Στην Αθήνα κατά τη διάρκεια της 54ης Έκθεσης Βιβλίου στο Πεδίον του Άρεως στην Αθήνα πραγματοποιήθηκε  το Σάββατο 12/9 ειδική εκδήλωση για τον Ημαθιώτη δημοσιογράφο και συγγραφέα Αλέκο Χατζηκώστα με πρωτοβουλία των εκδόσεων «Ατέχνως» με θέμα: «Παρουσίαση του λογοτεχνικού και ιστορικού έργου του Ημαθιώτη συγγραφέα Αλέκου Χατζηκώστα».

Οι καρέκλες της "σκηνής Αριστοτέλης" στην Έκθεση Βιβλίου αποδείχθηκαν λίγες, μιας και υπήρχαν και πολλοί όρθιοι. Συμμετείχαν εκπρόσωποι του συνδικαλιστικού κινήματος (μεταξύ τους ο επίτιμος Πρόεδρος της Παγκόσμιας συνδικαλιστικής Ομοσπονδία Γ. Μαυρίκος, με αντιπροσωπεία συνδικαλιστών από Βραζιλία!), συγγραφείς (μεταξύ τους η «φωνή του Πολυτεχνείου» Δ. Παπαχρήστος), δημοσιογράφοι (όπως η Ναουσαία Ε. Τράιου, η Μαριάννα Τζιατζή)  , καθηγητές ΑΕΙ, καλλιτέχνες, παλιοί συμφοιτητές σύντροφοι και φίλοι του συγγραφέα κ.α

Η εκδήλωση όπως ειπώθηκε από τον συγγραφέα αφιερώθηκε στον Σπύρο Χαλβατζή που είχε φύγει λίγες ώρες νωρίτερα από τη ζωή.

Στην έναρξη της εκδήλωσης ο υπεύθυνος των εκδόσεων «Ατεχνως» Ηρακλής Κακαβάνης αναφέρθηκε στο θάνατο του Σπύρου Χαλβατζή, αλλά και στο «επίσημο» περιεχόμενο της φετινής έκθεσης βιβλίου υπογραμμίζοντας: «Κεντρικό σύνθημα του φετινού Φεστιβάλ Βιβλίου η «βιώσιμη ανάπτυξη» που πρόκειται για μια κεντρική ευρωπαϊκή στρατηγική την οποία έχουν αναγορεύσει σε «ευαγγέλιο» οι ντόπιες αστικές δυνάμεις απαιτώντας πειθαρχία και υποταγή από το λαό. Στο όνομα αυτής της «βιώσιμης» ανάπτυξης, από τα μνημόνια και δώθε, ο λαός δυστυχεί και υποφέρει -του έχει γίνει ο βίος αβίωτος- και οι λίγοι (τα μονοπώλια) θησαυρίζουν. Χτες με τα μνημόνια, σήμερα με την πολεμική οικονομία...

Αυτή ακριβώς τη στρατηγική έρχεται το ΔΣ του ΣΕΚΒ (άπαντες) να εξωραΐσουν και πίσω από το βιβλίο να κρύψουν το ερώτημα για ποιον βιώσιμη ανάπτυξη;

Το παρήγορο είναι ότι πάρα πολλοί εκδότες δεν αναπαράγουν το σχετικό επικοινωνιακό υλικό, φέτος περισσότερο από κάθε άλλη φορά.

Το λυπηρό είναι ότι αρκετοί έχουν «τσιμπήσει» και άκριτα το αναπαράγουν.»

