Σκέψεις για το βιβλίο του Θ. Ζιώτα "Η Νάουσα μέσα από τις εφημερίδες"

του Αλέκου Χατζηκώστα

(Πρόκειται για τη παρέμβαση που έκανε στην επιτυχημένη-μαζική παρουσίαση του βιβλίου "Η Νάουσα μέσα από τις εφημερίδες 1875-1940" την Κυριακή 9/10)

"1.Από τη αρχή θα ήθελα να τονίσω και συνυπογράψω τις δυσκολίες του εγχειρήματος. Απαιτεί πολλές εργατοώρες, επιμονή και υπομονή, συγκέντρωση, προσοχή και κυρίως κουράγιο για να ψάξει, ερευνήσει κανείς πλήθος εφημερίδων (συχνά και όχι σε ψηφιακή μορφή). Πολύ περισσότερο αν πάρει κανείς υπόψη πρόσθετες δυσκολίες των ιδίως των εφημερίδων όπως η καθαρεύουσα, το μικρό μέγεθος των γραμματοσειρών κ.α Πρόκειται- για όσους έχουμε ασχοληθεί όλα τα προηγούμενα χρόνια με παρόμοιες μελέτες- για έναν πραγματικό άθλο και από αυτή την άποψη χρειάζεται να απευθύνουμε δημόσια ευχαριστίες και συγχαρητήρια στον συγγραφέα. Πολύ περισσότερο μιας και δεν πρόκειται για επαγγελματία ιστορικό ή φοιτητή που το έκανε στο πλαίσιο το διδακτορικού του.

2. Ο Τύπος αποτελεί πηγή άντλησης στοιχείων ιστορικών γεγονότων, έστω και συμπληρωματικός. Ας μην ξεχνάμε όμως την εποχή που εξετάζουμε ήταν και η μοναδική πηγή ενημέρωσης (εκτός από τον προφορικό λόγο) μιας και δεν υπήρχε ραδιόφωνο, τηλεόραση ή όπως σήμερα διαδίκτυο. Ο συγγραφέας- ως εργατική μέλισσα- συγκεντρώνει τα στοιχεία από πλήθος εφημερίδων που φυσικά η κάθε μία κουβαλούσε το δικό της ιδεολογικό-πολιτικό  στοιχείο και φορτίο. Όμως αν κανείς σκύψει στον τότε έντυπο Τύπο θα διαπιστώσει ότι υπάρχει μεράκι, ψάξιμο για την είδηση (δεν υπήρχαν δα και τα περίφημα ειδησεογραφικά πρακτορεία) ήταν στη κυριολεξία «χειροποίητες» (δεν υπήρχαν τότε τα περίφημα δελτία Τύπου φορέων , κομμάτων κλπ) και έφεραν πάντα τη σφραγίδα της πένας του αρθρογράφου-δημοσιογράφου, μερικές φορές με έντονη λογοτεχνική διάθεση. Φυσικά και δεν εξιδανικεύω το παρελθόν του έντυπου Τύπου. Άλλωστε δεν ήταν μόνο οι γράφοντες επαγγελματίες δημοσιογράφοι, αλλά ήταν και ανταποκριτές, επιστολογράφοι, περιηγητές κ.α με ότι «κουσούρια» κουβαλούσαν και τότε…Ένα παράδειγμα.  Αν διαβάσει κανείς τα της ίδρυσης του Νοσοκομείου πέρα από τη πρωτοβουλία (για δικούς τους λόγους) των Αφων Λαναρά θα διαπιστώσει διάσταση αναφορών στις εφημερίδες εάν ήταν εξολοκλήρου δωρεά ή μέρος της δαπάνης σε συνεργασία με το αρμόδιο υπουργείο που έβαλε στην πραγματικότητα και το μεγαλύτερο κομμάτι της σχετικής δαπάνης.

