Οι περιουσίες των δισεκατομμυριούχων μεγαλώνουν ενώ οι εργαζόμενοι δουλεύουν περισσότερο για λιγότερα

Για τους παραγωγούς του πλούτου οι μισθοί και οι συντάξεις συρρικνώνονται, δικαιώματα καταργούνται, οι κρατικές δαπάνες για Παιδεία, Υγεία και Κοινωνική Ασφάλιση μειώνονται, η στέγη γίνεται άπιαστο όνειρο. Συνολικά οι εργαζόμενοι δουλεύουν όλο και περισσότερο για όλο και λιγότερα, και αυτό δεν είναι αποτέλεσμα της μίας ή της άλλης μορφής διαχείρισης του καπιταλισμού, αλλά όρος για να εξασφαλίζεται η κερδοφορία των μονοπωλιακών ομίλων.

Ακόμα και σε καπιταλιστικές οικονομίες που βρίσκονται σε στασιμότητα και ύφεση, όπως η Γερμανία, τα στοιχεία δείχνουν ότι ο πλούτος αυξάνεται, υπερκέρδη και κεφάλαια συσσωρεύονται, αναζητώντας διέξοδο σε συμφέρουσες αγορές με τη μέγιστη δυνατή κερδοφορία. Σε αυτήν την κατεύθυνση προωθείται συνολικά στην ΕΕ η πολεμική οικονομία και προετοιμασία, καθώς οξύνεται σε ανεπίστρεπτη πορεία κλιμάκωσης ο ενδοϊμπεριαλιστικός ανταγωνισμός.

Σήμερα, παρότι με την πρόοδο της επιστήμης και της τεχνολογίας είναι εφικτό οι εργαζόμενοι να ζουν πολύ καλύτερα, να δουλεύουν λιγότερο και να απολαμβάνουν περισσότερα, να καλύπτουν όλες τις σύγχρονες ανάγκες τους σε στέγη, μόρφωση, ψυχαγωγία, υγεία κ.λπ., εμπόδιο είναι ακριβώς οι εκμεταλλευτικές σχέσεις παραγωγής.

Μία ακόμα έκθεση έρχεται να επιβεβαιώσει ότι μια χούφτα παράσιτα ζουν σε βάρος της συντριπτικής πλειοψηφίας και η σύγκρουση με την εξουσία τους, η ανατροπή τους είναι μονόδρομος για να μπορέσουν οι εργαζόμενοι και οι λαοί να ζήσουν όπως τους αξίζει με βάση τις δυνατότητες της εποχής.

Αυτό προσπαθούν να θολώσουν οι διάφορες δυνάμεις της σοσιαλδημοκρατίας, που παρουσιάζουν ως «αδικία» ή ως «στρέβλωση» του καπιταλισμού την υπερσυσσώρευση πλούτου, η οποία δικαιολογημένα προκαλεί τη λαϊκή δυσαρέσκεια.

Για να τη χειραγωγήσουν και να κλείσουν τον δρόμο προς τη ριζοσπαστικοποίησή της, ανασύρουν από τα συρτάρια προγράμματα και «μοντέλα» διαχείρισης ενός πιο «ανθρώπινου» τάχα καπιταλισμού, υποσχόμενοι «έκτακτες εισφορές» και φόρους - χάδια στους πλουσιότερους, για να ξεπλύνουν τη «νόμιμη» κλοπή του πλούτου που παράγουν εκατομμύρια εργαζόμενοι με τα χέρια και το μυαλό τους.

Σύμφωνα με την ετήσια μελέτη, ο ατομικός πλούτος σε όλα τα επίπεδα αυξήθηκε κατά 10,8% το 2025, σημειώνοντας τον ταχύτερο ρυθμό ανάπτυξης μετά το 2017, έναντι αύξησης 4,6% το 2024 και 4,2% το 2023. Η άνοδος στηρίζεται στις ισχυρές επιδόσεις των χρηματοπιστωτικών αγορών και στην αύξηση της αξίας των μη χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων.