Για τον συγγραφέα και το έργο του μίλησε ο Μιχάλης Δουλκέρης μέλος του Δ.Σ της Πανελλήνιας Ένωσης Φιλολόγων (ΠΕΦ). (Παραθέτουμε στη συνέχεια ολόκληρη την ομιλία του)

Ο συγγραφέας  Αλέκος Χατζηκώστας αναφέρθηκε στο περιεχόμενο της συγγραφικής του πορείας τονίζοντας ότι θέλει να βάλει και με αυτό τον τρόπο το δικό του λιθαράκι στον αγώνα «για να ανθρωπεύσει ο άνθρωπος», αναφέρθηκε στις πολύμορφες δυσκολίες στο να γράψει κανείς την ιστορική αλήθεια, στο ρόλο του συγγραφέα στη σημερινή συγκυρία, στην ανάγκη ανάπτυξης «μορφωτικού κινήματος», ενώ αφού έκφρασε την αλληλεγγύη του στους λαούς της Κούβας και της Παλαιστίνης, τόνισε ότι τα συγγραφικά του έσοδα θα πάνε στον λαό της Κούβας.

Ομιλία Μιχάλη  Δουλκέρη

Είναι ιδιαίτερη τιμή για μένα η ευθύνη της παρουσίασης του συγγραφικού έργου του Αλέκου Χατζηκώστα. Έργο που καλύπτει ένα μεγάλο φάσμα από τη ιστορία, την έρευνα στις πηγές μέχρι την ποίηση και το διήγημα. Προσωπικά νομίζω ότι σήμερα στην ιδιαίτερη ιστορική στιγμή που ζούμε (πόλεμοι, εξοπλισμοί, μετακινήσεις πληθυσμών), σε μία εποχή όξυνσης των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών ανάμεσα σε Ε.Ε-ΗΠΑ_ Κίνα, Ρωσία, τη στιγμή που ο γενικευμένος πολεμικός όλεθρος συνεχώς πλησιάζει το ιστορικό-ερευνητικό έργο του Αλέκου Χατζηκώστα έχει ιδιαίτερη αξία και σημαία. Ιδιαίτερα για εμάς τους εκπαιδευτικούς που έχουμε την ευθύνη της μόρφωσης των παιδιών της λαϊκής οικογένειας, την ευθύνη να τους δείξουμε ποια είναι η ιστορική αλήθεια, ποιοι είναι οι νόμοι κίνησης της κοινωνίας και πως χρειάζονται να στέκονται απέναντι σε όσα συμβαίνουν γύρω τους, πως μπορούν να αλλάζουν τις συνθήκες της ζωής τους, την ίδια την κοινωνική-πολιτική πραγματικότητα.

Γιατί; Η ιστορία ως μάθημα στη Β’Θμια Εκπαίδευση δέχεται συνεχώς άνευ προηγουμένου «επιθέσεις» και παραχαράξεις μέσα από τα Αναλυτικά Προγράμματα και βιβλία του Υπ. Παιδείας (όλων των κυβερνήσεων). Υπονομεύεται η ιστορική αλήθεια, αποθεώνεται ο υποκειμενισμός, η μεταμοντέρνα αντίληψη για την κοινωνική εξέλιξη, επιχειρείται να επιβληθεί ως αδιαπραγμάτευτο δόγμα.

Το τελευταίο βιβλίο του, «Οι επικηρυγμένοι αγωνιστές στην Ημαθία του εμφυλίου» (εκδόσεις ατεχνως) εκτός του ότι αγγίζει ένα πολύ ιδιαίτερο και όχι ιδιαίτερα ερευνημένο θέμα της περίοδο 1946-47, της επικήρυξης δηλαδή από το αστικό κράτος των αγωνιστών του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ σαν να ήτα κοινοί εγκληματίες, προσφέρεται και για ενδιαφέροντα συμπεράσματα για το ρόλο και τη σημασία της Τοπικής Ιστορίας.

Πως συνδέεται ο ειδικό με το γενικό, απαραίτητη διαδικασία για να αποκτήσει η Τοπική Ιστορία σημασία και ιστορική εγκυρότητα. Τι μπορούν να μας πουν οι πηγές (έγγραφα, αποφάσεις) και πως μας αποκαλύπτουν την αλήθεια, τη αντικειμενική αλήθεια. Γιατί π.χ μια τέτοια αλήθεια αποκαλύπτουν τα ΦΕΚ των επικηρύξεων των λαϊκών αγωνιστών της Ημαθίας για την φύση και τις επιδιώξεις των μετακατοχικών κυβερνήσεων, για τις προσπάθειες τους να σώσουν το πολιτικό τους σύστημα με κάθε τρόπο.

