Σάββατο, 09 Μαΐ, 2026
Παραμένουν οι διαφωνίες στους κόλπους της ΕΕ παρά τη γενική συμφωνία των κυβερνήσεων για τη δημιουργία ενός «Ταμείου Ανάκαμψης» που καταγράφηκε στην τηλεδιάσκεψη κορυφής. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναλαμβάνει να επεξεργαστεί ένας σχέδιο χρηματοδότησης των κρατών και κατ' επέκταση των μονοπωλίων που θα συνδεθεί με τον προϋπολογισμό της ΕΕ της περιόδου 2021 – 2027.
«Οι ηγέτες των χωρών της ΕΕ ζήτησαν από την Κομισιόν να επεξεργαστεί κατεπειγόντως ένα σχέδιο για την από κοινού χρηματοδότηση της ανάκαμψης του μπλοκ μετά την πανδημία της Covid-19» δήλωσε μετά την τηλεδιάσκεψη πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ. Ωστόσο παραδέχθηκε ότι οι διαφωνίες είναι μεγάλες λέγοντας πως «η συμφωνία για τον επόμενο προϋπολογισμό και το Ταμείο Ανάκαμψης θα είναι δύσκολη».
Βασικό σημείο διαφωνίας είναι αν η χρηματοδότηση των κρατών και των μονοπωλίων θα γίνει μέσω επιδοτήσεων ή δανείων. Οι επιδοτήσεις, αντίθετα με τα δάνεια, δεν συνδέονται με υποχρεώσεις. Υπέρ των επιδοτήσεων έχουν ταχθεί η Γαλλία, η Ισπανία και η Ιταλία. Αντίθετη θέση έχουν Αυστρία, Δανία, Σουηδία, Ολλανδία και η Γερμανία που ζήτησε το «Ταμείο Ανάκαμψης» να συνδεθεί με το επόμενο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο της ΕΕ για το διάστημα 2021-27 που ήταν και η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Η επικεφαλής της Ούρσουλα Φον Ντερ Λάινεν δήλωσε ότι η συζήτηση είναι για τρισεκατομμύρια ευρώ και πως ο κοινοτικός προϋπολογισμός 2021-27 πρέπει να ενισχυθεί και να προσαρμοστεί στα νέα δεδομένα. Άφησε σαφώς να εννοηθεί ότι θα το σχέδιο που θα μελετήσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα πρέπει να περιλαμβάνει και επιδοτήσεις και δάνεια. Ανέφερε ότι πρέπει να βρεθεί η σωστή ισορροπία μεταξύ επιδοτήσεων και δανείων και πως «όλα θα πρέπει να συζητηθούν και να συμφωνηθούν», συνεπώς οι διεργασίες θα συνεχιστούν. Επιπλέον δήλωσε πως «οι τρέχουσες εκτιμήσεις μας για τις ανάγκες μας οδηγούν να σκεφτούμε ότι θα χρειαστεί ένα ανώτατο όριο ιδίων πόρων περίπου 2% του Ακαθάριστου Εθνικού Εισοδήματος για δύο ή τρία χρόνια αντί του 1,2%» και πρόσθεσε πως «πρέπει να αυξήσουμε τη δύναμη πυρός του για να είμαστε σε θέση να δημιουργήσουμε τις απαραίτητες επενδύσεις σε όλη την ΕΕ».
Δηλώσεις αρχηγών των κρατών μελών
Τις διαφωνίες επιβεβαίωσε και Γερμανίδα Καγκελάριος Αγκελα Μέρκελ που δήλωσε πως «δεν ήμασταν σε όλα τα σημεία όλοι της ίδιας άποψης, αλλά υπήρξε μια συναντίληψη». Ανέφερε ότι για τη Γερμανία η δημιουργία του Ταμείου «σημαίνει ασφαλώς ότι θα πρέπει να υπολογίζει μεγαλύτερη συνεισφορά για τον επόμενο προϋπολογισμό». Επανέλαβε τη γερμανική θέση κατά του ευρωομολόγου λέγοντας ότι «δεν γίνεται να κοινοτικοποιήσουμε, όπως λέμε, τα χρέη» και σε ερώτηση αν υπήρξε αντιπαράθεση με Ισπανία και Ιταλία, ανέφερε ότι έγινε μια «πάρα πολύ φιλική συζήτηση, κατά την οποία βέβαια ο καθένας παρουσίασε τις απόψεις του» και ισχυρίστηκε ότι δεν μπορεί κανείς να χρησιμοποιήσει περιγραφές για «πολεμικό» κλίμα ή «σύγκρουση».
Διαφωνίες φαίνεται πως υπάρχουν και για το ύψος των ποσών που θα πρέπει να διαχειριστεί το «Ταμείο Ανάκαμψης». Ο Γάλλος πρόεδρος Εμμανουέλ Μακρόν δήλωσε ότι απαιτούνται χρηματοδοτικές μεταφορές σε κράτη που έχουν πληγεί περισσότερο και όχι απλά δάνεια, ενώ ανάφερε ότι απαιτούνται ποσά 5 έως 10% του ΑΕΠ της ΕΕ. Έδειξε ικανοποιημένος από τα έως τώρα αποτελέσματα λέγοντας ότι «σφυρηλατείται μια συναίνεση».
Ο πρωθυπουργός της Ολλανδίας Μαρκ Ρούτε έγραψε στο Twitter ότι οι ηγέτες της ΕΕ συμφώνησαν πως «στη βάση των προτάσεων από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα εργαστούμε με εποικοδομητικό τρόπο σε μια κοινή στρατηγική για την φάση ανάκαμψης, που θα συνδέεται με τον πολυετή προϋπολογισμό».
Ο Ιταλός πρωθυπουργός Τζουζέπε Κόντε θεωρεί ότι «επιτελέσθηκε μεγάλη πρόοδος» και πρόσθεσε ότι «το Ταμείο Ανάκαμψης πρέπει να αγγίξει το 1,5 τρισ. ευρώ και να εγγυηθεί την μεταφορά πόρων άνευ επιστροφής στις χώρες μέλη», δηλαδή επιδοτήσεις. Πρόσθεσε πως «η Ιταλία είναι στην πρώτη γραμμή και ζητά την έγκριση του εργαλείου αυτού, διότι επείγει».
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, σύμφωνα με πληροφορίες από κυβερνητικές πηγές, στην τοποθέτηση του ανέφερε ότι υποστηρίζει συγκρότηση ενός «Ταμείου Ανάκαμψης» επιπροσθέτως της λειτουργίας του Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου και επιπλέον δήλωσε ότι πρέπει να εστιάσει πρωτίστως σε επιδοτήσεις προς τα κράτη παρά σε δάνεια. Ζήτησε η Κομισιόν να επεξεργαστεί την επανέναρξη των αεροπορικών συνδέσεων και αν υπάρξει στήριξη των επιχειρηματικών ομίλων στον τουρισμό. Αναφέρθηκε στην τουρκική προκλητικότητα στο Αιγαίο και και έναντι της Κυπριακής Δημοκρατίας και ζήτησε να υπάρξει ένα «καθαρό μήνυμα» προς την Άγκυρα.