Ο αριθμός των δισεκατομμυριούχων παγκοσμίως έχει φτάσει σε νέο ρεκόρ, σύμφωνα με την έκθεση της UBS, με τα τελευταία στοιχεία να δείχνουν ότι οι πλουσιότεροι άνθρωποι στον κόσμο όχι μόνο αυξάνονται σε αριθμό, αλλά γίνονται πλουσιότεροι με πολύ ταχύτερο ρυθμό από τον ευρύτερο πληθυσμό.

Η UBS διαπίστωσε ότι ο παγκόσμιος πληθυσμός των δισεκατομμυριούχων αυξήθηκε κατά 13,1%, φτάνοντας τα 3.302 άτομα, κυρίως λόγω των ΗΠΑ και της Ασίας.

Ο συνολικός τους πλούτος αυξήθηκε κατά 25% το έτος έως τον Απρίλη του 2026, πολύ πάνω από την αύξηση 10,8% που καταγράφηκε συνολικά στον παγκόσμιο ιδιωτικό πλούτο.

Στην κορυφή της «πυραμίδας» πλούτου η UBS εντόπισε 18 «άτομα» - φυσικά πρόκειται για ιδιοκτήτες μέσων παραγωγής, μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων κ.λπ. - με περιουσία μεταξύ 50 και 100 δισ. δολαρίων, καθώς και άλλα 19 των οποίων ο πλούτος ξεπερνούσε τα 100 δισ. δολάρια, οι περισσότεροι με έδρα τις ΗΠΑ.

Η εκμεταλλευτική φύση του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής αποτυπώνεται και στα στοιχεία που δείχνουν ότι το χάσμα μεταξύ των υπερπλουσίων και των εργαζομένων διαρκώς μεγαλώνει. Η εξέλιξη της τεχνολογίας στα χέρια καπιταλιστικών επιχειρήσεων αξιοποιείται για την ένταση του βαθμού εκμετάλλευσης, ενώ τα κράτη και οι κυβερνήσεις του κεφαλαίου όλων των αποχρώσεων προσφέρουν στις επιχειρήσεις «γην και ύδωρ», με αντεργατική νομοθεσία, επιχορηγήσεις, φοροαπαλλαγές κ.λπ.

Ετσι, ενώ ο μέσος πλούτος έχει αυξηθεί, το στοιχείο αυτό δεν είναι ενδεικτικό, καθώς ο διάμεσος πλούτος έχει μειωθεί στις περισσότερες χώρες από το 2020, σημάδι ότι τα κέρδη συγκεντρώνονται ολοένα και περισσότερο σε όσους βρίσκονται ήδη στην κορυφή, και υπογραμμίζοντας ένα αυξανόμενο χάσμα μεταξύ των πλουσιότερων και του ευρύτερου πληθυσμού.

Στην Ελλάδα μεταξύ 2020 και 2025 ο μέσος πλούτος ανά ενήλικα αυξήθηκε κατά περίπου 5%. Με βάση τη μέση περιουσία η Ελλάδα κατατάσσεται στην 30ή θέση, με 143.343 δολάρια ανά ενήλικα. Ο διάμεσος πλούτος ωστόσο κινήθηκε προς την αντίθετη κατεύθυνση, με 59.162 δολάρια ανά ενήλικα (σπίτι, αυτοκίνητο, καταθέσεις κ.λπ.).

Ιδιαίτερα έντονη ήταν η αύξηση του πλούτου στα ανώτερα στρώματα, στις περιουσιακές κατηγορίες άνω των 5 εκατ. δολαρίων, δηλαδή πάνω από το επίπεδο των λεγόμενων «καθημερινών εκατομμυριούχων» (EMILLIs), οι οποίοι διαθέτουν περιουσία μεταξύ 1 και 5 εκατ. δολαρίων.

