μνημονίων.

Για την εκταμίευση κάθε δόσης η κυβέρνηση ψήφισε εκατοντάδες προαπαιτούμενα που περιγράφονταν με λεπτομέρεια στη συμφωνία με την Κομισιόν. Πολλά από αυτά τα έχουν ψηφίσει και άλλα κόμματα της βολικής αντιπολίτευσης.

Η ψήφιση των μέτρων είχε συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, για να μη χάνονται ή καθυστερούν οι δόσεις. Ακριβώς δηλαδή όπως λειτουργούσε ο μηχανισμός των τριών μνημονίων και των δανειακών συμβάσεων που έχουν ψηφίσει ΝΔ, ΣΥΡΙΖΑ και ΠΑΣΟΚ. Πρόκειται για βαθιά αντιλαϊκές μεταρρυθμίσεις, όπως:

- Ο νόμος για τη 10ωρη δουλειά, τις απλήρωτες υπερωρίες, τη γενίκευση των ατομικών συμβάσεων εργασίας.

- Η θέσπιση πλαισίου για ηλεκτρονικούς πλειστηριασμούς για την αναγκαστική είσπραξη οφειλών για την εκκαθάριση των «κόκκινων» δανείων.

- Η παραπέρα ιδιωτικοποίηση του νερού.

- Η παραπέρα αποδυνάμωση του ΣΕΠΕ.

- Τα νέα εμπόδια στη συνδικαλιστική δράση και στην απεργία.

- Η περαιτέρω «ελαστικοποίηση» της αγοράς εργασίας.

- Φοροαπαλλαγές στις επιχειρήσεις ως κίνητρο για επενδύσεις.

- Η επέκταση των «ειδικών οικονομικών ζωνών», όπου δεν ισχύουν ούτε τα στοιχειώδη εργασιακά δικαιώματα ούτε οι φορολογικοί κανόνες κ.ά.

- Η κωδικοποίηση της φορολογικής νομοθεσίας και του πληροφοριακού συστήματος προκειμένου να ενταθεί η φοροεπέλαση κυρίως στους μικρούς επαγγελματίες.

Εκτός από αυτά τα προαπαιτούμενα, στο Ταμείο Ανάκαμψης ενσωματώθηκαν και τα αντιλαϊκά «υπόλοιπα» της «μεταμνημονιακής εποπτείας», ενώ συνδέονταν άμεσα με τα «ευρωπαϊκά εξάμηνα», δηλαδή με τα μνημόνια διαρκείας της ΕΕ, που «παρακολουθούν» την πορεία στρατηγικών αντιλαϊκών μεταρρυθμίσεων σε όλα τα κράτη - μέλη της ΕΕ.

Πού πήγαν τα λεφτά;

Τα χρήματα του Ταμείου Ανάκαμψης δόθηκαν στη συντριπτική τους πλειοψηφία στους μεγάλους επιχειρηματικούς ομίλους, ως δάνεια ή απευθείας επιδοτήσεις από τις τράπεζες, προκειμένου να επενδύουν συσσωρευμένα κεφάλαια με πιο κερδοφόρες αποδόσεις.

Κερδισμένα είναι τα μονοπώλια της Ενέργειας, των Κατασκευών, των Μεταφορών, των Επικοινωνιών, του Τουρισμού και άλλα, που βάζουν το δάχτυλο στο μέλι της «πράσινης» οικονομίας.

Η επεξεργασία των στοιχείων που έχει δημοσιεύσει το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών δείχνει ότι οι 30 επιχειρήσεις που έλαβαν τα μεγαλύτερα ποσά, έφτασαν τα 6,7 δισ. ευρώ από τα δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης, ποσό που αντιστοιχεί σε περισσότερο από 40% του συνολικού πακέτου των δανείων, ύψους 16,7 δισ. ευρώ.

