Καποδίστριας / Γιάννης Σμαραγδής / 2025 / 128 λεπτά

Η ταινία «Καποδίστριας» είναι μια ιστορική ταινία που διαδραματίζεται στις αρχές του 19ου αιώνα και αναφέρεται στην ιστορία του πρώτου Κυβερνήτη της Ελλάδας, Ιωάννη Καποδίστρια, μετά την απελευθέρωσή της από τους Οθωμανούς.

Κανονικά, όταν παρακολουθούμε μια ταινία γύρω από ένα ιστορικό πρόσωπο, εκείνο που πρωτίστως κρίνουμε είναι η πιστότητα στα ιστορικά γεγονότα, η θέση του ατόμου σε σχέση με αυτά, ή η κατά το δυνατόν πιο ολοκληρωμένη ανάλυση της προσωπικότητάς του, ώστε να φωτίζεται ολόπλευρα η διαδρομή του.

Και όμως στην προκειμένη ο Γ. Σμαραγδής καταφεύγει στη μεταφυσική, ώστε να «τονώσει τα εθνικά αντανακλαστικά» πλάθοντας έναν Καποδίστρια θεόσταλτο που μηχανορραφώντας ξεγελά τους κακούς ισχυρούς της Ευρώπης, αλλά παράλληλα κινεί και τα νήματα της Ιστορίας και στο τέλος γίνεται οσιομάρτυρας για το καλό της πατρίδας... Το πιο καθοριστικό στοιχείο της ταινίας είναι η αποσύνδεση των γεγονότων, των προσώπων και των αποφάσεών τους από τα διακυβεύματα, τις αντιθέσεις και εν γένει την ιστορική κίνηση της εποχής. Εστιάζουμε αναγκαστικά σε ορισμένα σημεία (εκτενέστερη ανάλυση και για τον Καποδίστρια υπάρχει στην έκδοση της «Σύγχρονης Εποχής» για το 1821): Αναμφίβολα, ο Καποδίστριας συνέβαλε και με τις προσωπικές του ικανότητες στην αναγνώριση ανεξάρτητου ελληνικού κράτους, στη διασφάλιση και διεύρυνση των συνόρων του και στη συγκρότηση κεντρικών οργάνων διοίκησής του. Οσο βέβαια προχωρούσε η διακυβέρνηση Καποδίστρια, αναδύονταν νέες αντιθέσεις. Οι κοτσαμπάσηδες της Μάνης αντιλαμβάνονταν ότι με ένα συγκεντρωτικό αστικό κράτος χανόταν η τοπική τους εξουσία, ενώ οι πλοιοκτήτες της Υδρας και της Σύρου, που ήθελαν συγκεντρωτικό αστικό κράτος, διεκδικούσαν μεγαλύτερες αποζημιώσεις με στόχο τη συγκρότηση ισχυρού εμπορικού στόλου και τον αποτελεσματικότερο ανταγωνισμό με τις πλοιοκτήτριες τάξεις άλλων χωρών. Στο πλαίσιο της ετερογενούς συμμαχίας αυτών των δύο για την ανατροπή του Καποδίστρια έγινε και η δολοφονία του. Αυτά εξέφρασαν πρωτίστως και οι Π. Μαυρομιχάλης και Γ. Κουντουριώτης, και όχι εγωισμούς, μικροσυμφέροντα ή τις «παθογένειες της ελληνικής φυλής». Ούτε βέβαια υπήρξε σε κάποιο κοινωνικό σύστημα «εθνική ενότητα» μεταξύ εκμεταλλεύτριας και εκμεταλλευόμενης τάξης, ούτε βέβαια υπάρχει σήμερα. Ομοίως, η Αγγλία ασφαλώς είχε ρόλο στα ελληνικά πράγματα και στην ανατροπή του Καποδίστρια. Πάλι όμως όχι λόγω κάποιων ραδιούργων, αλλά επειδή κάθε αστικό κράτος δημιουργεί συμμαχίες, και αυτές είναι φυσικά ανισότιμες υπέρ του ισχυρού. Η ταινία με όλα τα παραπάνω αποσιωπά το γεγονός ότι το προοδευτικό βήμα το 1821 ήταν το αστικό έθνος - κράτος και με αυτόν τον τρόπο αποσιωπά το το ερώτημα «ποιο είναι σήμερα το προοδευτικό βήμα;». (Από ταινιοκριτική του ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗ)

Σχόλια

• Δεν υπάρχουν σχόλια για αυτό το άρθρο.

Δεν σας επιτρέπεται η υποβολή σχολίων. Παρακαλούμε συνδεθείτε.

Προηγούμενο άρθρο

Παρουσίαση των βιβλίων της Ημαθιώτισσας Καλλιρόης Καρδάκου στην Αγία Τριάδα Ημαθίας (10/1/2026)

Επόμενο άρθρο

Παράδοση δωροεπιταγών