Μία ενδιαφέρουσα ψηφίδα τοπικής ιστορίας

Του Αλέκου Χατζηκώστα

Κυκλοφόρησε πρόσφατα το βιβλίο «Το ημερολόγιο μου/ Νικόλαου Γρηγορίαδη» σε επιμέλεια του Δημήτρη Σταύρογλου. Πρόκειται για για την έκδοση του ημερολογίου του Κόλια (Νικόλαου) Γρηγοριάδη, που ξεκινά χωρικά από τον Πόντο και φτάνει στο Αγιο Γεώργιο της Ημαθίας, ενώ συμπεριλαμβάνονται εντυπώσεις και από διάφορες χώρες. Μέσα από τις σελίδες του ημερολογίου διαπερνούν γεγονότα- με τη ματιά πάντα του αφηγητή- που αφορούν σημαντικές ιστορικές περιόδου όπως ζωή του ποντιακού ελληνισμού, προσφυγιά και εγκατάσταση στην Ελλάδα, ελληνοιταλικός πόλεμος, κατοχή, αντίσταση, εμφύλιο, εξορίες, μεταπολεμική Ελλάδα κ.α

Με γλώσσα λαϊκή περιγράφει βάσανα και καημούς, εντυπώσεις από τα χρόνια αυτά, ενώ δεν λείπουν και πολιτικές εκτιμήσεις με τη σοφία των χρόνων του.

Με γλαφυρό τρόπο περιγράφει τη ζωή στον Πόντο (γεννήθηκε στο Κιουλεπέρτ νομού Καρς , επαρχίας Αρταχάν το 1960) αλλά και τη ζωή στον σημερινό Αγίο Γεώργιο από τη εγκατάσταση το 1924.

Ιδιαίτερη , «ζωντανή» αναφορά κάνει για τη συμμετοχή στον ελληνοιταλικό πόλεμο, αλλά και για πλευρές της αντιστασιακής δράσης στην περιοχή που «στοίχισαν» και σ’αυτόν, όπως και σε χιλιάδες αγωνιστές φυλακές και εξορίας (Αγιο Κύρηκο/Ικαρία). Αυτά αποτελούν και σημαντική ψηφίδα στην τοπική ιστορία για την κρίσιμη δεκαετία του ’40 .

Να σημειώσω εδώ κάποιες πολιτικές σκέψεις του, που διατηρούν και σήμερα την επικαιρότητά τος και που κατατίθενται στο τέλος του ημερολογίου: «…Με πολλές ταλαιπωρίες φτάσαμε στο 1940 όσο πήγαινε και το κεφάλαιο ανησυχούσε γιατί είχαν γεμίσει τις αποθήκες και έπρεπε να δημιουργήσουν πόλεμο για να τις αδειάσουν (σ.σ η αιτία του πολέμου το κεφάλαιο και η επιδίωξη για πρόσθετα κέρδη) Βρήκαν τον Χίτλερ και τον Μουσολίνι και άναψαν τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, Οι ίδιοι ιμπεριαλιστές της Αμερικής χρηματοδότησαν τον Χίτλερ και τον Μοσουλίνι και τον Γιάπονα και άναψαν τη φωτιά Με αυτό ο ιμπεριαλισμός εθησαύρισε και η ανθρωπότης κατεστράφη μόνον ζωντανό υλικό κόστισε. Πολλά εκατομμύρια ψυχές χαθήκανε και σε πολλά δισεκατομμύρια περιουσίες αλλά ο κεφάλαιο αυτά δεν τα υολγίζει αρκεί οι τσέπες αυτών να γεμίσουν και πάλιν αυτό το βιολί παίζει ο ιμπεριαλισμός συνεχώς βγάζει νεότερο οπλισμό για την καταστροφή…»

Το βιβλίο συνοδεύεται από πλήθος «οικογενειακές» φωτογραφίες που και αυτές έχουν την αξία τους γιατί δίνουν πληροφορίες για τη χρονική αυτή περίοδο.

Ο Δημήτρης Σταύρογλου- που είχε συγγενική σχέση (γαμπρός του παππού του)- πραγματοποίησε πραγματική επαγγελματική δουλειά και με μεράκι φρόντισε για την επιμέλεια του ημερολογίου και την έκδοση του σε έναν καλαίσθητο τόμο 126 σελίδων (τυπογραφείο Καραμανλίδη). Ο πρόλογος και το οπισθόφυλλο άκρως κατατοπιστικά. Το ίδιο και ο χρονολογικός πίνακας, οι χάρτες, οι πίνακες και οι ΦΩΤΟ (ευχαριστίες για τις βιβλιογραφικές αναφορές σε βιβλία μου).

Μπορεί η έκδοση αυτή αν είναι αφιερωμένη όπως αναγράφεται «στα 100 χρόνια από την εγκατάσταση των προσφύγων στο χωριό Γιάννισσα (Γιάντσιστα)» όπως θα πρέπει να διαβαστεί και από κάθε κάτοικο της ευρύτερης περιοχής που ενδιαφέρεται να μάθει για το παρελθόν, τον πολυτάραχο και ενδιαφέροντα 20^ο αιώνα.

Σχόλια

• Δεν υπάρχουν σχόλια για αυτό το άρθρο.

Δεν σας επιτρέπεται η υποβολή σχολίων. Παρακαλούμε συνδεθείτε.

Προηγούμενο άρθρο

Παρουσιάζεται στη Στέγη, το βιβλίο του Μάκη Δημητράκη "Η Βέροια χθες και σήμερα"

Επόμενο άρθρο

«70 χρόνια χρυσάφι, 70 χρόνια τραγούδι»: Συναυλία του Κώστα Χατζή στον Χώρο Τεχνών Βέροιας