Η έκθεση καταγράφει μεν σημαντική αύξηση στον αριθμό των ατόμων με περιουσία άνω του 1 εκατομμυρίου δολαρίων μέσα στο 2025, με σχεδόν ένα εκατομμύριο νέους εκατομμυριούχους παγκοσμίως, ωστόσο η ιδιότητα του εκατομμυριούχου σε δολάρια δεν προϋποθέτει απαραίτητα αντίστοιχα μετρητά στην τράπεζα ή σε επενδυτικό χαρτοφυλάκιο. Η κύρια κατοικία αποτελεί το μεγαλύτερο περιουσιακό στοιχείο σε αυτήν την κατηγορία.

Σύμφωνα με την UBS οι κατηγορίες περιουσίας από 5 έως 100 εκατ. δολαρίων αυξάνονται με ταχείς ρυθμούς, τόσο ως προς τον αριθμό των ατόμων όσο και ως προς τη συνολική αξία των περιουσιακών στοιχείων.

Η τάση αυτή είναι ιδιαίτερα έντονη στην Κίνα, στην Αυστραλία και στις ΗΠΑ, γεγονός που αντανακλά τη συνεχιζόμενη δυναμική συγκέντρωσης πλούτου στα υψηλότερα περιουσιακά στρώματα.

Η UBS ανέλυσε δεδομένα από 56 χώρες που αντιπροσωπεύουν πάνω από το 92% του παγκόσμιου πλούτου. Αξιολόγησε την εξέλιξη του πλούτου των νοικοκυριών μετατρέποντας τις αξίες σε δολάρια, υπολογίζοντας όλα τα χρηματοοικονομικά και μη χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία (κυρίως ακίνητα) και αφαιρώντας τα χρέη.

Πάνω από το 50% του παγκόσμιου ιδιωτικού πλούτου εξακολουθεί να συγκεντρώνεται στις ΗΠΑ και στην Κίνα (μαζί με Χονγκ Κονγκ, Ταϊβάν κ.λπ.), γεγονός που σύμφωνα με την UBS επιβεβαιώνει την κυριαρχία των δύο μεγαλύτερων καπιταλιστικών οικονομιών.

Παρά τη συνολική οικονομική ανάκαμψη που καταγράφεται τα τελευταία χρόνια στην ΕΕ, η φτώχεια και ο κοινωνικός αποκλεισμός εξακολουθούν να επηρεάζουν εκατομμύρια πολίτες. Τα τελευταία στοιχεία της Eurostat αποκαλύπτουν ότι οι κοινωνικές ανισότητες παραμένουν έντονες, όχι μόνο μεταξύ των κρατών - μελών αλλά και στο εσωτερικό τους, με σημαντικές αποκλίσεις ανάμεσα στις πρωτεύουσες και στις περιφέρειες.

Σε μία από τις πιο «πλούσιες» και ανεπτυγμένες περιοχές του πλανήτη το 2025, 92,7 εκατ. άνθρωποι στην ΕΕ βρίσκονταν σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού, αριθμός που αντιστοιχεί στο 20,9% του συνολικού πληθυσμού, δηλαδή σχεδόν 1 στους 5 Ευρωπαίους.

Τα υψηλότερα ποσοστά καταγράφηκαν στη Βουλγαρία (29%), στην Ελλάδα (27,5%) και στη Ρουμανία (27,4%), ενώ στον αντίποδα βρίσκονται η Τσεχία (11,5%), η Πολωνία (15%) και η Σλοβενία (15,5%). Από τις τέσσερις μεγαλύτερες οικονομίες της ΕΕ η Ισπανία εμφανίζει το υψηλότερο ποσοστό, με το 25,7% του πληθυσμού να βρίσκεται σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού. Η Ιταλία (22,6%) και η Γερμανία (21,2%) κινούνται επίσης πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ενώ η Γαλλία (20,8%) βρίσκεται οριακά χαμηλότερα.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν τα στοιχεία που δημοσιεύτηκαν πρόσφατα για τη Γερμανία, σε μια αντίστοιχη έκθεση (World Wealth Report). Σε περίοδο στασιμότητας της ισχυρότερης καπιταλιστικής οικονομίας ο πλούτος και τα κέρδη συνεχίζουν να αυξάνονται, ωστόσο λιγότερο σε σχέση με παγκόσμιους ανταγωνιστές, κυρίως τις ΗΠΑ και την Κίνα.

