«Επιτελικό» ή «αποκεντρωμένο» κράτος; Τεχνοκράτες υπουργοί ή εκλεγμένοι βουλευτές; Αυτά τα κάλπικα διλήμματα κυριαρχούν στην αντιπαράθεση των τελευταίων ημερών, στη σκιά της συγκάλυψης των σκανδάλων για να μείνει στο απυρόβλητο ο πραγματικός ένοχος: Το κράτος του κεφαλαίου, που κάθε λειτουργία του υπηρετεί την πολιτική του κέρδους, με ... Περισσότερα
Στο πλαίσιο έρευνάς μας για τις δημόσιες και δημοτικές βιβλιοθήκες απευθυνθήκαμε σε αρκετές βιβλιοθήκες ανά την Ελλάδα, ζητώντας τους -υπό μορφήν συνέντευξης- να μας μιλήσουν για το έργο και τις δυσκολίες τους, για να αναδείξουμε τη σημασία και το ρόλο των βιβλιοθηκών στις τοπικές κοινωνίες αλλά και τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν.
Οι βιβλιοθήκες ως φορείς της πολιτιστικής, εκπαιδευτικής και πληροφοριακής υποδομής επιτελούν έναν αφανή μεν, σημαντικό δε, ρόλο στη συνοχή, στις αξίες, στον ορθολογισμό των τοπικών κοινωνιών και στη διάδοση διαχρονικών αξιών. Είναι φράγμα στην υποκουλτούρα, στο Lifewstyle, στο εύπεπτο, στο μεταφυσικό. Στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης είναι σημείο συνάντησης με την ανθρώπινη δημιουργία.
Δυστυχώς όμως πολλά τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν -με ευθύνη όλων των κυβερνήσεων- και σπάνια τα ΜΜΕ αφουγκράζονται τον παλμό αυτών των ιδιαίτερα σημαντικών χώρων και οι πολίτες/δημότες αγνοούν τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι βιβλιοθήκες.
Ξεκινήσαμε με τηΔημοτική Βιβλιοθήκη Πατρέων και συνεχίζουμε με τη Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Βέροιας. Στον συνεργάτη μας Αλέκο Χατζηκώστα μίλησε ο κ. Αντώνης Γκαλίτσιος, Αν. Διευθυντής της Βιβλιοθήκης.
Πώς κρίνετε τη διασύνδεση τα Βιβλιοθήκης με την τοπική κοινωνία (κοινές πολιτιστικές και δράσεις φιλαναγνωσίας με φορείς, σχολεία κλπ)
Η Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη της Βέροιας εδώ και 70 χρόνια αποτελεί ένα ζωντανό κύτταρο της καθημερινής ζωής της πόλης και της γύρω περιοχής της Ημαθίας. Η διασύνδεση της με την τοπική κοινωνία είναι ιδιαίτερα ισχυρή και ουσιαστική. Συνεργαζόμαστε συστηματικά με σχολεία, πολιτιστικούς φορείς και συλλόγους για την υλοποίηση δράσεων φιλαναγνωσίας, εκπαιδευτικών προγραμμάτων και πολιτιστικών εκδηλώσεων. Μέσα από αυτές τις συνεργασίες ενισχύουμε τον ρόλο μας ως κέντρο μάθησης και πολιτισμού, προσφέροντας ευκαιρίες συμμετοχής και δημιουργίας σε όλες τις ηλικιακές ομάδες της περιοχής.
Πώς κρίνετε την επισκεψιμότητα της βιβλιοθήκης;
Ιδιαίτερα ικανοποιητική και διαχρονικά υψηλή. Δεχόμαστε χιλιάδες επισκέψεις κάθε χρόνο, ενώ παρατηρούμε σημαντική αύξηση στη χρήση των ψηφιακών υπηρεσιών μας, γεγονός που αποδεικνύει ότι ανταποκρινόμαστε στις σύγχρονες ανάγκες του κοινού. Αξίζει να σημειωθεί ότι το 2024 η “ΜΕΔΟΥΣΑ”, το ψηφιακό αποθετήριο μνήμης, ξεπέρασε τις 100.000 επισκέψεις, αριθμός που καταγράφηκε και στον ηλεκτρονικό κατάλογο της Βιβλιοθήκης. Την ίδια χρονιά πραγματοποιήθηκαν 106.000 δανεισμοί βιβλίων, επίδοση που αποτελεί ρεκόρ για τα ελληνικά δεδομένα. Ωστόσο, η τάση εμφανίζει πτωτική πορεία, επηρεασμένη από παράγοντες όπως η ανεξέλεγκτη χρήση κινητών τηλεφώνων και ο περιορισμένος προϋπολογισμός που δεν μας επιτρέπει να εμπλουτίζουμε τη συλλογή μας με περισσότερους καινούργιους τίτλους. Παρ’ όλα αυτά, παραμένουμε αισιόδοξοι και συνεχίζουμε να αναζητούμε τρόπους για να ενισχύσουμε την προσβασιμότητα και την ελκυστικότητα της Βιβλιοθήκης μας.