Το τέλος του Β’ΠΠ με την ήττα του στρατοπέδου του άξονα και τον αποφασιστικό ρόλο του Κόκκινου Στρατού, παράλληλα με την ενίσχυση των Κ.Κ που ηγήθηκαν στα εθνικοαπελευθερωτικά κινήματα στη κατεχόμενη από τους Ναζί Ευρώπη, δημιούργησε αντικειμενικά τους όρους για την αλλαγή της κοινωνικής-πολιτικής εξουσίας σε μια σειρά χώρες με την εργατική τάξη και τους συμμάχους της να είναι κυρίαρχη. Επιπλέον σε μια σειρά χώρες (όπως και στην Ελλάδα) τα Κ.Κ και τα ένοπλα αντιστασιακά κινήματα είχαν αποκτήσει πρωτόγνωρο κύρος και επιρροή μέσα στο λαό. Ειδικά στη χώρα μας, η απαξίωση των αστικών κομμάτων, αλλά και της ίδιας της αστικής τάξης ήταν συντριπτική. Ο λαός γύρισε την πλάτη του σε αυτούς που απείχαν από τον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα, της αστικής τάξη και του κράτους της που μετατράπηκε σε όργανο κυριαρχίας, καταπίεσης και στυγνής εκμετάλλευσης των Ναζί κατακτητών.

Στη διάρκεια της τριπλής φασιστικής κατοχής με τη δράση των κομμουνιστών, οι λαϊκές μάζες οργάνωσαν μια εντυπωσιακή και ιστορικά πρωτόγνωρη κατάσταση. Η ίδρυση του ΕΑΜ, το ένοπλο τμήμα του ο ΕΛΑΣ, η ίδρυση της ΕΠΟΝ, η απελευθέρωση μεγάλων περιοχών της χώρας, η δημιουργία θεσμών λαογέννητων με τη συμμετοχή όλου του λαού (τοπική αυτοδιοίκηση, πολιτισμός π.χ θέατρο του βουνού κλπ) η ανάπτυξη ενός τεράστιου δικτύου αλληλεγγύης ανάμεσα στο λαό, η οργάνωση μεγάλων συνδικαλιστικών αλλά και πολιτικών αγώνων με απεργίες και διαδηλώσεις.

Η απάντηση της αστικής τάξης και των δυνάμενων που προσπαθούσαν να αναστηλώσουν (Μ. Βρετανία, ΗΠΑ) έρχεται με την ίδρυση των Ταγμάτων Ασφαλείας, την ίδρυση αντικομμουνιστικών- φιλοφασιστικών οργανώσεων, με την εξαπόλυση μιας χωρίς όριο τρομοκρατίας (κυρίως μετά την υπογραφή της απαράδεκτης για το λαϊκό κίνημα συνθήκη της Βάρκιζας) μετά το Δεκέμβρη του 1944. Τα αντανακλαστικά της αστικής τάξης βλέπουμε ότι είναι άμεσα. Ούτε που το σκέφτεται. Μπροστά στον κίνδυνο να χάσει την εξουσία προχωρά στη εκπόνηση σχεδίου και λήψη μέτρων βίαιης καταστολής. Ήταν σαφές για τους αστούς πολιτικούς και τους προστάτες τους πως η ενσωμάτωση του κινήματος δεν ήταν καθόλου εύκολη υπόθεση γιατί παρά τη στρατιωτική ήττα του ΕΛΑΣ το Δεκέμβρη του 1944 στη Αθήνα, ύστερα από 33 μέρες ηρωικών μαχών και απέναντι στις χιλιάδες στρατιωτικές δυνάμεις της Μ. Βρετανίας και τους ντόπιους συνεργάτες των Ναζί, τα οράματα και οι προοπτικές που είχαν  ανοίξει για το λαό στη διάρκεια του εθνικοπαλευθερωτικού αγώνα που έμεναν ολοζώντανες. Καταλάβαινε η αστική τάξη πως η απαξίωση και σε μεγάλο βαθμό η διάλυση του αστικού κράτους χρειαζόταν χρόνο και δυνάμεις (πολιτικές, οικονομικές) που η ντόπια αστικά τάξη δεν διέθετε από μόνη της. Ετσι αξιοποίησε τόσο της Βρετανική όσο και τη βοήθεια των ΗΠΑ (Τρούμαν, Μάρσαλ) για την ήττα του ΔΣΕ.

