Το κόκκινο νήμα μιας θαυμάσιας μέρας για την πάλη των εργατών ενάντια στην εκμετάλλευση

Πρωτομαγιά...

Μέρα της εργατικής τάξης όλου του κόσμου, μέρα τιμής και μνήμης των νεκρών της τάξης μας, που οδηγεί τον αγώνα για την κατάργηση της εκμετάλλευσης. Η Πρωτομαγιά της εξέγερσης στο Σικάγο το 1886 ταυτίστηκε με τον σκληρό αγώνα των εργατών για το 8ωρο, για να μη δουλεύουν σαν σκλάβοι, 10 - 12 ώρες τη μέρα.

«Σκοπεύουμε ν' αλλάξουμε τα πράγματα.

Οχι πια να μοχθούμε απ' τα χαράματα.

Ισα - ίσα μόνο για να ζούμε,

Να μην έχουμε ποτέ μια ώρα για να σκεφτούμε.

Θέλουμε να νιώσουμε τον ήλιο,

Θέλουμε να μυρίσουμε τ' άνθη

Είμαστε σίγουροι πως είναι θέλημα θεού

Και τ' αποφασίσαμε να έχουμε οχτάωρο.

Καλούμε τις δυνάμεις από

Ναυπηγεία κι εργοστάσια:

Οχτώ ώρες για εργασία, οχτώ ώρες για ανάπαυση, οχτώ ώρες για ό,τι θέλουμε»: Το παραπάνω ήταν το τραγούδι των εργατών για το 8ωρο, που ακόμα και σήμερα μοιάζει τόσο επίκαιρο...

Οσο για την εξέγερση που σημαδεύει τη σημερινή μέρα; Την 1η του Μάη 1886 η εφημερίδα «Daily Globe» έγραφε: «25 χιλιάδες είναι μια σαφής εκτίμηση του μεγέθους των εργατών που άφησαν εχθές (Παρασκευή 30 Απρίλη) τα καταστήματα και τα εργοστάσια γιατί οι εργοδότες τους δεν συναινούσαν στην 8ωρη εργασία με τις ίδιες απολαβές της 10ωρης (...) Το πόσοι θα κατέβουν σήμερα (Σάββατο) είναι αβέβαιο, αλλά οι προοπτικές επανάληψης των χθεσινών γεγονότων είναι εξαιρετικά ευνοϊκές (...)».

Μια θαυμάσια μέρα

«Η 1η του Μάη ήταν μια θαυμάσια μέρα. Ο παγωμένος άνεμος της λίμνης, που συχνά ήταν πολύ διαπεραστικός την άνοιξη, ξαφνικά έπεσε και είχε βγει ένας δυνατός ήλιος. Ολα ήταν ήσυχα, τα εργοστάσια άδεια, οι αποθήκες κλειστές, τα φορτηγά βαγόνια αχρησιμοποίητα, οι δρόμοι έρημοι, οι οικοδομές παρατημένες, δεν έβγαινε καπνός από τα φουγάρα των εργοστασίων και οι μάντρες των ζώων ήταν σιωπηλές. Ηταν Σάββατο, εργάσιμη μέρα...» («Η άγνωστη ιστορία του εργατικού κινήματος των ΗΠΑ», εκδόσεις «Σύγχρονη Εποχή»).

Σήμερα, 140 χρόνια μετά την αιματοβαμμένη Πρωτομαγιά του Σικάγο το 1886, η εργατική τάξη βιώνει στο πετσί της ακόμα πιο άγρια εκμετάλλευση. Από τη δουλειά της παράγονται ασύγκριτα περισσότερα κέρδη σε σχέση με τότε, κι όμως το μερίδιό της στους καρπούς του μόχθου της είναι αναλογικά πολύ μικρότερο.

Για να αυξάνονται αυτά τα κέρδη, όλο και περισσότερο σήμερα ο εργάσιμος χρόνος διαχέεται σε όλη τη διάρκεια της μέρας, αυξάνοντας έτσι την απλήρωτη δουλειά. Μπροστά στην όξυνση των ανταγωνισμών και την πολεμική εμπλοκή η επίθεση του κεφαλαίου στον εργάσιμο χρόνο εντείνεται ακόμα περισσότερο, με το έδαφος να έχει ήδη στρωθεί από τα πριν.

Αλλωστε, ήδη τα μέσα και τα μέτρα που έχουν επεξεργαστεί για να επεκτείνουν τον εργάσιμο χρόνο και να θολώσουν τα όρια εργάσιμου - μη εργάσιμου χρόνου για όλο και πιο πλατιά τμήματα της εργατικής τάξης έχουν αποδειχθεί ιδιαίτερα «καινοτόμα», έστω κι αν τις βασικές περιγραφές τους μπορούμε να τις βρούμε ήδη από όταν ο Μαρξ έγραφε το «Κεφάλαιο», για να αποκαλύψει τον μηχανισμό της καπιταλιστικής εκμετάλλευσης, φωτίζοντας έτσι πού πρέπει να στραφούν τα πυρά του εργατικού κινήματος. «Το άθροισμα της αναγκαίας εργασίας και της υπερεργασίας, των χρονικών διαστημάτων στα οποία ο εργάτης παράγει την αξία που αναπληρώνει την εργατική του δύναμη και την υπεραξία, αποτελεί το απόλυτο μέγεθος του εργάσιμου χρόνου του - την εργάσιμη μέρα». («Κεφάλαιο», 2ος τόμος).

Επόμενο άρθρο

Σκυτάλη