Ποιες ηλικίες είναι οι συχνότεροι επισκέπτες και ποιες αυτές που έχουν μια κάπως πιο χαλαρή σχέση με τη βιβλιοθήκη;
Οι γονείς και τα παιδιά αποτελούν τις πιο συχνές ηλικιακές ομάδες επισκεπτών της Βιβλιοθήκης. Το παιδικό τμήμα είναι το πιο πολυσύχναστο σημείο μας και η συλλογή παιδικών βιβλίων καταγράφει τους περισσότερους δανεισμούς, γεγονός που μας χαροποιεί ιδιαίτερα και μας γεμίζει αισιοδοξία. Πιστεύουμε στα παιδιά, τους αναγνώστες του αύριο, και επενδύουμε στη φιλαναγνωσία από τις πρώτες ηλικίες. Το διάβασμα στις μικρές ηλικίες δεν είναι απλώς μια ευχάριστη δραστηριότητα· είναι θεμέλιο για την ανάπτυξη της γλώσσας, της φαντασίας και της κριτικής σκέψης. Ενισχύει τη συγκέντρωση, καλλιεργεί την ενσυναίσθηση και δημιουργεί δεξιότητες που συνοδεύουν το παιδί σε όλη του τη ζωή. Γι’ αυτό συνεχίζουμε να σχεδιάζουμε δράσεις και προγράμματα (με δωρεάν συμμετοχή) που κάνουν το βιβλίο ελκυστικό και προσιτό σε κάθε παιδί.
Ακολουθούν οι γυναίκες όλων των ηλικιών, οι οποίες αποτελούν μια ιδιαίτερα ενεργή ομάδα επισκεπτών. Συμμετέχουν δυναμικά στη ζωή της Βιβλιοθήκης, φέρνουν προτάσεις για νέα βιβλία, αλληλεπιδρούν με το προσωπικό και τους άλλους αναγνώστες, και συμμετέχουν με ενθουσιασμό στις εκδηλώσεις και τις λέσχες ανάγνωσης. Η παρουσία τους δεν περιορίζεται μόνο στη δανειστική δραστηριότητα· συχνά αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες, προτείνουν θεματικές συζητήσεις και συμβάλλουν στη δημιουργία μιας ζωντανής κοινότητας γύρω από το βιβλίο. Αυτό δείχνει πόσο σημαντικός είναι ο ρόλος της Βιβλιοθήκης ως χώρου κοινωνικής αλληλεπίδρασης και πολιτιστικής ανταλλαγής, ιδιαίτερα για τις γυναίκες που βλέπουν στο βιβλίο όχι μόνο γνώση αλλά και ευκαιρία για επικοινωνία και προσωπική ανάπτυξη.
Αξίζει να σημειωθεί ότι το 2024 πραγματοποιήθηκαν 342 εκδηλώσεις (παρουσιάσεις, σεμινάρια, ρεσιτάλ) και 136 οργανωμένες επισκέψεις σχολείων τις οποίες παρακολούθησαν 2.992 μαθητές.
Αντιπροσωπεύει – εκπροσωπεί η βιβλιοθήκη στα ράφια της την τρέχουσα βιβλιοπαραγωγή (ποσοτικά και ποιοτικά);
Η βιβλιοθήκη προσπαθεί να καλύψει (στο βαθμό που της επιτρέπειηεπιχορήγηση για την αγορά βιβλίων)όσο το δυνατόν μεγαλύτερο μέρος της τρέχουσας βιβλιοπαραγωγής. Δίνεται προτεραιότητα στα βιβλία που ζητούνται περισσότερο από τον κόσμο (ελληνικό και ξένο μυθιστόρημα, παιδικά βιβλία κλπ ) αλλά υπάρχει μέριμνα για τον εμπλουτισμό και όλων των άλλων κατηγοριών.
Πώς εμπλουτίζεται με τίτλους η βιβλιοθήκη; Πότε ήταν η τελευταία φορά που δαπάνησε χρήματα η βιβλιοθήκη για τον εμπλουτισμό της με τίτλους;
Η βιβλιοθήκη προβαίνει σε αγορά βιβλίων κάθε έτος αλλά το ποσό που δαπανάται είναι μικρό και δεν επαρκεί για τις ανάγκες του αναγνωστικού κοινού της. Το παρήγορο είναι ότι η συλλογή της βιβλιοθήκης εμπλουτίζεται και από δωρεές είτε ιδιωτών, είτε ιδρυμάτων με προσφορά στην Παιδεία και τον Πολιτισμό.
Ποια είναι τα σημαντικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζει η βιβλιοθήκη;
Το κυριότερο πρόβλημα που αντιμετωπίζει η βιβλιοθήκη είναι η χαμηλή χρηματοδότηση, ειδικότερα εδώ και 3-4 χρόνια που σταμάτησε η επιχορήγηση από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων. Ωστόσο υπάρχει μια προσπάθεια για ουσιαστικό διάλογο που θα αναδείξει τα προβλήματα των βιβλιοθηκών και θα προσπαθήσει να τα θεραπεύσει έτσι ώστε να συνεχίσει η βιβλιοθήκη να προσφέρει υπηρεσίες ποιότητας προς τους πολίτες.