Γιώργος Μάλλιος :Για τη «Σχεδία Μνήμης»

Σταθερά χαρακτηριστικά της γραφής του Χατζηκώστα στην συλλογή αυτή:

η διαδρομή παρόν – παρελθόν – παρόν, όπου ένα στοιχείο (γεγονός, φωτογραφία, έρευνα) στο παρόν στέκεται αφορμή για μια αναδρομική διήγηση στο παρελθόν του ήρωα, η οποία με διάφορα στάδια φθάνει τελικά ξανά στο παρόν.

το υποκείμενο της αφήγησης, ο ήρωας, γεννημένος συνήθως στο τέλος του ’50 ή στις αρχές του ’60, περνά την παιδική του ηλικία μέσα στα δύσκολα χρόνια της Χούντας, την εφηβική ηλικία στα πρώτα μεταπολιτευτικά χρόνια και τέλος την φοιτητική του ζωή λίγο πριν και λίγο μετά την «Αλλαγή», έχει ερευνητικά ενδιαφέροντα, είτε δουλεύοντας ως δημοσιογράφος είτε ασχολούμενος με την τοπική ιστορία είτε  απλώς ως λάτρης της αστυνομικής λογοτεχνίας. Εδώ αναγνωρίζουμε τις σαφέστατες οφειλές στα γενικότερα ενδιαφέροντα του ίδιου του συγγραφέα, ενώ ως απήχηση αυτών στην μορφή του αφηγήματος θα πρέπει να εκληφθεί η τάση να παρατίθενται πολλά στοιχεία με την μορφή ντοκουμέντου (μια αυτούσια επιστολή, μια διαφημιστική αγγελία κ.ά.).

ο τριτοπρόσωπος αφηγητής που συχνά φαίνεται να συμμετέχει περιέργως μέσα στην ιστορία, ενώ κατά κανόνα η οπτική του γωνία, η προοπτική του ταυτίζεται μ’ αυτήν του κεντρικού ήρωα. Καμιά φορά μάλιστα, ο αφηγητής μοιάζει να απευθύνεται στον ίδιο τον αναγνώστη, καθιστώντας το κείμενο  κάπως διαδραστικό.

τα διηγήματα περιστρέφονται γύρω από τους άξονες της πολιτικής και του έρωτα. Από την μια μεριά υπάρχει σταθερή αναφορά στην σημερινή πολιτική κατάσταση, η οποία θεωρείται φυσιολογική κατάληξη ενός τρόπου ζωής τον οποίο ο ήρωας συνήθως αντιπαλεύει ή ο αφηγητής καταγγέλλει. Γι’ αυτό ο ανταγωνιστής του ήρωα, ο αντίπαλος, είναι συχνά πρόσωπο που ξεστράτισε από τον ορθό ιδεολογικό δρόμο, ενώ ο βοηθός του είναι πάντα ένας αγωνιστής της αριστεράς στα χρόνια της κατοχής και του εμφυλίου  ή αμέσως μετά. Κάποιες φορές τον ρόλο του βοηθού αναλαμβάνουν οι γονείς του ήρωα, ειδικά ο πατέρας, κι εδώ διαβλέπω τον ρόλο των πραγματικών γονέων του Χατζηκώστα στους οποίους άλλωστε αφιερώνεται το βιβλίο. Από την άλλη, σε όλα σχεδόν τα διηγήματα είτε σε πρώτο είτε σε δεύτερο επίπεδο υπάρχουν οι αναμνήσεις κάποιου εφηβικού ή φοιτητικού έρωτα που ποτέ δεν τελεσφόρησε (δεν μετουσιώθηκε δηλαδή σε γάμο ή κάτι τέλος πάντων μόνιμο).

Γενικότερα οι αναμνήσεις είναι η κλωστή που συνδέει όλα τα διηγήματα, εκτός ίσως από το τελευταίο, το Λόττο, κι έτσι δικαιώνεται απόλυτα ο τίτλος της συλλογής, Σχεδία Μνήμης. Γι’ αυτό νομίζω ότι  η πιο χαρακτηριστική φράση σ’ όλο το βιβλίο προέρχεται  από το διήγημα «Βρέχει πάνω απ’ το Σαντιάγο» και συνοψίζει ακριβώς τον στόχο του Χατζηκώστα: …ώστε να μην ξεχάσουν  όσο, κυρίως, να μην ξεχαστούν…

(Αποτελεί περίληψη της εισήγησης του κατά τη διάρκεια της παρουσίασης του βιβλίου στη Νάουσα στις 11/10)

Σχόλια

• Δεν υπάρχουν σχόλια για αυτό το άρθρο.

Δεν σας επιτρέπεται η υποβολή σχολίων. Παρακαλούμε συνδεθείτε.

Προηγούμενο άρθρο

Παρουσιάζεται το ιστορικό λεύκωμα «Βέροια 1900-1975. Από την Οθωμακρατία ως τη Μεταπολίτευση

Επόμενο άρθρο

«Σχεδία Μνήμης»: Για το νέο βιβλίο του Αλέκου Χατζηκώστα