Αυτή η «κρίση» φορτώνεται στις πλάτες των Γερμανών εργαζομένων και συνταξιούχων, με μέτρα που μειώνουν περαιτέρω την τιμή της εργατικής δύναμης, με απολύσεις, περικοπές στα επιδόματα ανεργίας και σε άλλα προνοιακά επιδόματα, και με συζήτηση για αύξηση του ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης άνω των 70 ετών!

Στο μεταξύ οι πλούσιοι έγιναν πλουσιότεροι και ο αριθμός τους αυξήθηκε το 2025, καταγράφοντας νέο ιστορικό υψηλό τόσο στον αριθμό των εκατομμυριούχων όσο και στον συνολικό πλούτο που κατέχουν. Βασικός μοχλός αυτής της αύξησης ήταν η άνοδος των χρηματιστηρίων, η οποία ενίσχυσε σημαντικά τις αποδόσεις των επενδύσεων.

Η Γερμανία συγκαταλέγεται στις χώρες με τους περισσότερους εκατομμυριούχους στον κόσμο, καταλαμβάνοντας την τρίτη θέση παγκοσμίως, πίσω από τις ΗΠΑ και την Ιαπωνία, ενώ ακολουθεί η Κίνα. Οι τέσσερις αυτές χώρες συγκεντρώνουν σχεδόν τα δύο τρίτα των εκατομμυριούχων παγκοσμίως. Η έκθεση δείχνει επίσης ότι οι μεγαλύτερες αυξήσεις καταγράφονται στην κατηγορία των υπερπλουσίων, δηλαδή όσων διαθέτουν περιουσία δεκάδων εκατομμυρίων δολαρίων.

Συγκεκριμένα, περίπου 5.000 υπερπλούσιοι στη Γερμανία κατέχουν σχεδόν το 1/4 του συνολικού χρηματοοικονομικού πλούτου της χώρας. Την ίδια στιγμή, περίπου 66 εκατ. πολίτες μοιράζονται λίγο περισσότερο από το 1/3 του συνολικού πλούτου. Οπως σημειώνουν οι αναλυτές, η συγκέντρωση του πλούτου στην κορυφή συνεχίζει να αυξάνεται.

Την ίδια ώρα, σύμφωνα με στοιχεία άλλης πρόσφατης μελέτης, η φτώχεια στη Γερμανία έχει φτάσει επίσης στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων ετών. Πάνω από 13 εκατ. άνθρωποι ζουν με εισόδημα κάτω από το επίσημο όριο της φτώχειας, ενώ το σχετικό ποσοστό αυξάνεται για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά.

Τα ιδρύματα, από την άλλη, έχουν τον δικό τους ...καημό. Η αυξανόμενη ανισότητα ενδέχεται να έχει σοβαρές συνέπειες και για την (καπιταλιστική) οικονομία, που γεννά την ανισότητα, εκτιμά το Γερμανικό Ινστιτούτο Οικονομικών Ερευνών (DIW). Οπως επισημαίνει, τα νοικοκυριά με χαμηλά εισοδήματα καταναλώνουν σχεδόν το σύνολο των χρημάτων που διαθέτουν, καθώς δεν έχουν ουσιαστικά κανένα περιθώριο αποταμίευσης.

Προειδοποιεί επίσης για τις επιπτώσεις πιθανών περικοπών στις κοινωνικές παροχές που εξετάζει η κυβέρνηση, μεταξύ των οποίων το επίδομα πολίτη (Burgergeld), το επίδομα στέγασης και το γονικό επίδομα.

Σχόλια

• Δεν υπάρχουν σχόλια για αυτό το άρθρο.

Δεν σας επιτρέπεται η υποβολή σχολίων. Παρακαλούμε συνδεθείτε.

Επόμενο άρθρο

Βενεζουέλα: Εκατοντάδες σοροί φτάνουν καθημερινά στα νεκροτομεία...