ΑΜΦΙΠΟΛΗ - ΤΥΜΒΟΣ ΚΑΣΤΑ: Αντιπαραθέσεις μετά τις δηλώσεις περί Ηφαιστίωνα

Τα νέα ευρήματα, σύμφωνα τουλάχιστον με την Κατερίνα Περιστέρη, οδηγούν στον Ηφαιστίωνα. Πρόκειται για ένα μονόγραμμα του Ηφαιστίωνα που βρέθηκε στον τάφο της Αμφίπολης, αλλά και μια επιγραφή «παρέλαβον», που αναγράφεται σε δύο σημεία στον περίβολο του τάφου. Σύμφωνα με την Κ. Περιστέρη, η εικονογράφηση του τάφου δείχνει 2 νεκρούς να έχουν ταφεί στο μνημείο, όπως μαρτυρά το επιστύλιο στο χώρο πάνω από τις Καρυάτιδες. Χτίστηκε μάλιστα από τον αρχιτέκτονα Δεινοκράτη με εντολή του Μεγάλου Αλεξάνδρου.

Σύμφωνα με τον αρχιτέκτονα της ανασκαφής στην Αμφίπολη, Μιχάλη Λεφαντζή, ο Μέγας Αλέξανδρος έδωσε την παραγγελία για την κατασκευή του μνημείου στον Δεινοκράτη. Οπως «προδίδουν» οι επιγραφές, το ταφικό μνημείο ήταν αφιερωμένο στον αδελφικό φίλο του Μεγάλου Αλεξάνδρου, χιλίαρχο του εταιρικού ιππικού και ναύαρχο Ηφαιστίωνα.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στις «τρεις επιγραφές που αποτελούν συμβόλαια έργου του ταφικού μνημείου». Η μία εξ αυτών αναγράφει: «Παρέλαβον Ηφαιστίωνος Ηρώον», το γραπτό οικοδομικό «συμβόλαιο» δηλαδή παραλαβής του μνημείου - μια πλούσια εργολαβία - από τον Αντίγονο τον Μονόφθαλμο. Το μονόγραμμα «ΑΝΤ» θεωρήθηκε από τους ανασκαφείς ότι αφορά τον Αντίγονο τον Μονόφθαλμο, αν και τέτοιου τύπου τυπικά μονογράμματα στους ορθοστάτες του περιβόλου υπήρχαν από την εποχή του Αντίγονου Γονατά μέχρι του Μονόφθαλμου. Ομως, στην εποχή του Αντίγονου Γονατά, που ήταν μεταγενέστερη (πέθανε το 239 π.Χ.), δεν ήταν δυνατόν, σύμφωνα με τους ανασκαφείς, να κατασκευαστεί έναν τέτοιο τεράστιο έργο, διότι δεν υπήρχαν χρήματα. Ετσι, σύμφωνα με τον κ. Λεφαντζή, κλείνει η χρονολογική ψαλίδα στα πέντε - έξι χρόνια μετά το θάνατο του Μ. Αλεξάνδρου (323 - 319 π.Χ.), οπότε αρχίζει η οικονομική κάμψη και οι διάδοχοι διαμοιράζουν το κράτος του Ελληνα στρατηλάτη στον Τριπαράδεισο (321 π.Χ.).

Πολλοί συνάδελφοι της Κατερίνα Περιστέρη, με δηλώσεις τους, άρχισαν να αμφισβητούν τα συμπεράσματα της επικεφαλής αρχαιολόγου. Υποστηρίζουν ότι με τα στοιχεία που έχουμε έως τώρα δεν μπορεί να συνδεθεί σε καμία περίπτωση με τον Ηφαιστίωνα, καθώς πρόκειται για ένα ταφικό μνημείο με ταφές μέσα, ενώ ο Ηφαιστίωνας δεν είχε ταφεί στη Μακεδονία.

«Δυστυχώς, συνηθίσαμε τις αναίτιες αντιδράσεις σχετικών και μη», είπε η επικεφαλής αρχαιολόγος της ανασκαφής στην Αμφίπολη και συμπλήρωσε: «Είναι λυπηρό να υπενθυμίζω σε συναδέλφους ότι είναι απαράδεκτο κι αντιεπιστημονικό να αξιολογούν και να αποφαίνονται για ένα έργο τα τεκμήρια του οποίου αγνοούν. Ο χρόνος που έχουμε επιφυλάσσει κι άλλα στοιχεία που κλειδώνουν τα συμπέρασμα της επιστημονικής μας ομάδας».