Στην πρώτη δεκάδα ξεχωρίζουν οι ΑΔΜΗΕ και ΔΕΔΔΗΕ, η «Integrated Resort Complex Ελληνικού ΑΕ» (η εταιρεία πίσω από το καζίνο - resort του Ελληνικού), η Δημόσια Εταιρεία Συμμετοχών ΑΔΜΗΕ ΑΕ και η ΔΕΗ Οπτικές Επικοινωνίες ΑΕ, η Olympic Εμπορικές και Τουριστικές Επιχειρήσεις ΑΕ, θυγατρική της «Aegean Airlines», η ΔΕΣΦΑ ΑΕ, την οποία ελέγχει η ιταλική κοινοπραξία «Senfluga» («Italgas» - «Snam») σε συνεργασία με το Ελληνικό Δημόσιο, η ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή Αντλησιοταμίευση ΑΕ, θυγατρική του ομίλου «ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ», η ΔΕΗ ΑΕ και η Ελληνικός Χρυσός ΑΕ, θυγατρική της καναδικής «Eldorado Gold».

Τη λίστα συμπληρώνουν άλλες μεγάλες επιχειρήσεις, με δραστηριότητα κυρίως στην παραγωγή «πράσινης» Ενέργειας και στην ψηφιακή οικονομία, όπως οι: «Φοίβη Ενεργειακή» (εταιρεία του ομίλου ΔΕH Ανανεώσιμες), «Ιδέα Φως» (διαχειρίζεται χαρτοφυλάκιο φωτοβολταϊκών έργων στη Δυτική Μακεδονία, το «Project Helios»), «Eνιπέας» (θυγατρική της βρετανικής «Lightsource bp» - σε συνεργασία με την BP), «Demo» (φαρμακοβιομηχανία), «Motor Oil», «Consortium Solar Power Systems» κ.ά.

Κερδισμένοι και (μόνιμα) χαμένοι

Με τη στήριξη του Ταμείου Ανάκαμψης, οι επιχειρηματικοί όμιλοι και συνολικά η ελληνική οικονομία κατάφεραν να «κλωτσήσουν» λίγο παρακάτω μια νέα κρίση που καραδοκεί. Η υπερσυσσώρευση όμως παραμένει και σε συνδυασμό με τον πόλεμο και τις συνέπειές του, το ενδεχόμενο αυτό είναι πολύ πιθανό για την ευρωπαϊκή οικονομία.

Σε κάθε περίπτωση, τα τρελά κέρδη των επιδοτούμενων επιχειρήσεων είναι η άλλη όψη της εκμετάλλευσης που βαθαίνει συνολικά στην καπιταλιστική οικονομία. Ορισμένα παραδείγματα είναι αποκαλυπτικά:

- Μεγάλος πολυεθνικός όμιλος στον κλάδο των εξορύξεων χρηματοδοτήθηκε από το Ταμείο Ανάκαμψης για επενδυτικό πλάνο που ξεπερνά τα 3 δισ. ευρώ! Τα κέρδη του το 4ο τρίμηνο του 2025 έφτασαν τα 577,2 εκατ. ευρώ. Οι εργαζόμενοι όμως και το σωματείο τους έχουν καταγγείλει επανειλημμένα την επικίνδυνη κατάσταση στο κατασκευαστικό τμήμα των εργασιών, με 10ωρες και 12ωρες βάρδιες, 6, ακόμα και 7 μέρες τη βδομάδα, με εργολάβους και υπεργολάβους να λύνουν και να δένουν.

- Αλλος μεγάλος όμιλος της Ενέργειας, που κάνει μάλιστα μπίζνες με τον αμερικάνικο στρατό, πήρε «πακέτο» του Ταμείου Ανάκαμψης και τα κέρδη έχουν σπάσει κάθε ρεκόρ. Μαζί με αυτά όμως «αναπτύχθηκε» και το τεράστιο κόστος της Ενέργειας για τα νοικοκυριά, όπως και η μεγαλύτερη εμπλοκή της χώρας στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο, με «κρίκο» τα συμφέροντα των μονοπωλίων της Ενέργειας.

Το παραμύθι με τις «κοινωνικές δαπάνες»: Το αποκαλυπτικό παράδειγμα της Υγείας