Με τη ευκαιρία- ως δημοσιογράφος- θα ήθελα να θέσω ένα ρητορικό ερώτημα: Αλήθεια πόσο χρήσιμοι για τους ιστορικούς του μέλλοντος μετά από 50 χρόνια θα ήμασταν όλοι εμείς του σημερινού έντυπου και ηλεκτρονικού τύπου με βάση το τι γράφουμε ,τι δεν γράφουμε, το πώς το γράφουμε κλπ;

3. Είναι βιβλίο πραγματικός θησαυρός προσώπων, γεγονότων της κοινωνικής ζωής που βοηθούν τις νεώτερες γενιές να προσεγγίσουν την ιστορία της πόλης. Να γιατί πρέπει ν’ αποτελέσει απαραίτητο βοήθημα στις σχολικές βιβλιοθήκες. Ταυτόχρονα βοηθά να απαντιούνται σύγχρονοι καλλιεργούμενοι μύθοι. Για παράδειγμα ξεχωρίζω το προσφυγικό ζήτημα που εκτίνεται σε 50 σελ. του βιβλίου και που θα μπορούσε σίγουρα να αποτελέσει ξεχωριστή μελέτη. Εκεί υπάρχουν πολλά αποκαλυπτικά ζητήματα. Χρήσιμα και σήμερα που οι εκδηλώσεις για το 1922 αποφεύγουν σε τοπικό επίπεδο μέχρι τώρα τουλάχιστον, να θίξουν τέτοια ζητήματα- ταμπού και μένουν μόνο σε επιμνημόσυνες δεήσεις…Η να αναφερθώ στις 40 σελίδες που είναι αφιερωμένες στις επισκέψεις (επώνυμων κ.α) στη περιοχή. Για το που φιλοξενήθηκαν, για το με ποιους πρώτιστα συναντήθηκαν αλλά κυρίως για τις υποσχέσεις που δόθηκαν και σε ποιους. Αξίζει πάντως να διαβάσει κανείς πόσες από αυτές- κυρίως αιτήματα φορέων- υλοποιήθηκαν μέχρι σήμερα (π.χ Βενιζέλος 1925 και σιδηρόδρομος) κάτι χρήσιμο και για τις επισκέψεις του σήμερα που υπερπροβάλλονται χωρίς όμως αντίκρισμα για το λαό της πόλης.

4. Για να γραφτεί η ιστορία ενός τόπου πλούσιου σε γεγονότα και αγώνες όπως η Νάουσα χρειάζεται συνθετική αξιοποίηση πολλών και άλλων πηγών εκτός από τις εφημερίδες, όπως επίσημα έγγραφα φορέων, κομμάτων κλπ. σε συνδυασμό με αναμνήσεις, βιβλία που έχουν γραφτεί και φυσικά όλα αυτά περασμένα μέσα από την κρίση του εκάστοτε συγγραφέα που απαιτεί ξεδιάλεγμα και άποψη πάνω σ’αυτά. Το συγκεκριμένο βιβλίο έχει και από αυτά τα στοιχεία που τα θεωρώ ως προτέρημά του!

5. Φυσικά δεν πρόκειται για ολοκληρωμένο έργο, μιας και ετοιμάζονται και άλλοι τόμοι που αφορούν την οικονομία και την πολιτική στη περιοχή. Αν και κατά τη γνώμη μου από εκεί πρέπει να ξεκινά κανείς- ως μία στέρεη βάση- για να ερμηνεύει φαινόμενα του εποικοδομήματος π.χ Εκπαίδευση, Υγεία, Αθλητισμός κ.α που πραγματεύεται ο 1ος τόμος. Τους περιμένω με αγωνία, ώστε να μπορώ να κάνω μία συνολική και άρα ασφαλέστερη κριτική στο πόνημα αυτό.

Τελειώνοντας να ευχηθώ πρώτιστα να είναι καλοτάξιδο, να εκφράσω τα συγχαρητήρια στο συγγραφέα και συνολικά στους δημιουργούς αυτού του σημαντικού βιβλίου και σε όλους εσάς την προτροπή να το προμηθευτείτε!"

Σχόλια

• Δεν υπάρχουν σχόλια για αυτό το άρθρο.

Δεν σας επιτρέπεται η υποβολή σχολίων. Παρακαλούμε συνδεθείτε.

Προηγούμενο άρθρο

Μία ενδιαφέρουσα έκθεση

Επόμενο άρθρο

Γιορτή παραδοσιακής παραγωγής τσίπουρου στην Αγία Βαρβάρα