Ακριβώς σε αυτό το ιστορικό σημείο έρχεται και η συγκεκριμένη μελέτη για να φωτίσει μια σχεδόν ξεχασμένη πλευρά του τότε επίσημου κράτους να εξοντώσει τους λαϊκούς αγωνιστές και να διασώσει την κυριαρχία της. Είναι η στιογμή όπου η λεγόμενη «λευκή τρομοκρατία» που εξαπολύει η κυβέρνηση, οι ομάδες των παρακρατικών, η Χωροφυλακή ενάντια στους αγωνιστές του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ ξεπερνά κάθε προηγούμενο. Φόνοι, βιασμοί, ξυλοδαρμοί είναι καθημερινό φαινόμενο που συνεχώς εντείνεται και δυναμώνει. Στα 1946-47 η κατάσταση γίνεται δραματική. Οι εκτελέσεις των Στρατοδικείων και των έκτακτων δικαστηρίων, χιλιάδες , οι ταγματασφαλίτες δρουν ασύστολα. (π.χ στην Ημαθία δολοφονία προέδρου Ε.Κ Νάουσα, βιαιότητες σε κορυφαία στελέχη π.χ Παρτσαλίδη που επισκέπτονται το νομό κ.α) Το ενδιαφέρον είναι ότι το αστικό κράτος που νοιώθει να καταρρέει επιστρατεύει όλα τα εργαλεία καταστολής που είχε στα χέρια του (παλιά και νέα). Οι θεσμοί καταστολής παρέμειναν ίδιοι, όπως στη Κατοχή. Οι παλιοί συνεργάτες τω Ναζί βρέθηκαν στο πλευρό των μετακατοχικών κυβερνήσεων και ο λαός έβλεπε τους ίδιους εκφραστές και αυτουργούς της βίας να παραμένουν στις θέσεις τους υπηρετώντας νέες σημαίες αυτές του αστικού κράτους.

Η επικήρυξη λοιπόν ένα παλιό εργαλείο καταδίωξης και εξόντωσης κατά καταδίκων ληστοσυμμοριτών σε περιόδους που είχε δυσκολίες ο κρατικός μηχανισμός είτε να επιβληθεί, είτε κυρίως να αποσπάσει τη κοινωνική συναίνεση, επιστρατεύτηκε κατά των καταδιωκόμενων παλιών ΕΛΑΣιτων. Η μεθοδολογία των επικηρύξεων εγκαταλείπεται όταν η πλάστιγγα της ταξικής σύγκρουσης γέρνει ξεκάθαρα προς το μέρος των αστικών δυνάμεων. Το χρηματικό κίνητρο της επικήρυξης δηλαδή το ταπεινό κίνητρο του μισθοφόρου, είναι σύμφυτο με το σύστημα και τις αξίες του καπιταλισμού και προηγούμενων εκμεταλλευτικών συστημάτων. Ουσιαστικά είναι η επιβεβαίωση της αδυναμίας να στρατευτεί κανείς στους στόχους και επιδιώξεις του αντιλαϊκού κράτους τους, μόνο με την ηθική ανωτερότητας, την πειθώ. Η επικήρυξη αναγνωρίζει ουσιαστικά μια δύναμη στον επικηρυγμένο, μια δύναμη που στη συγκεκριμένη ιστορική περίοδο που εξετάζουμε δεν βασιζόταν απλά στην τρομοκρατία που ασκούσαν στο παρελθόν οι λήσταρχοι λόγω της πλήρους απουσίας κρατικών κατασταλτικών μηχανισμών σε μεγάλες κυρίως ορεινές περιοχές. Η δύναμη εδώ έχει να κάνει με την ηθική ανωτερότητα του επικηρυγμένου, το δίκαιο του αγώνα του, την αποδοχή των σκοπών και των ιδεών του μέσα στις λαϊκές μάζες. Ο φόβος του επίσημου κράτους είναι προφανής. Αναδεικνύεται και από τους ίδιους τους διώκτες του αλλά και τη ίδια μορφή της επικήρυξης.

Αναδεικνύει με τον πιο επίσημο τρόπο τη αποκρουστική οργανική, επίσημη σχέση των κρατικών κατασταλτικών μηχανισμών με «κυνηγούς κεφαλών» που το προηγούμενο διάστημα ήταν συνεργαζόμενοι με τις δυνάμεις της ναζιστικής κατοχής. Με τεράστια ποσά αμειβόταν οι καταδότες οι οποίοι υποκαθιστούσαν την έλλειψη οργάνωσης του κράτους (άγνωστα τα ονόματα, μεγάλες περιουσίες). Συνήθως η τραγικότητα που ακολουθούσε μα επικήρυξη σχετιζόταν με την κακοποίηση ή και τη δημόσια έκθεση του σώματος του επικηρυγμένου. Ο αποκεφαλισμός του ήταν μια από τις φρικτότερες μορφές, κακοποίηση και έλλειψη σεβασμού στο νεκρό σώμα

Η ένοπλη ταξική αναμέτρηση του 1946-49 μπορεί να μην οδήγησε στην τελική στρατιωτική νίκη αλλά με το ηθικό της μεγαλείο, την καθοριστική πολιτική της επίδραση, κράτησε ζωντανή τη φλόγα της ελπίδας και της κοινωνικής ανατροπής σε καιρούς δύσκολους και σκοτεινούς, δυσκόλεψε σε αφάνταστο βαθμό την προσπάθεια ενσωμάτωσης του συγκλονιστικού κινήματος της δεκαετίας ’40-50. Ποτέ δε νομιμοποίησε στη συνείδηση των αγωνιστών/τριών, στις πρωτοπόρες δυνάμεις τα εργατικής τάξης, τη βαρβαρότητα της καπιταλιστικής εξουσίας. Διαμόρφωσε το ιστορικό έδαφος αμφισβήτησης της ίδιας αυτής της εξουσίας, συνέβαλλε στην αντιμετώπιση του εκφυλισμού του κινήματος.

Το βιβλίο του Αλέκου Χατζηκώστα συμβάλει καθοριστικά στην αποκάλυψη και κατανόηση μιας διαχρονικής αντίληψης με καθολική ισχύ. Η βία των εκμεταλλευτών προηγείται πάντα της βίας των εκμεταλλευομένων , Πως με αυτή τη βία επιδιώκεται να θωρακιστεί το σύστημα, πως ήταν αδύνατη άλλη επιλογή από την απαξιωμένη μεταπολεμικά αστική τάξη. Απόδειξη οι επικηρύξεις, τα λεγόμενα κατοχικά εγκλήματα που είναι ένα ακόμη τεράστιο όχι επαρκώς ερευνημένο κεφάλαιο της αστικής τρομοκρατίας για την περίοδο που αναφέρεται μετά τη Βάρκιζα.

 

Σχόλια

• Δεν υπάρχουν σχόλια για αυτό το άρθρο.

Δεν σας επιτρέπεται η υποβολή σχολίων. Παρακαλούμε συνδεθείτε.